به گزارش پول نیوز ، فشارافزایی پارس جنوبی، طرحی راهبردی برای تداوم تولید از بزرگترین میدان گازی جهان است؛ طرحی که ریشه آن به مطالعات سالهای گذشته بازمیگردد و پس از عبور از وقفههای قراردادی و بازنگریهای فنی، در سال ۱۴۰۲ وارد مرحله تصمیمسازی و آمادهسازی اجرایی شد.
هدف روشن است: نگهداشت فشار مخزن، پیشگیری از افت تولید و تداوم نقش پارس جنوبی در تأمین انرژی کشور. بر اساس برنامه اعلامشده، نخستین گاز فشارافزاییشده این میدان در سال ۱۴۰۷ به بهرهبرداری خواهد رسید.
پارس جنوبی تنها یک میدان گازی نیست؛ قلب تپنده بخش بزرگی از زنجیره انرژی کشور است. این میدان مشترک در آبهای خلیج فارس، نقش تعیینکنندهای در تأمین گاز مورد نیاز کشور و خوراک صنایع پاییندستی دارد. با این حال، استمرار برداشت از هر مخزن گازی در بلندمدت با افت طبیعی فشار همراه است؛ پدیدهای که در صورت نبود راهکارهای مهندسی، میتواند به کاهش تدریجی ظرفیت تولید منجر شود.
در چنین شرایطی، فشارافزایی بهعنوان یکی از مهمترین راهکارهای نگهداشت تولید در پارس جنوبی مطرح شد. در این طرح، با استقرار سکوهای فشارافزایی و بهرهگیری از توربوکمپرسورهای فراساحلی، فشار گاز افزایش مییابد تا انتقال پایدار گاز از مخزن به تأسیسات فرآورشی و سپس شبکه مصرف، در سالهای آینده استمرار یابد.
مطالعات اولیه فشارافزایی پارس جنوبی در ایران از سال ۱۳۹۵ آغاز شد. در آن مقطع، قراردادهایی برای بررسی ابعاد فنی و اجرایی پروژه منعقد و نتایج مطالعات، اجرای فشارافزایی در بخش فراساحل را بهعنوان گزینه مناسبتر نشان داد. با این حال، خروج طرفهای خارجی از پروژه در سال ۱۳۹۷، مسیر تبدیل مطالعات به عملیات اجرایی را با وقفه روبهرو کرد؛ هرچند دادهها و نتایج فنی بهدستآمده، پشتوانهای برای بررسیها و تصمیمگیریهای بعدی باقی ماند.
موضوع فشارافزایی در سال ۱۴۰۲، با توجه به ضرورت مدیریت افت فشار میدان و حفظ ظرفیت تولید، وارد مرحله تازهای شد. در تیرماه همان سال، مطالعات تکمیلی برای بررسی گزینههای اجرای فشارافزایی در خشکی و دریا توسط شركت نارگان انجام شد. جمعبندی این بررسیها نیز، اجرای فشارافزایی در دریا را بهعنوان مسیر مناسبتر تأیید کرد.
بر مبنای طراحی انجامشده در آن زمان، اجرای طرح در قالب هفت هاب فشارافزایی برنامهریزی شده است؛ بهطوریکه هر هاب شامل دو سکوی فشارافزایی خواهد بود. به این ترتیب، در مجموع ۱۴ سکوی فشارافزایی در گستره میدان پارس جنوبی طراحی شده است. انتخاب طراحی مشابه برای هابها و سکوها، رویکردی مهندسی برای کاهش زمان اجرا، تسهیل ساخت، یکپارچگی تأمین تجهیزات و سادهتر شدن فرآیندهای بهرهبرداری و نگهداشت در سالهای آینده محسوب میشود.
ابعاد فیزیکی و اجرایی پروژه نیز کمنظیر است. وزن سازهها، تجهیزات و تأسیسات هر هاب حدود ۶۰ هزار تن برآورد شده است؛ یعنی در مجموع بیش از ۴۲۰ هزار تن سازه و تجهیزات در هفت هاب نصب خواهد شد. این رقم، در مقایسه با حدود ۲۰۰ هزار تن سازه و تجهیزات نصبشده در بخش فراساحل پارس جنوبی تا زمان اعلام این آمار، مقیاس بزرگ و پیچیدگی بالای طرح را نشان میدهد.
اجرای حدود ۶۰۰ کیلومتر خط لوله زیردریایی برای انتقال گاز ترش نیز از بخشهای کلیدی این پروژه است؛ عملیاتی که بهدلیل شرایط فراساحل، الزامات انتقال گاز ترش و ضرورت هماهنگی دقیق میان طراحی، ساخت، نصب و راهاندازی، از پیچیدهترین اجزای طرح به شمار میآید.
برای انسجامبخشی به فرآیند تصمیمگیری و پیگیری اجرای پروژه، ساختارهای تخصصی مرتبط با طرح فشارافزایی و نگهداشت تولید پارس جنوبی شکل گرفت. همچنین، مدیریت و راهبری مطالعات فنی، مدل قراردادی، تأمین مالی و سازوکار اجرایی پروژه در سطح شرکت ملی نفت ایران پیگیری شد.
ارزش قراردادهای اجرایی طرح حدود ۱۷ میلیارد دلار برآورد شده است. این قراردادها شامل یک الحاقیه به قرارداد IPC فازهای ۱۱ و ۱۲ برای هاب نخست و شش قرارداد EPCI با قیمت ثابت برای هابهای دیگر است. برای تأمین مالی بخش عمده پروژه نیز، مذاکراتی برای استفاده از منابع صندوق توسعه ملی تا سقف ۱۵ میلیارد دلار در دستور کار قرار گرفت.
پتروپارس، اویک، مپنا و قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا(ص) بهعنوان پیمانکاران اصلی طرح معرفی شدند؛ مجموعههایی که تجربه اجرای پروژههای بزرگ نفت، گاز و توسعه فازهای پارس جنوبی را در کارنامه دارند. اجرای این طرح افزون بر نقش آن در نگهداشت تولید، زمینهای برای تعمیق دانش طراحی و ساخت سکوهای ویژه فشارافزایی، توسعه ظرفیت یاردهای ساخت داخل و ارتقای توان صنعت فراساحل کشور فراهم میکند.
برآوردها نشان میداد در اوج فعالیت پروژه، حدود ۱۷ هزار نفر بهصورت مستقیم و بیش از ۵۰ هزار نفر بهصورت غیرمستقیم در زنجیره طراحی، ساخت، تأمین، نصب و راهاندازی آن مشغول به کار خواهند شد.
بیشتر بخوانید:شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی و نقش کلیدی در زنجیره ارزش استقرار سکوهای فشارافزایی
فشارافزایی پارس جنوبی، پاسخ صنعت نفت به یک ضرورت زماندار است: حفظ تولید از میدان مشترک، کاهش اثر افت طبیعی فشار مخزن، جلوگیری از کاهش برداشت و پشتیبانی از تراز گاز کشور در سالهای آینده. با توجه به ضرورت مدیریت ناترازی گاز در کوتاهمدت و تثبیت تولید در بلندمدت، در زمان فعلي راهکار ترکیبی (Onshore-Offshore) برای اجرای فشارافزایی در محدوده هاب ۱ انتخاب و در دستور کار قرار گرفته است ؛ نقطهای مهم در آغاز فصل اجرایی یکی از بزرگترین پروژههای فراساحلی صنعت نفت ایران.
آژانس خلاقیت کوانتا