به گزارش پول نیوز ، به گزارش پول نیوز، فصل برداشت زعفران از اواخر مهر ماه آغاز شده و پیش‌بینی می‌شود تا دهه اول آبان به اوج خود برسد. بازار این محصول ارزشمند در هفته‌های اخیر دچار نوسانات قیمتی چشمگیری شده و فعالان آن، هم‌زمان با ورود تدریجی محصول نو، روند عرضه و تقاضا و نرخ ارز را با دقت دنبال می‌کنند.
علی حسینی، عضو شورای ملی زعفران، به گزارش پایگاه خبری فودنا، با اشاره به آغاز تدریجی برداشت از ۲۰ مهر و رسیدن به اوج فصل در ۱۰ آبان، درباره وضعیت بازار در آستانه برداشت گفت: «طی روزهای اخیر بازار زعفران بی‌ثبات است به طوری که قیمت‌ها روندی افزایشی داشته.» وی افزود: «زعفران کالای غیرضروری در سبد مصرفی خانوار محسوب می‌شود، از این رو بازار باید به نحوی مدیریت شود تا با نوسان قیمت‌ها شاهد عرضه زعفران‌های تقلبی در بازار نباشیم.»
در حالی که معاملات بورس کالا (گواهی سپرده کالایی زعفران) و صادرات این محصول بر اساس کیلوگرم و گرم انجام می‌شود، بازار سنتی و بسیاری از فروشگاه‌های خرده‌فروشی همچنان قیمت‌ها را به صورت مثقالی اعلام می‌کنند. این دوگانگی، مقایسه قیمت‌ها را دشوار کرده و این پرسش را مطرح می‌کند که چرا مثقال هنوز در بازار زعفران ماندگار است.
مثقال از کجا وارد بازار زعفران شد؟
واحد مثقال در تجارت ایران سابقه‌ای دیرینه دارد و به عنوان یکی از واحدهای سنتی وزن برای کالاهای گران‌بها شناخته می‌شود. این واحد به ویژه در بازار طلا و زعفران کاربرد گسترده‌ای یافته است. در بازارهای سنتی مشهد و دیگر شهرهای زعفران‌خیز خراسان، معاملات زعفران از دیرباز بر اساس مثقال انجام می‌شده و این سنت تا به امروز ادامه یافته است.
از یک سو، این واحد با مقدار مصرف خانوارهای ایرانی تناسب دارد و از سوی دیگر، خریداران خرد به این واحد عادت کرده‌اند. همچنین، تشابه با سیستم قیمت‌گذاری در بازار طلا که سال‌هاست بر اساس مثقال انجام می‌شود، به ماندگاری این واحد در بازار زعفران کمک کرده است. این در حالی است که در معاملات عمده و رسمی، واحدهای متریک مانند گرم و کیلوگرم جایگزین مثقال شده‌اند.
هر مثقال زعفران دقیقاً چند گرم است؟
در سیستم اندازه‌گیری سنتی ایران، هر مثقال معادل ۴٫۶۰۸ گرم است و بر این اساس هر کیلوگرم زعفران تقریباً شامل ۲۱۷ مثقال است. این تفاوت در واحدهای اندازه‌گیری می‌تواند هنگام مقایسه قیمت‌ها موجب سردرگمی خریداران شود، چرا که قیمت یک مثقال زعفران در نگاه اول رقمی بسیار کوچک‌تر از قیمت هر کیلوگرم نشان می‌دهد.
برای جلوگیری از خطای محاسبه، خریداران می‌توانند از ابزارهای آنلاین تبدیل مثقال زعفران به گرم استفاده کنند. این ابزارها امکان تبدیل سریع واحدها را فراهم می‌کنند و به مصرف‌کنندگان کمک می‌کنند قیمت محصول را بر پایه واحد استاندارد محاسبه کنند.
تفاوت واحدها چطور مقایسه قیمت را سخت می‌کند؟
بررسی عددی نشان می‌دهد که قیمت یک مثقال زعفران سوپر نگین صادراتی یک میلیون و ۵۲۰ هزار تومان است که معادل حدود ۳۳۰ هزار تومان برای هر گرم محاسبه می‌شود. در حالی که قیمت هر کیلوگرم از همین محصول ۳۱۵ میلیون تومان (معادل ۳۱۵ هزار تومان هر گرم) اعلام شده است. به این ترتیب، هر گرم زعفران در بسته یک مثقالی حدود ۴٫۷ درصد گران‌تر از قیمت کیلویی است.
در مورد زعفران سرگل ممتاز درجه یک نیز یک مثقال یک میلیون و ۵۲۰ هزار تومان قیمت دارد، در حالی که قیمت کیلویی آن ۳۰۰ میلیون تومان (معادل ۳۰۰ هزار تومان هر گرم) است؛ یعنی هر گرم سرگل در بسته یک مثقالی حدود ۱۰ درصد گران‌تر از نرخ کیلویی است.
در بسته‌بندی‌های کوچک‌تر این فاصله بیشتر می‌شود، به طوری که بسته یک گرمی سوپر نگین حدود ۸ درصد و بسته نیم گرمی حدود ۲۱ درصد گران‌تر از نرخ کیلویی هستند. ضرب ۲۱۷ مثقال در قیمت هر مثقال (یک میلیون و ۵۲۰ هزار تومان) نشان می‌دهد که قیمت معادل کیلویی حدود ۳۳۰ میلیون تومان می‌شود که حدود ۱۵ میلیون تومان بیشتر از نرخ مستقیم کیلویی (۳۱۵ میلیون تومان) است. بخشی از این فاصله به هزینه بسته‌بندی خرد بازمی‌گردد و بخش دیگر به روان‌شناسی اعداد، چرا که رقم یک میلیون و ۵۲۰ هزار تومانی در کنار رقم ۳۱۵ میلیون تومانی در نگاه اول ارزان‌تر به نظر می‌رسد، در حالی که پس از تبدیل، هر گرم آن گران‌تر تمام می‌شود.
قیمت زعفران در بازار امروز
بررسی قیمت زعفران در فروشگاه‌های آنلاین در روز سوم آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که زعفران سوپر نگین صادراتی در بسته یک مثقالی یک میلیون و ۵۲۰ هزار تومان قیمت دارد و زعفران سرگل ممتاز درجه یک در بسته یک مثقالی نیز به همین مبلغ عرضه می‌شود. قیمت زعفران سوپر نگین صادراتی کیلویی ۳۱۵ میلیون تومان و زعفران سرگل ممتاز درجه یک کیلویی ۳۰۰ میلیون تومان اعلام شده است. همچنین قیمت بسته‌های نیم کیلویی سوپر نگین ۱۶۰ میلیون تومان و سرگل ۱۵۲ میلیون تومان است.
غلامرضا میری، نایب رئیس شورای ملی زعفران، پیش‌تر و در شهریور ماه به نقل از خبرآنلاین درباره چشم‌انداز بازار گفته بود: «با وجود تقاضا در بازار احتمال افزایش قیمت تا فصل برداشت وجود دارد و از طرفی نوسان قیمت ارز در بالا رفتن نرخ زعفران بی‌تاثیر نیست.» وی قیمت خرید هر کیلو زعفران دسته از کشاورزان را ۱۹۰ میلیون تومان، پوشال ۲۲۵ تا ۲۳۲ میلیون تومان و نگین ۲۶۵ تا ۲۸۵ میلیون تومان اعلام کرده بود.
هرچند این ارقام مربوط به پیش از آغاز برداشت است، مقایسه آن‌ها با نرخ‌های خرده‌فروشی امروز نشان می‌دهد که هزینه‌های فرآوری، بسته‌بندی و توزیع سهم قابل توجهی در قیمت نهایی دارند. با نزدیک شدن به اوج فصل برداشت در دهه اول آبان، میزان عرضه محصول نو، نرخ ارز و تقاضای صادراتی سه متغیری خواهند بود که مسیر قیمت‌ها را در هفته‌های آینده تعیین می‌کنند.
خریداران عمده به چه نکاتی توجه کنند؟
برای خریداران عمده زعفران، نخستین و مهم‌ترین نکته مقایسه قیمت‌ها بر اساس یک واحد ثابت (گرم یا کیلو) است تا از اختلاف قیمت ناشی از تفاوت واحدها جلوگیری شود. این موضوع به‌ویژه در مقایسه پیشنهادهای فروشندگان مختلف اهمیت پیدا می‌کند.
نوع زعفران (سرگل، نگین، پوشال، دسته) و درجه کیفیت آن از دیگر عوامل تعیین‌کننده قیمت است. مشخصاتی مانند قدرت رنگ‌دهی، میزان رطوبت و وجود برگه آزمایش معتبر می‌تواند تفاوت قیمت قابل توجهی ایجاد کند.
آگاهی از روش‌های تقلب در بازار زعفران نیز ضروری است. روش‌هایی مانند افزودن رنگ‌های مصنوعی، رطوبت‌دهی برای افزایش وزن و مخلوط کردن زعفران با خامه یا الیاف رنگی از جمله متداول‌ترین شیوه‌های تقلب در این بازار محسوب می‌شوند. بررسی دقیق محصول و درخواست گواهی‌های معتبر آزمایشگاهی می‌تواند تا حد زیادی از این خطرات جلوگیری کند.
یکسان شدن واحد قیمت چه کمکی به بازار می‌کند؟
استفاده از یک واحد ثابت برای اعلام قیمت زعفران می‌تواند به افزایش شفافیت در بازار این محصول کمک شایانی کند. این اقدام نه تنها مقایسه قیمت‌ها را برای مصرف‌کنندگان آسان‌تر می‌سازد، بلکه از سردرگمی‌های ناشی از تفاوت واحدهای اندازه‌گیری نیز جلوگیری می‌کند. یکپارچه‌سازی واحدهای قیمت‌گذاری می‌تواند گامی مهم به سوی استانداردسازی بازار زعفران باشد و اعتماد مصرف‌کنندگان را افزایش دهد. چنین هماهنگی‌ای همچنین فاصله بازار سنتی با بورس کالا و بازار صادراتی را کمتر می‌کند.
آژانس خلاقیت کوانتا