به گزارش پول نیوز ، نرخ عوارضی تهران _ شمال در روزهای عادی ۵۲۰ هزار تومان و در روزهای تعطیل به ۷۲۰ هزار تومان شده است که نسبت به سال گذشته با افزایش چشمگیری همراه بوده است.
نکته مهم در این زمینه اینکه جادههای منتهی از تهران به شمال، علیرغم اهمیت استراتژیک و حجم بالای تردد مسافران، سالهاست که با مشکلاتی جدی در زمینه کیفیت و نگهداری دستوپنجه نرم میکنند.
وضعیت جاری این مسیرها به گونهای است که دیگر نمیتوان آن را تنها یک نقص فنی ساده دانست، بلکه با یک بحران مدیریتی در حوزه زیرساختها مواجه هستیم که مستقیماً بر امنیت جانی شهروندان تأثیر گذاشته است.
وجود چالههای عمیق و متعددی که در بسیاری از نقاط این جادهها به چشم میخورد، نه تنها باعث تخریب خودروها میشود، بلکه رانندگان را مجبور به تغییر مسیرهای ناگهانی میکند که این امر خود یکی از عوامل اصلی بروز تصادفات زنجیرهای و مرگبار است.
کیفیت پایین آسفالت و فرسودگی لایههای زیرین جاده، بهویژه در زمان بارشهای شدید پاییزی و زمستانی، منجر به ایجاد گودالهایی میشود که در شب یا هنگام بارندگی، برای رانندگان غیرقابل تشخیص و بسیار خطرناک هستند.
همچنین، عدم یکپارچگی در عملیات بهسازی و ترمیم جادهها نشاندهنده فقدان یک برنامهریزی جامع و بلندمدت است.
بسیاری از نقاط پس از ترمیمهای موقتی و بیکیفیت، در کوتاهترین زمان ممکن دوباره دچار تخریب میشوند که این موضوع نشاندهنده استفاده از مصالح نامرغوب یا نظارت ضعیف بر پیمانکاران است.
علاوه بر این، نبود سیستمهای مناسب زهکشی در حاشیه جادهها باعث میشود آبهای سطحی به جای تخلیه، روی آسفالت جمع شده و با سرعت بیشتری به تخریب بدنه جاده کمک کنند.
به همین دلیل نیز تضاد میان حجم سرمایهگذاریهای کلان در پروژههای لوکس حاشیه شمال و وضعیت رقتانگیز مسیرهای دسترسی به آن، بسیار تأسفبار است.
جادههایی که باید شریانهای حیاتی و ایمن باشند، اکنون به دلیل اهمال در نگهداری و بازسازی اصولی، به مسیرهایی پرمخاطره تبدیل شدهاند که هر سفر در آنها، با ریسکهای امنیتی و فنی همراه است.
اصلاح این وضعیت نیازمند ارادهای جدی برای جایگزینی وصلههای موقت با بازسازیهای بنیادین و نظارتی سختگیرانه بر استانداردهای اجرایی است.
در چنین شرایطی افزایش قیمت آزادراهی به نوعی پاک کردن صورت مسأله و انداختن بار مشکلات روی دوش مردمی است که در بدترین وضعیت معیشتی به سر می برند.بسیاری از مردم در شرایط سخت معیشتی هنگامی که تلاش می کنند با وضعیت حداقلی سفر بروند با ارقام عجیب و غریب آزادراهی مواجه می شوند که جای سوال زیادی برای آنها به همراه دارد.
البته بحران جاده ای تنها مختص به مسیرهای منتهی به شمال نیست و بلکه بر اساس برآوردها، سالانه بیش از ۲۰ هزار نفر در تصادفات جادهای کشور جان خود را از دست میدهند و بیش از ۳۸۰هزار نفر مصدوم میشوند؛ رقمی که ایران را در ردیف کشورهای با تلفات بالای جادهای قرار داده است.
این حوادث علاوه بر خسارات انسانی، هزینهای معادل ۵ تا ۷ درصد تولید ناخالص داخلی را به اقتصاد ملی تحمیل میکند؛ رقمی بین ۲۲ تا ۳۰میلیارد دلار در سال. بخش قابلتوجهی از این زیانها به طور مستقیم با کیفیت پایین راهها و نگهداری ناکافی آنها مرتبط است.
از سوی دیگر، گزارش مجمع جهانی اقتصاد (WEF) نیز جایگاه ایران را در رتبه ۷۷ جهان از نظر کیفیت راهها اعلام کرده است؛ وضعیتی که در مقایسه با کشورهای منطقه از جمله امارات، عمان و قطر فاصله چشمگیری دارد. این در حالی است که ایران از نظر منابع انسانی، موقعیت جغرافیایی و ظرفیت مهندسی، توان بالقوهای برای ارتقای این شاخص دارد.
کارشناسان حوزه حملونقل معتقدند ریشههای این وضعیت در مجموعهای از عوامل درهمتنیده نهفته است؛ از ضعف نظام مدیریت پروژهها و تاخیرهای طولانی در اجرا، تا کمبود بودجه نگهداری، مشکلات تامین مالی پیمانکاران، فرسودگی ماشینآلات، کمبود نیروی انسانی متخصص و حتی رویکرد اشتباه در انتخاب پیمانکاران. در کنار این عوامل، غفلت از کنترل بار وسایل نقلیه سنگین و بیتوجهی به سیاستهای نگهداری پیشگیرانه نیز موجب شده عمر مفید بسیاری از محورهای اصلی کشور به نصف یا کمتر کاهش یابد.
بیشتر بخوانید:عوارض آزادراهی؛ افزایش دوباره نرخ بدون خدمات
مطابق برآوردهای رسمی، هزینه مستقیم و غیرمستقیم حوادث جادهای در ایران بین ۵ تا ۷ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) را میبلعد؛ یعنی رقمی حدود ۲۲ تا ۳۰میلیارد دلار در سال. این رقم معادل کل بودجه عمرانی سالانه کشور و حتی بیش از مجموع هزینههای برخی وزارتخانههای زیربنایی است. چنین اتلافی در اقتصاد ملی، بهویژه در شرایط محدودیت منابع و فرسودگی زیرساختها، عملا به منزله هدررفت انرژی، سرمایه انسانی و سرمایه فیزیکی کشور است.
آژانس خلاقیت کوانتا