مالیات در آذربایجان غربی از درآمد پایدار تا شتاب دهنده توسعه استان

به گزارش پول نیوز ، تازه ترین داده های منتشرشده نشان می دهد اداره کل امور مالیاتی استان آذربایجان غربی تا پایان دی ماه 1404 موفق به وصول 3/11 همت مالیات شده و به تحقق 5/92درصدی هدف درآمدی رسیده است رقمی که از تقویت ظرفیت وصول، ارتقای تمکین مالیاتی و حرکت استان به سمت انضباط مالی حکایت دارد
اهمیت این عدد فقط در بزرگی آن نیست، بلکه در معنای اقتصادی و اجتماعی آن نهفته است. استانی که بتواند بیش از 11 همت مالیات وصول کند، عملا نشان می دهد که پایه های مالیاتی آن در حال شفاف تر شدن است و بخش مهمی از فعالیت های اقتصادی از مسیر رسمی قابل رصد و وصول شده اند این دستاورد زمانی معنا پیدا می کند که بدانیم مالیات در ساختار حکمرانی امروز، نه فقط ابزار تامین بودجه، بلکه وسیله ای برای تنظیم رابطه میان دولت، مودی و جامعه است.
در همین چارچوب، نحوه مطالبه و اخذ مالیات نیز به اندازه رقم وصولی اهمیت دارد. مطالبه مالیات زمانی عادلانه و حرفه ای است که بر پایه اطلاعات صحیح، سامانه های دقیق و شناسایی واقعی درآمدها انجام شود. اخذ مالیات نیز زمانی موفق است که به جای اتکای صرف به روش های سنتی، بر سامانه های الکترونیکی، تبادل داده و پیگیری شفاف استوار باشد. در سال های اخیر، درگاه های رسمی مالیاتی امکان ثبت نام، ارسال اظهارنامه، پرداخت و استعلام را به صورت برخط فراهم کرده اند و همین موضوع، هزینه وصول را کاهش داده و دقت در فرآیند را افزایش داده است این تحول، نشانه ای روشن از عبور نظام مالیاتی از شیوه های کاغذی و حرکت به سوی حکمرانی داده محور است
آذربایجان غربی در این مسیر، تنها در حوزه وصول مالیات دیده نمی شود، بلکه در حوزه تخصیص و بازگشت منابع نیز قابل توجه است. بر اساس گزارش های منتشرشده، 582 میلیارد ریال از مالیات بر ارزش افزوده وصولی استان برای ترمیم حقوق بازنشستگان پرداخت شده است در گزارشی دیگر نیز آمده که در سال 1403، سهم بازنشستگان از محل تسهیم مالیات بر ارزش افزوده به حدود یک هزار و 829 میلیارد ریال رسیده است. این ارقام نشان می دهد مالیات در استان، صرفا به خزانه نمی رود، بلکه بخشی از آن به شکل مستقیم به زندگی گروه های هدف بازمی گردد و در معیشت بازنشستگان اثر می گذارد.
از منظر اقتصادی، این بازگشت منابع اهمیت راهبردی دارد. هرجا مردم اثر مالیات پرداختی خود را در زندگی عمومی و خدمات واقعی ببینند، تمکین مالیاتی افزایش می یابد. به بیان دیگر، مالیات زمانی از یک تکلیف صرف به یک رفتار داوطلبانه و پذیرفته شده تبدیل می شود که شهروندان احساس کنند پرداخت آنها در مسیر درست هزینه می شود. در آذربایجان غربی، پرداخت بخشی از درآمد مالیات بر ارزش افزوده برای ترمیم حقوق بازنشستگان، نمونه ای از همین پیوند میان وصول و رفاه است

بیشتر بخوانید   دریافت بیش از ۱۳۹ همت مالیات عقب افتاده و مطالبات دولتی از بدهکاران مالیاتی کشور

از سوی دیگر، اجرای طرح نشان دار کردن مالیات در استان، یکی از مهم ترین تجربه های اخیر در حوزه مالیات و توسعه است. در این طرح، مودیان می توانند محل مصرف بخشی از مالیات خود را در قالب پروژه های مشخص انتخاب کنند و این انتخاب، به شفافیت و مشارکت بیشتر منجر می شود بر اساس گزارش های رسمی، 51 طرح نشان دار شده در آذربایجان غربی به مودیان معرفی شده و تاکنون 407 میلیارد تومان برای آنها اختصاص یافته است در گزارشی دیگر نیز آمده که صاحبان مشاغل استان 279 میلیارد تومان مالیات سالیانه خود را برای تامین اعتبار 43 پروژه نیمه تمام اختصاص داده اند این روند، مالیات را از یک فرایند صرفا اداری به یک ابزار مشارکت توسعه ای تبدیل می کند
اهمیت این مدل در آن است که مودی می بیند مالیات او در چه پروژه ای مصرف می شود. همین مشاهده پذیری، اعتماد عمومی را افزایش می دهد و فاصله روانی میان مردم و ساختار مالیاتی را کمتر می کند. وقتی مردم بدانند مالیات پرداختی آنها می تواند در تکمیل یک پروژه ورزشی، عمرانی یا خدماتی نقش داشته باشد، پرداخت مالیات دیگر فقط اجبار قانونی نخواهد بود، بلکه به نوعی مشارکت در توسعه استان تبدیل می شود. در استانی مانند آذربایجان غربی که هم ظرفیت مرزی دارد و هم نیازهای زیرساختی متنوع، چنین الگویی می تواند بسیار اثرگذار باشد.
از منظر توسعه منطقه ای، مالیات در آذربایجان غربی باید به عنوان یک اهرم سیاست گذاری دیده شود، نه فقط یک منبع درآمد. استانی با موقعیت ژئو اقتصادی، تجارت مرزی، کشاورزی گسترده و خدمات رو به رشد، نیازمند منابع پایدار و قابل برنامه ریزی است. مالیات اگر درست طراحی و درست خرج شود، می تواند بخشی از شکاف های توسعه ای را جبران کند، پروژه های نیمه تمام را سرعت بخشد و فشار بر منابع ناپایدار بودجه ای را کاهش دهد. به همین دلیل، ترکیب وصول دقیق، تخصیص شفاف و گزارش دهی عمومی، سه ضلع اصلی موفقیت مالیاتی در استان به شمار می آیند

نکته قابل توجه دیگر، نقش رسانه در توضیح این فرآیند است. مالیات، اگر فقط با زبان فنی و عددی روایت شود، برای افکار عمومی دور و خشک می ماند. اما وقتی رسانه نشان دهد که چگونه 11.3 همت وصول شده، چگونه 582 میلیارد ریال برای ترمیم حقوق بازنشستگان تخصیص یافته و چگونه 51 طرح نشان دار شده در مسیر تامین اعتبار قرار گرفته اند، مالیات به زبان زندگی روزمره مردم ترجمه می شود این ترجمه رسانه ای، برای تقویت اعتماد عمومی و کاهش بدبینی نسبت به مالیات ضروری است.
جمع بندی آن که آذربایجان غربی در هفته مالیات، تصویری روشن از پیوند میان درآمد پایدار و توسعه استانی ارائه می دهد. وصول 11.3 همت مالیات و تحقق 92.5 درصدی هدف درآمدی، نشان دهنده ظرفیت بالای نظام مالیاتی استان استپرداخت 582 میلیارد ریال برای ترمیم حقوق بازنشستگان و اختصاص صدها میلیارد تومان به پروژه های نشان دار شده نیز ثابت می کند که مالیات در این استان در حال بازگشت به معنای اصیل خود است یعنی تبدیل درآمد عمومی به رفاه عمومی و توسعه ملموس اگر این مسیر با شفافیت بیشتر، عدالت بالاتر و تداوم اجرایی ادامه یابد، مالیات می تواند به یکی از مطمئن ترین ستون های توسعه آذربایجان غربی تبدیل شود.

شاهرخ  احمدزاده