استصناع، مرابحه و خريد دين به عقود تسهيلات اعطايي بانك ها اضافه شد

پول نیوز – با تصويب دولت و طبق حكم برنامه پنجم توسعه، استصناع، مرابحه و خريد دين به عقود تسهيلات اعطايي بانك ها اضافه شد.

 

به گزارش پول نیوز، پيش از اين، 13 نوع تسهيلاتي كه بانك ها اعطا مي كردند عبارت بودند از: 1- قرض الحسنه 2ـ مشاركت مدني 3ـ مشاركت حقوقي 4ـ سرمايه گذاري مستقيم 5ـ مضاربه 6ـ معاملات سلف 7– فروش اقساطي (نسيه) جهت تامين سرمايه در گردش واحدهاي توليدي 8- فروش اقساطي وسايل توليد، ماشين آلات و تاسيسات 9- فروش اقساطي مسكن 10ـ اجاره بشرط تمليك 11ـ جعاله 12- مزارعه 13ـ مساقات .

هيات وزيران بنا به پيشنهاد بانك مركزي و به استناد ماده (98) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران ـ مصوب1389ـ ، عقود استصناع، مرابحه و خريد دين را به عنوان عقود جديد تسهيلات اعطايي بانك ها به «آيين نامه فصل سوم قانون عمليات بانكي بدون ربا (بهره)، موضـوع تصويب نامه شماره 88620 مـورخ 12/10/1362» الحاق كرد.

بر اساس اين آئين نامه، استصناع عقدي است كه به موجب آن يكي از طرفين در مقابل مبلغي معين، متعهد به ساخت (توليد، تبديل و تغيير) اموال منقول و غيرمنقول، مادي و غيرمادي با مشخصات مورد تقاضا و تحويل آن در دوره زماني معين به طرف ديگر مي شود.

بانك ها مي توانند به منظور گسترش بخش هاي توليدي از قبيل صنعت و معدن، مسكن و كشاورزي، تسهيلات لازم را به مشتريان در قالب عقد استصناع اعطا نمايند. بانكها ساخت موضوع استصناع را در قالب قرارداد استصناع ديگري به سازنده واگذار مي كنند.

بر اين اساس ، اموال موضوع عقد استصناع نبايد ساخته شده باشد و بايد داراي مشخصات مورد تقاضا و برخوردار از استانداردهاي قابل قبول در كشور بوده و ويژگي هاي آن از قبيل اندازه، حجم، كيفيت، كميت و غيره به طور صريح در عقد ذكر شود.

در عقد استصناع مبلغ و نحوه پرداخت آن بايد معلوم و مشخص باشد.

طبق آئين نامه مذكور، عقد مرابحه قراردادي است كه به موجب آن عرضه كننده بهاي تمام شده اموال و خدمات را به اطلاع متقاضي مي رساند و سپس با افزودن مبلغ يا درصدي اضافي به عنوان سود، آن را به صورت نقدي، نسيه دفعي يا اقساطي، به اقساط مساوي و يا غيرمساوي در سررسيد يا سررسيدهاي معين به متقاضي واگذار مي كند.

بانكها مي توانند به منظور رفع نيازهاي واحدهاي توليدي، خدماتي و بازرگاني براي تهيه مواد اوليه، لوازم يدكي، ابزار كار، ماشين آلات، تأسيسات، زمين و ساير كالاها و خدمات مورد احتياج اين واحدها و نيازهاي خانوارها براي تهيه مسكن، كالاهاي بادوام و مصرفي و خدمات به سفارش و درخواست متقاضي مبادرت به تهيه و تملك اين اموال و خدمات نموده و سپس آن را در قالب عقد مرابحه به متقاضي واگذار نمايند.

بانكها مكلفند قبل از انعقاد عقد مرابحه اطمينان حاصل نمايند كه اصل منابع و سود متعلقه در طول مدت قرارداد، قابل برگشت مي باشد.

اعطاي تسهيلات در قالب عقد مرابحه با توجه به بهاي تمام شده و سود بانك تعيين خواهدشد.
بانكها مكلفند تمهيدات لازم را براي استفاده از ابزارها و كارت هاي الكترونيكي در قالب عقد مرابحه فراهم نمايند.

همچنين خريد دين قراردادي است كه به موجب آن شخص ثالثي دين مدت دار بدهكار را به كمتر از مبلغ اسمي آن به صورت نقدي از داين خريداري مي كند.

بانكها مي توانند به منظور ايجاد تسهيلات لازم جهت تمامي بخش هاي اقتصادي، ديون موضوع اسناد و اوراق تجاري مدت دار متقاضيان را خريداري نمايند.

اسناد و اوراق تجاري به آن دسته از اسناد و اوراق بهادار اطلاق مي گردد كه مفاد آن حاكي از طلب حقيقي متقاضي باشد.

بانكها مكلفند قبل از خريد دين موضوع اسناد و اوراق تجاري، از حقيقي بودن دين و نقدشوندگي آن در سررسيد، اطمينان حاصل نمايند.

دستورالعمل اجرايي عقود استصناع، مرابحه و خريد دين در چارچوب قوانين و مقررات توسط بانك مركزي تهيه و به تصويب شوراي پول و اعتبار خواهدرسيد.

اين مصوبه توسط معاون اول رئيس جمهوري ابلاغ شده است.

بر اساس آئين نامه فصل سوم قانون عمليات بانكي بدون ربا، 13 نوع تسهيلاتي كه تاكنون بانك ها مجاز به اعطاي آنها بودند عبارتند از: 1- قرض الحسنه 2ـ مشاركت مدني 3ـ مشاركت حقوقي 4ـ سرمايه گذاري مستقيم 5ـ مضاربه 6ـ معاملات سلف 7– فروش اقساطي (نسيه) جهت تامين سرمايه در گردش واحدهاي توليدي 8- فروش اقساطي وسايل توليد، ماشين آلات و تاسيسات 9- فروش اقساطي مسكن 10ـ اجاره بشرط تمليك 11ـ جعاله 12- مزارعه 13ـ مساقات.

با مصوبه جديد، سه عقد استصناع، مرابحه و خريد دين به اين موارد 13 گانه اضافه و تعداد عقود بانكي به 16 عقد افزايش مي يابد.