به گزارش پول نیوز ، تراز عملیاتی بانک تفاوت بین درآمدهای عملیاتی و هزینههای عملیاتی است. این شاخص برخلاف سود خالص، شامل درآمدهای غیرعملیاتی (مانند سود فروش داراییها، املاک یا سرمایهگذاریهای غیربانکی) نمیشود.
تراز عملیاتی (Operating Balance) در شبکه بانکی، شاخصی کلیدی برای سنجش سلامت و کارایی هسته اصلی کسبوکار یک بانک است. این تراز نشان میدهد که آیا بانک از محل فعالیتهای اصلی خود (واسطهگری مالی) سود کسب کرده یا خیر.
در واقع تراز عملیاتی «دماسنج» واقعی بانک است.اگر تراز عملیاتی منفی باشد: یعنی بانک عملاً از کار بانکی ضرر میدهد و تنها به دلیل فروش داراییها (مانند فروش املاک مازاد یا سهام شرکتهای زیرمجموعه) توانسته سود خالص ایجاد کند. این یک هشدار جدی است، زیرا داراییها محدود هستند و بانک نمیتواند تا ابد با فروش آنها خود را سرپا نگه دارد.
اگر تراز عملیاتی مثبت باشد: یعنی بانک در چرخه اصلی کسبوکار خود (گرفتن سپرده و دادن وام) موفق عمل کرده و هزینههای جاری خود را بهخوبی مدیریت میکند.
در ایران بانک ملت در سال 1404 با اتکا به نوآوری در خدمات دیجیتال، چابکی در فرآیندها و بهره گیری از ابزارهای متنوع و نوین تامین مالی، ضمن حفظ فاصله معنادار خود با سایر رقبا و تثبیت جایگاه نخست در بخش درآمد تسهیلات ریالی، رشد 74 درصدی نسبت به اسفند ماه 1403 را تجربه کرده و به مبلغ 231همت در پایان سال 1404 رسید.
اتفاق مهم اما در سال جاری رخ داد که بانک ملت در نخستین ماه سال 1405 موفق به ثبت تراز عملیاتی مثبت 8.1 همتی شد تا شروع قدرتمندی برای ثبت عملکرد مالی مطلوب و جلب هرچه بیشتر رضایت سهامداران و سایر ذینفعان در سال جاری داشته باشد.
بر اساس گزارش عملکرد یک ماهه منتهی به پایان فروردین ماه منتشره روی سامانه کدال سازمان بورس، این بانک بورسی در ماه ابتدایی امسال 404،924 میلیارد ریال از محل پنج سرفصل درآمدی، درآمد در حساب های خود منظور کرد که با توجه به 252،313 میلیارد ریال سود پرداختی به سپرده ها و هزینه های مالی و کارمزد، تراز عملیاتی مثبت 81،070 میلیارد ریالی را برای این بانک به ارمغان آورده و این رقم نسبت به رقم 50،442 میلیارد ریالی فروردین ماه سال گذشته حدود 61 درصد رشد داشته است.
بانک ملت که با نماد وبملت و سرمایه بالغ بر 338 هزار میلیارد تومانی از بانک های فعال در بازار سرمایه کشور محسوب می شود، در فروردین ماه امسال 272،469 میلیارد ریال از محل تسهیلات اعطایی، 11،811 میلیارد ریال از محل سپرده گذاری، 18،436 میلیارد ریال از محل اوراق بدهی، 102،208 میلیارد ریال از محل کارمزد درآمد و 93 میلیون ریال از محل سرمایه گذاری، درآمد در حساب های خود منظور کرده است.
بر این اساس، جمع درآمدهای عملیاتی وبملت در نخستین ماه سال جاری نسبت به رقم 226،473 میلیارد ریالی مدت مشابه سال گذشته 79 درصد افزایش داشته است.
مهم ترین شاخص های تراز عملیاتی بانک ملت
برای ارزیابی «تراز عملیاتی» بانک ملت، باید فراتر از اعداد کلی نگاه کرد. از آنجا که بانک ملت یکی از بانکهای بزرگ و جریانساز شبکه بانکی ایران است، تحلیلگران برای سنجش کیفیت سودآوری آن، روی چند شاخص کلیدی تمرکز میکنند.
این شاخصها در واقع «موتور محرک» تراز عملیاتی بانک ملت هستند:
۱. خالص درآمد تسهیلات و سپردهها
این مهمترین بخش تراز عملیاتی بانک ملت است. بانکها پول را از سپردهگذاران با نرخ مشخص میگیرند و به وامگیرندگان با نرخ بالاتر میدهند. در بانک ملت، دقت در نرخ تجهیز منابع (قیمت تمام شده پول) و نرخ بازده تسهیلات بسیار حیاتی است. اگر بانک بتواند منابع ارزانقیمت (مانند حسابهای جاری و قرضالحسنه) بیشتری جذب کند، حاشیه سود عملیاتیاش به شدت تقویت میشود.
۲. نسبت خالص کارمزد به کل درآمدها
بانک ملت از پیشگامان بانکداری الکترونیک در ایران است. این یعنی بخش قابلتوجهی از درآمد عملیاتی این بانک از محل کارمزدهای خدمات بانکی (درگاههای پرداخت، سامانه صیاد، اعتبارات اسنادی، ضمانتنامهها و تراکنشهای بانکی) تأمین میشود.برخلاف درآمدهای تسهیلاتی که ریسک نکول (عدم بازپرداخت) دارند، درآمدهای کارمزدی «درآمد باکیفیت» محسوب میشوند چون بدون درگیری منابع بانک و با ریسک بسیار پایین حاصل میشوند.
۳. نسبت هزینه به درآمد
این شاخص نشان میدهد بانک ملت برای هر ۱۰۰ تومان درآمدی که کسب میکند، چقدر هزینه عملیاتی (حقوق، اجاره شعب، نگهداری سیستمهای نرمافزاری و سختافزاری) صرف کرده است. بانک ملت به دلیل استفاده گسترده از زیرساختهای دیجیتال (بانکداری مدرن)، توانسته است هزینههای سنتی شعب را تا حد زیادی کنترل کند. کاهش این نسبت، نشاندهنده «کارایی عملیاتی» بالاتر است.
۴. خالص درآمدهای ارزی
بانک ملت در شبکه بانکی به عنوان یک «بانک بینالمللی» شناخته میشود. تراز عملیاتی این بانک به شدت به درآمدهای حاصل از عملیات ارزی (کارمزدهای ارزی و مبادلات ارزی) وابسته است. هر زمان که گشایشهای بینالمللی یا تحرک در تجارت خارجی رخ میدهد، این شاخص به عنوان یکی از ستونهای تراز عملیاتی بانک ملت جهش پیدا میکند.
۵. نسبت مطالبات غیرجاری
اگرچه این شاخص مستقیماً در تراز عملیاتی نیست، اما «تراز عملیاتی» را به صورت غیرمستقیم تخریب میکند.
بیشتر بخوانید:تبدیل شدن بانک ملت به یک الگو در زمینه کفایت سرمایه / سودآوری پایدار، افزایش سرمایه هوشمندانه و کنترل ریسک اعتباری
بانک ملت با شروع قدرتمندی که در سال جاری داشته به دنبال این است که سطح کارآمدی بانکی خود را در سال 1405 ارتقا دهد و بیشتر به استانداردهای جهانی بانکداری نزدیک شود که به نظر می رسد با توجه به عملکرد این بانک این اتفاق در نهایت در آینده رخ خواهد داد.





آژانس خلاقیت کوانتا