معاون وزير بازرگاني با تشريح آخرين وضعيت صادرات پسته در كشور از كاهش 70 درصدي صادرات پسته تا پايان شهريور ماه سال جاري، صادرات 15 تا 20 هزار تني اين محصول در سه ماهه اول امسال، ارزآوري 1.5 ميليارد دلاري صادرات پسته براي كشور در امسال و تشكيل پايانه صادراتي پسته در كرمان براي انبارهاي اضطراري خبر داد و قيمت هر تن پسته صادراتي ايران را بين هفت تا هشت هزار دلار اعلام كرد.

همچنين به گفته او 90 درصد پسته توليدي كشور به 90 كشور صادر مي شود.

وي در مورد علت كاهش صادرات پسته نيز با اشاره به كاهش توليد اين محصول عنوان كرد كه توليد پسته در سال هاي 86 و 87 به يك سوم كاهش يافته و مهمترين عامل افت بازار مصرف پسته ايران در اروپا و ژاپن هم كنترل آفلاتوكسين اين محصول بوده است.

مهدي غصنفري ـ رييس سازمان توسعه تجارت ـ در گفت وگو با ايسنا درباره صادرات پسته، اين محصول را جزو محصولات استراتژيك كشاورزي دانست و به نقش قابل توجه آن در توسعه صادرات غيرنفتي اشاره و اظهار كرد: در نيمه اول سال جاري، پيش بيني مي شود صادرات پسته هفتاد درصد كاهش داشته باشد.

وي در مورد علت اين كاهش اظهار كرد: ظهور پسته ارزان قيمت آمريكايي در بازارهاي صادراتي با توجه به افت شديد توليد پسته در سال گذشته از عوامل اصلي اين امر است.

غصنفري ادامه داد: به نظر مي رسد سرمازدگي پسته، بحث قديمي افلاتوكسين و تداوم خشكسالي و كم آبي در مناطقي از كشور به ويژه استان كرمان مهمترين چالش هاي پيش روي توليدكنندگان و صادركنندگان پسته باشد.

* توليد پسته در سال هاي 86 و 87 به يك سوم كاهش يافت

وي خاطرنشان كرد: حجم صادرات پسته ايران در سال 86 به 220 هزار تن رسيده بود، اما با كاهش 130هزار تني توليد در سال 87 مواجه شد و ميزان توليد پسته در سال 87، حدود 90 هزار تن بوده است.

معاون وزير بازرگاني متذكر شد: سرمازدگي زمستان سال 86 و بهار سال 87 باعث شده بود ميزان توليد اين محصول در اين دو سال به يك سوم كاهش يابد و با كاهش توليد اين محصول در اين سال ها ميزان صادرات آن ها به دليل افت محصول به همين ميزان كاهش يافت.

* تا پايان شهريور ماه، پسته تازه در دست باغداران نيست

وي در ادامه عنوان كرد: در حال حاضر و در سال جاري تا پايان شهريور ماه، پسته تازه در دست باغداران نيست و محصول جديد در اواسط شهريور ماه برداشت مي شود و آنچه در بازار داخلي وجود دارد، محصول سال گذشته است.

غصنفري با اشاره به گفته هاي كارشناسان بخش خصوصي در زمينه صادرات پسته بيان كرد: طبق گفته هاي آن ها، با توجه به نبود پسته كافي در سال جديد، صادرات اين محصول به بازارهاي جهاني از ارديبهشت تا پايان شهريور ماه، ماهانه شش هزار تا شش هزار و 500 تن خواهد بود كه نسبت به سال 87 سير نزولي خواهد داشت.

وي اضافه كرد: تا پايان شهريور ماه نهايتا هر ماه دو هزار تن پسته به اروپا، دو هزار تن به روسيه، دو هزار تن به كشورهاي عربي و 500 تن به خاور دور صادر خواهد شد. اگر قيمت هر تن پسته صادراتي را هفت تا هشت هزار دلار در نظر بگيريم، از ابتداي سال جديد تا پايان شهريور ماه ميزان صادرات اين محصول به 200 ميليون دلار مي رسد، در حالي كه ميزان صادرات ما در نيمه اول سال 87، 600 ميليون دلار بوده است.

* صادرات 15 تا 20 هزار تن پسته در سه ماهه اول امسال

رييس سازمان توسعه تجارت تصريح كرد: بنابراين ميزان صادرات پسته تا پايان شهريور ماه به نسبت سال گذشته 70 درصد كاهش مي يابد. البته در نيمه دوم سال 88 اين كاهش جبران مي شود و صادرات پسته ايران در هر ماه به حدود 12 هزار تن افزايش مي يابد.

وي يادآور شد: در سه ماهه اول سال جاري حدود 15 تا 20 هزار تن پسته صادر شده و اين رقم در مدت مشابه سال گذشته 60 هزار تن بوده است. اما در سه ماه آينده كه پسته تازه وارد بازار مي شود اين ميزان افزايش خواهد يافت.

* قيمت هر تن پسته صادراتي ايران؛ بين هفت تا هشت هزار دلار

غضنفري در مورد قيمت پسته صادراتي نيز عنوان كرد: در حال حاضر قيمت هر تن پسته صادراتي ايران بين هفت تا هشت هزار دلار است و هر تن پسته آمريكايي نيز به قيمت شش تا هفت هزار دلار در بازارهاي هدف داد و ستد مي شود.

به گفته او پسته كله قوچي به دليل نبود محصول جديد در بازار گران شده و به كيلويي 10 هزار تومان رسيده است و هر كيلو پسته اكبري و احمد آقايي نيز حدود هشت هزار و 500 تا 9 هزار تومان در بازار داخلي فروخته مي شود.

وي يادآور شد: البته پسته فندقي كه سهم قابل توجهي از پسته صادرات را در بر مي گيرد، كيلويي شش هزار و 800 تا هفت هزار تومان در بازار به فروش مي رسد. همچنين مقداري مغز پسته به كشورهاي عربي كه متقاضي اين محصول هستند نيز با قيمت هر كيلو 12 هزار تومان صادر مي شود.

* ارزآوري 1.5 ميليارد دلاري صادرات پسته براي كشور در امسال

معاون وزير بازرگاني با پيش بيني توليد 200 تا 220 هزار تن پسته در سال جاري ابراز كرد: اگر اين رقم توليد محقق شود و در آينده با مشكلي مواجه نشويم، پيش بيني مي شود امسال صادرات حدود 170 هزار تن پسته، براي كشور 1.5 ميليارد دلار ارزآوري داشته باشد.

* 90 درصد پسته توليدي كشور صادر مي شود

وي در ادامه با عنوان اينكه بين 85 تا 90 درصد پسته توليدي كشور صادر و 25 تا 30 هزار تن از توليد در داخل مصرف مي شود، گفت: ايران در اوايل دهه 60، بيش از 90 هزار تن پسته به اروپا كه معروف به بازار ثروتمند جهان است صادر مي كرد. اما در حال حاضر با توجه به افزايش مقدار توليد، رقم صادرات پسته به اروپا چيزي حدود 20 تا 25 هزار تن است و يكي از علل آن هم آلودگي پسته توليدي ما به افلاتوكسين است.

غضنفري در اين مورد توضيح داد: البته نتايجي كه در دومين اجلاس بين المللي كدكس در هلند به دست آمد، نوآوري بسيار مطلوبي بود كه با به كارگيري مسائل علمي و استفاده از رفرنس هاي بين المللي و دانشمندان خارجي، روش سازي هاي در زمينه كدكس پسته ايران در سطح فني اتفاق افتاد و با توجه جامعه بين المللي و همكاري بسيار مناسبي كه بين كشورهاي جهان وجود داشت، معيار و ملاك مناسب تري براي ارزيابي پسته ايران به دست آورده شد.

وي در مورد اجلاس بين المللي كدكس خاطرنشان كرد: اين اجلاس حد مجاز آفلاتوكسين براي خشكبار را معادل 10 ppb بر مبناي دو نمونه داري 10 كيلوگرمي تعيين كرد و براين اساس زمينه بهتري براي افزايش صادرات پسته ايران به اروپا فراهم شده است.

* كنترل آفلاتوكسين؛ مهمترين عامل افت بازار مصرف پسته ايران در اروپا

رييس سازمان توسعه تجاري ادامه داد: تصويب اين مقررات، زمينه را براي اصلاح قوانين اتحاديه اروپا و ژاپن فراهم كرد و موجب رونق صادرات پسته ايران به اين دو بازار خواهد شد.

وي يادآور شد: در 10 سال اخير كنترل آفلاتوكسين مهمترين عامل افت بازار مصرف پسته ايران در اروپا و ژاپن بوده است و از اين رو تصويب قانون بين المللي ناظر بر صادرات اين كالا براي ايران از اهميت زيادي برخوردار است.

او با بيان اينكه كميسيون استانداردهاي غذايي سازمان خوار و بار ملل متحد (فائو) اعلام كرده كه استانداردهاي مورد نظر اين كميسيون براي پسته ايران به تاييد نهايي رسيده است، افزود: تاييد استانداردهاي غذايي پسته ايران از سوي اين كميسيون راه را براي صادرات پسته ايران به اتحاديه اروپا هموار كرده است. نمايندگان 180 كشور جهان در ايتاليا در سي و دومين كنفرانس كه از سوي اين كميسيون برگزار شده بود، شركت كردند تا سرانجام پس از 9 سال سه استاندارد مهم در خصوص صادرات پسته ايران به تصويب اين كميسيون برسد.

غضنفري تاكيد كرد: به عقيده كارشناسان، تصويب اين استانداردها موجب رشد 30 درصدي صادرات پسته ايران به اتحاديه اروپا خواهد شد.

* صادرات پسته ايراني به 90 كشور دنيا

وي در ادامه با عنوان اينكه اكنون پسته ايران به 90 كشور دنيا صادر مي شود كه 20 درصد آن در اروپاست، در مورد مشكلات اين صنعت اظهار كرد: ميزان توليد پسته در هر سال از نظر ميزان بارندگي و بارور بودن باغات متفاوت است، بنابراين توليدكنندگان و صادركنندگان پسته به دليل در اختيار نداشتن مكان مناسب نگهداري، ناگزير به عرضه كل محصول به بازارهاي بين المللي بوده اند.

معاون وزير بازرگاني با بيان اينكه ايجاد پايانه هاي صادراتي پسته، نوسانات بازارهاي بين المللي را كنترل مي كند، اضافه كرد: بزودي پايانه صادراتي پسته در استان كرمان تشكيل خواهد شد تا با ساخت انبارهاي اضطراري پسته بتوان نوسانات بازارهاي بين المللي را كنترل كرد.

* افزايش 300 درصدي هزينه باغداري

وي در مورد مشكلات صنعت پسته كشور بيان كرد: بحران آب و خشكسالي، گسيختگي شديد بين قيمت تمام شده و فروش پسته با توجه به پنج برابر شدن هزينه تمام شده در 10سال گذشته، افزايش موانع بهداشتي در بازارهاي هدف و نبود يك سخنگوي واحد از جمله چالش هاي موجود در صنعت پسته كشور است.

غضنفري با اشاره به افزايش حدود 300 درصدي هزينه باغداري اعم از سم و كود، كارگر، برق، تراكتور و مواردي از اين دست در شرايطي كه قيمت پسته در كل اين مدت 50 تا 60 درصد رشد داشته است، عنوان كرد: با چنين آمار و ارقامي مشخص است كه سود توليد اين محصول به حداقل رسيده و ادامه فعاليت براي باغداري بسيار مشكل شده است.

وي در ادامه از ديگر مسائل بزرگ صادركنندگان پسته را مربوط به تسهيلات بانكي دانست و تاكيد كرد: همكاري مسئولان اقتصادي در زمينه صادرات با بانك ها و فعالان اين بخش ضروري است.

رييس سازمان توسعه تجارت يكي از مشكلات ديگر صادرات پسته در سال جاري به خصوص در نيمه دوم امسال را بالا بودن قيمت پسته و احتمال تداوم و ثبات قيمت در داخل عنوان كرد و افزود: اين در حالي است كه سال گذشته براي اولين بار پسته آمريكا با قيمت كمتر از پسته ايران عرضه شد كه در صورت تداوم اين وضعيت مشكلات ديگري به فهرست مشكلات اضافه خواهد شد.

* پرداخت 500 ميليون تومان براي حمايت از زنجيره هاي مرتبط با صادرات

وي ايجاد بازار كاذب و اعلام قيمت هاي بالا توسط برخي از صادركنندگان (تعاوني پسته رفسنجان و شركت پسته ايرانيان) كه تنها منجر به تلاطم قيمت شد را يكي از مشكلات ديگر اين محصول ذكر كرد و در مورد جايزه صادراتي پسته نيز يادآور شد: جايزه صادراتي پسته براساس نوع بسته بندي از يك تا سه درصد است.

معاون وزير بازرگاني در پايان اين گفت وگو با ايسنا خاطرنشان كرد: در سال گذشته تفاهم نامه اي بين سازمان و انجمن پسته براي اعمال مديريت و حمايت برخي از زنجيره هاي مرتبط با صادرات منعقد و در فاز اول 500 ميليون تومان براي اجراي آن پرداخت شد.