به گزارش پول نیوز ، حضور امید شاکری، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی در ماهشهر و بازدید میدانی از تاسیسات «فجر انرژی خلیجفارس»، صرفاً یک قاب تشریفاتی و گزارش عملکرد اداری نیست؛ این تصویر نشانهای هشداردهنده و نمادی از یک وضعیت اضطراری است که در سکوت پیگیری میشود.
فجر انرژی فقط یک مجتمع پتروشیمی نیست، بلکه شاهرگ تنفسی، نیروگاه مادر و زیرساخت حیاتی (یوتیلیتی متمرکز) منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر است؛ سرزمینی که اگر برق، بخار، اکسیژن و آب صنعتی آن برای چند دقیقه قطع شود، زنجیرهای از غولهای پتروشیمی کشور به زانو درمیآیند.
قلب تپنده ماهشهر روی لبه تیغ
شرکت فجر انرژی خلیجفارس نقش پشتیبان حیاتی بیش از ۲۰ مجتمع بزرگ تولیدی در جنوبغرب کشور را بر عهده دارد. از خوراک گاز و هوا گرفته تا صدها مگاوات برق پایدار و میلیونها تن بخار، همگی از این نقطه به شریانهای تولید تزریق میشوند. هرگونه تأخیر در پروژه بازسازی واحدهای آسیبدیده، اثر دومینویی ویرانگری بر کل زنجیره ارزش پتروشیمی و بالتبع تراز ارزی کشور بر جای میگذارد.
در شرایطی که اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگر به دلارهای پتروشیمی برای تأمین کالاهای اساسی و تنظیم بازار ارز وابسته است، زمینگیر ماندن بخشی از توان فجر، به معنای افت تولید میلیونها تن پلیمر، کود و مواد شیمیایی صادراتی است.
به همین دلیل، مدیران ارشد نفت اکنون صریحاً بازسازی این مجموعه را یک «اولویت درجه یک ملی» نامیدهاند؛ اولویتی که هر روز تأخیر در آن، خسارتهای چند ده میلیون دلاری به بار میآورد.
نبرد دوگانه: آواربرداری و جنگ با زمان
بر اساس برنامهریزیهای کلان اعلامشده، پروژه بازسازی فجر انرژی در دو مسیر موازی تعریف شده است: نخست، بازیابی اضطراری و اورهال حداکثری توربینها و ژنراتورهای آسیبدیده در فازهای یک و دو؛ و دوم، پیشبرد طرحهای میانمدت و احداث نیروگاههای سیکل ترکیبی برای جهش ظرفیت کل به مرز ۲۶۰۰ مگاوات(شامل ۱۰۰۰ مگاوات در ناحیه یک و ۱۶۰۰ مگاوات در ناحیه دو).
اما مانع اصلی کجاست؟ گزارشهای فنی نشان میدهد اگرچه فاز نخست تثبیت واحدها در روزهای نخست با تدابیر مهندسان بومی پیش رفت، اما مرحله قطعی بازسازی پایدار به حداقل یک سال زمان برای توربینهای گازی و حدود ۲۲ ماه برای بخش سیکل ترکیبی نیاز دارد.
در این فاصله، منطقه باید با حداکثر فشار بر سایر خطوط و ریسک بالا به کار خود ادامه دهد. اینجاست که چالش تحریمها، دشواری تأمین قطعات حساس دوار، آلیاژهای پیشرفته و سیستمهای ابزاردقیق پیچیده رخ مینماید. بسیج ظرفیتهای داخلی که شاکری بر آن دست گذاشته، آزمونی واقعی برای توان شرکتهای دانشبنیان، مهندسان مکانیک و سازندگان داخلی توربین در غیاب غولهای خارجی است.
ناترازی گاز؛ شمشیر دولبه بر سر تولید پایدار
چالش فجر انرژی تنها زخمهای ناشی از آسیبهای فیزیکی نیست؛ بحران در یک بستر بحرانیتر رقم میخورد: «شبح ناترازی گاز در آستانه پاییز و زمستان»استمدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی اخیراً اعلام کرد که حدود ۶۰ درصد از ظرفیتهای آسیبدیده کل صنعت پتروشیمی با تلاش جهادی به مدار بازگشته است؛ با این حال، وی اعتراف کرد که تداخل این آسیبها با افت فشار و ناترازی شدید خوراک گاز، سال پیشرو را به یکی از پیچیدهترین دورههای تولید صنعتی در تاریخ معاصر کشور تبدیل کرده است.
اگر فجر انرژی نتواند زیرساخت تولید بخار و برق خود را به حد نرمال برساند، پتروشیمیهای ماهشهر ناچار خواهند بود خوراک کمتری دریافت کرده و پیش از سررسید سرمای زمستان، فلرها را خاموش و ظرفیت را کاهش دهند؛ سناریویی که خروجی نهایی آن، شوک به بازار بورس، افت صادرات و تعمیق کسری بودجه خواهد بود.
عبور از تعارفات اداریبازدید امید شاکری و تأکید مکرر بر «بسیج ملی»، حامل یک پیام روشن است: مهلت اشتباه و بوروکراسی کند اداری به پایان رسیده است. نجات فجر انرژی دیگر یک مسئله درونسازمانی یا دغدغه یک هلدینگ نیست؛ آزمون تابآوری اقتصاد کشور است.
بیشتر بخوانید:ریشخند تحریم ها در صنایع پتروشیمی خلیج فارس
اگر زنجیره تصمیمگیری بتواند گرههای گمرکی، ارزی و فنی را در کوتاهترین زمان باز کند، فجر میتواند همچون ققنوس از خاکستر خود برخیزد و سپری محکم برای امنیت انرژی جنوب شود. اما هرگونه تعلل، بهای گزافی روی میز صنعت و معیشت جامعه خواهد گذاشت.
جانبخشی دوباره به شریانهای پتروشیمی ماهشهر؛ تعهدی برای احیای تولید
در حالی که چرخهای صنعت پتروشیمی ماهشهر با وقفه و آسیب روبروست، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با تکیه بر توان داخلی، فرمان بازسازیِ ضربتیِ واحدهای آسیبدیده را صادر کرد.
امید شاکری در بازدید میدانی از پتروشیمی بندر امام و شرکت فجر انرژی خلیج فارس، ضمنِ تحلیلِ بحرانِ پیشآمده، بر یک اصل کلیدی پافشاری کرد: «زمان، گرانبهاترین دارایی ما در جنگ اقتصادی است.»
این دستورِ صریح، نه یک توصیه اداری، که فراخوانی است برای همافزایی حداکثری؛ تا با عبور از رخوتهای معمول، واحدهای آسیبدیده هرچه زودتر به مدار تولید بازگردند. او با تقدیر از همتِ کارکنانی که در شرایط دشوار، چراغ تولید را روشن نگاه داشتهاند، تصریح کرد که هر طلوعِ دوبارهیِ این واحدها، پیامی مستقیم به پویایی اقتصاد کشور است و هیچ فرصتی برای تعلل باقی نیست.
آژانس خلاقیت کوانتا