به گزارش پول نیوز ، شرکت ملی مس ایران به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان مس در جهان و بازوی صنعتی استراتژیک کشور، نقشی فراتر از یک واحد تولیدی محض را در ساختار توسعهای ایران ایفا میکند.
تحلیل جایگاه این مجموعه نشان میدهد که فعالیتهای آن در مناطق عملیاتی، منجر به ایجاد یک زیستبوم اقتصادی و اجتماعی شده است که مستقیماً بر کیفیت زندگی جامعه محلی و منطقهای اثر میگذارد.
تاثیرگذاری این شرکت در درجه اول از طریق ایجاد اشتغال گسترده و جذب نیروی کار بومی تجلی مییابد که این امر منجر به کاهش نرخ بیکاری در مناطق دورافتاده و جلوگیری از مهاجرت گسترده جوانان از روستاها و شهرهای کوچک به کلانشهرها شده است.
با ورود سرمایهگذاریهای کلان در زیرساختهای صنعتی، زنجیرهای از صنایع جانبی و پیمانکاریهای محلی شکل گرفته است که موجب توزیع ثروت در لایههای مختلف جامعه منطقه شده و باعث تقویت اقتصاد خرد و ایجاد کسبوکارهای کوچک و متوسط گردیده است.
در حوزه توسعه زیرساختی، نقش این شرکت در تحول کالبدی مناطق عملیاتی بسیار تعیینکننده بوده است. احداث جادهها، پلها و بهبود شبکههای انتقال انرژی و آب که در ابتدا برای نیازهای صنعتی پیشبینی شده بود، به سرعت در خدمت رفاه عمومی قرار گرفت و دسترسی مناطق محروم را به مراکز شهری و خدمات دولتی تسهیل کرد.
این توسعه فیزیکی، پیشنیاز اصلی برای رشد سایر بخشهای اقتصادی منطقه بوده و باعث شده است که استانداردهای زیستی در این نواحی ارتقا یابد.
همچنین سرمایهگذاری در بخش بهداشت و درمان از طریق احداث مراکز درمانی و تامین تجهیزات پزشکی در مناطقی که پیش از آن با کمبود شدید خدمات سلامت مواجه بودند، یکی از برجستهترین آثار اجتماعی این مجموعه است که منجر به افزایش امید به زندگی و بهبود سلامت عمومی جامعه محلی شده است.
روایتی از سفر وزیر صمت به کرمان و نقش شرکت ملی مس در توسعه زیرساخت ها
پنجشنبه پنجم شهریورماه، همزمان با هفته دولت، سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، در سفر به استان کرمان در شهرستانهای شهربابک و رفسنجان حضور یافت؛ سفری که به پروژههای شرکت ملی صنایع مس ایران اختصاص داشت و شش طرح در حوزههای تولید، انرژی، حملونقل، ایمنی و مسئولیت اجتماعی، با دستور رئیسجمهور به بهرهبرداری رسید.
اتابک در جریان این سفر، توسعه زیرساختها را بخشی از مسیر تکمیل زنجیره ارزش مس دانست و با تقدیر از راهبری ایمیدرو و مجموعه شرکت ملی مس، بر اهمیت طرحهایی تأکید کرد که علاوه بر افزایش ظرفیت تولید، گلوگاههای زیرساختی صنعت را نیز هدف قرار دادهاند.
نقطه آغاز این زنجیره، تولید بود. کارخانه فلوتاسیون سرباره خاتونآباد با سرمایهگذاری ۹۵ میلیون یورو به بهرهبرداری رسید؛ طرحی که سالانه ۳۶هزار تن کنسانتره به سبد محصولات شرکت اضافه میکند و به گفته وزیر صمت، ارزش درآمدی بیش از ۱۰۰میلیون دلار در سال خواهد داشت. این پروژه همچنین برای حدود ۲۰۰نفر اشتغال مستقیم ایجاد کرده است.
اما افزایش تولید بدون انرژی پایدار، روی کاغذ میماند. به همین دلیل، در ادامه همین مسیر، نیروگاه ۴۲ مگاواتی خودتأمین خاتونآباد با سرمایهگذاری ۳۵ میلیون یورو وارد مدار شد؛ پروژهای که اتابک آن را اقدامی مهم برای تأمین برق مجتمع مس شهربابک و کمک به کاهش ناترازی انرژی دانست.
گام بعدی، رساندن مواد و محصولات با هزینه و ریسک کمتر بود. خط ۱۷.۶ کیلومتری اتصال کارخانه ذوب خاتونآباد به شبکه سراسری راهآهن، امکان جابهجایی سالانه ۲ میلیون تن کنسانتره و ۶۰۰هزار تن اسید سولفوریک را فراهم میکند. به گفته وزیر صمت، توسعه این مسیر ریلی علاوه بر کاهش مخاطرات حملونقل جادهای، هزینههای لجستیک و مصرف سوخت را نیز کاهش میدهد.
در کنار ریل، جاده نیز در مسیر توسعه قرار گرفت. فاز نخست باند دوم محور میدوک- مجتمع مس شهربابک به طول ۱۶ کیلومتر و با سرمایهگذاری ۲۰ میلیون یورو به بهرهبرداری رسید؛ طرحی که برای تسهیل جابهجایی مواد معدنی و تجهیزات و افزایش ایمنی مسیر اجرا شده است.
اما روایت توسعه در کرمان فقط درباره تولید و زیرساخت صنعتی نیست. در بخش دیگری از این زنجیره، سهم مردم پررنگتر شد. فاز نخست ورزشگاه ۱۰هزار نفری شهربابک در زمینی به مساحت ۲۴ هکتار و با سرمایهگذاری ۱۸ میلیون یورو به بهرهبرداری رسید؛ پروژهای که اتابک آن را بخشی از مسئولیت اجتماعی شرکت ملی مس و توسعه زیرساختهای فرهنگی و ورزشی منطقه عنوان کرد.
و در رفسنجان، این زنجیره به پرواز رسید. فرودگاه شهدای رفسنجان پس از وقفهای طولانی، با حمایت مالی و پشتیبانی فنی شرکت ملی صنایع مس ایران دوباره عملیاتی شد؛ اقدامی که با هدف تسهیل تردد مردم منطقه و نیز کارکنان صنعت مس، کاهش سفرهای جادهای و تقویت ارتباطات منطقه انجام گرفت.
نقش زیرساختها در تکمیل زنجیره ارزش و ارتقای جایگاه صنعتی شرکت ملی مس
توسعه زیرساختهای جامع در مجموعه شرکت ملی مس، نه تنها به عنوان یک نیاز لجستیکی، بلکه به عنوان استراتژی بنیادین برای تکمیل زنجیره ارزش و حرکت به سمت تولیدات با ارزش افزوده بالا نگریسته میشود.
باید پذیرفت که استخراج ماده خام به تنهایی نمیتواند تضمینکننده رشد پایدار صنعتی باشد و تنها زمانی که زیرساختهای انتقال، تبدیل و فرآوری به صورت یکپارچه توسعه یابند، میتوان از پتانسیلهای معدنی برای ارتقای جایگاه صنعتی کشور استفاده کرد.
ایجاد شبکههای ریلی مدرن و جادههای صنعتی پیشرفته، نخستین گام در این مسیر است که هزینههای انتقال را کاهش داده و سرعت جریان مواد اولیه از معادن به واحدهای تغلیظ و ذوب را بهینه میکند.
این بهینهسازی در لجستیک، زیربنای لازم برای افزایش ظرفیت تولید را فراهم آورده و اجازه میدهد تا جریان مواد در زنجیره ارزش بدون گسست و با کمترین اتلاف زمانی پیش برود.
در ادامه این مسیر، توسعه زیرساختهای انرژی و آب به عنوان شریانهای حیاتی زنجیره ارزش عمل میکنند. احداث نیروگاههای اختصاصی و بهسازی شبکههای انتقال برق، تضمینکننده تداوم فرآیندهای متالورژیکی است که هرگونه نوسان در آنها میتواند منجر به خسارات کلان در کیفیت محصول نهایی شود.
همچنین، مدیریت هوشمند منابع آب و احداث تصفیهخانههای پیشرفته، علاوه بر رعایت استانداردهای زیستمحیطی، امکان گسترش واحدهای پاییندستی را فراهم میآورد.
این زیرساختهای انرژی و منابع، در واقع بستری را ایجاد میکنند که در آن تبدیل مس خام به کاتد و سپس تبدیل کاتد به محصولات نهایی مانند سیم، لوله و آلیاژهای خاص، از نظر اقتصادی توجیهپذیر و از نظر فنی امکانپذیر شود.
تکمیل زنجیره ارزش در این مجموعه، نیازمند گذار از تولید کالاهای پایه به سمت تولیدات تخصصی است و این گذار بدون توسعه زیرساختهای فناورانه و مراکز تحقیق و توسعه میسر نیست.
ایجاد آزمایشگاههای پیشرفته و مراکز نوآوری در کنار واحدهای تولیدی، باعث شده است تا دانش بومی در زمینه متالورژی ارتقا یابد و امکان تولید محصولات با خلوص بالا و استانداردهای جهانی فراهم گردد.
این زیرساختهای دانشی، حلقه اتصال میان استخراج معدن و صنایع مصرفکننده هستند و باعث میشوند تا شرکت ملی مس از یک صادرکننده ماده خام به یک تامینکننده استراتژیک برای صنایع پیشرفته داخلی و بینالمللی تبدیل شود.
علاوه بر این، توسعه زیرساختهای ذخیرهسازی و توزیع در نقاط استراتژیک، باعث ایجاد انعطافپذیری در زنجیره عرضه و تقاضا شده است.
این امر به مجموعه اجازه میدهد تا در برابر نوسانات بازار جهانی واکنش سریعتری نشان داده و با مدیریت بهینه موجودیها، ثبات در تامین نیاز صنایع پاییندستی را برقرار کند.
بیشتر بخوانید:مهندسی ساختار برای گذار به توسعه پایدار / استراتژی شرکت ملی مس برای ارتقای بهرهوری و تابآوری اقتصادی
نگاه جامع به توسعه زیرساختها در شرکت ملی مس نشان میدهد که هر جاده، هر خط لوله و هر نیروگاه، در واقع قطعهای از یک پازل بزرگتر برای حذف واسطهها و دستیابی به حداکثر ارزش افزوده است.
با تکمیل این زنجیره، صنعت مس کشور از حالت تکبعدی خارج شده و به یک زیستبوم صنعتی تبدیل میشود که در آن تمامی مراحل از استخراج تا تولید محصول نهایی، در یک چرخه بهینه و متصل قرار دارند و این امر در بلندمدت منجر به استقلال صنعتی و تقویت قدرت رقابتی کشور در بازارهای جهانی میگردد.
آژانس خلاقیت کوانتا