پول نیوز، سمیه علی اصغری - با توجه به روند روز افزون استفاده از سوخت های فسیلی و تاثیرات مخرب آنها بر محیط زیست، موضوع "تغییرات آب و هوایی" طی چند سال اخیر به یکی از نگرانی های اصلی جهان مبدل شده است. به گزارش گروه بین المل پول نیوز، کشورهای مختلف در تلاش هستند تا با اقدام هایی مانند استفاده هرچه بیشتر از "منابع انرژی تجدید پذیر"، روند گرم شدن کره زمین را کنترل کنند. در این میان، "صنایع" به عنوان یکی از عوامل اصلی گرم شدن کره زمین همواره مورد توجه بوده و "صنعت هوانوردی" نقش پر رنگی را در این زمینه داشته و دارد. با این وجود، رهبران جهان قادر نبوده و یا تمایل نداشته اند تا تاثیر فزاینده این بخش در انتشار گازهای خطرناک را به صورت جدی مورد بررسی قرار دهند.

تا به امروز، اقدام های ناچیزی در راستای پرداخت هزینه تاثیرات منفی این بخش بر محیط زیست انجام شده است. صنعت هوانوردی به صورت گسترده از پرداخت مالیات بر سوخت معاف بوده و در قبال تاثیر انتشار گاز دی اکسید کربن بر تغییرات آب و هوایی نیز مسئولیت چشمگیری را بر عهده نگرفته است.

بر اساس گزارشی که اخیرا از سوی "هیئت بین المللی تغییرات آب و هوایی" منتشر شده، سهم این بخش در قبال گرم شدن کره زمین برابر با 4.9 درصد است که آمار بالایی محسوب شده و به سرعت نیز در حال افزایش است. بر همین اساس، انتشار گاز "دی اکسید کربن" خطوط هوایی جهان از سال 2005 تا 2010 و به رغم رکود شدید جهانی در این بازه زمانی به میزان 11.2 درصد افزایش یافته است.

جساسیت و ضرورت مقابله با این مساله پس از جلسه ای ماه گذشته در مسکو که با حضور کشورهایی مانند روسیه، آمریکا، هند، چین و ... برگزار شد و با امضا بیانیه ای که تنها مرجع قانونی برای مبارزه با انتشار گازهای خطرناک را در معرض تهدید قرار داده به پایان رسید، بیشتر احساس می شود.

تمرکز این جلسه بر مخالفت شرکت کنندگان با "طرح مبادله انتشار گاز اروپا" که از اول ژانویه صنایع هوایی را نیز شامل شده، بود. اتحادیه اروپا از سال 1997 و از طریق "سازمان بین المللی هواپیمائی کشوری (ایکائو)" در تلاش بوده تا توافق نامه ای جهانی پیرامون میزان انتشار گازهای خطرناک در صنعت هوانوردی را به امضا برساند. این در حالی است که بسیاری از کشورهای حاضر در جلسه مسکو که بیانیه مخالفت با مکانیزم جدید قیمت گذاری انشار گاز کربن اتحادیه اروپا را امضا کردند با ایده توافق نامه جهانی نیز مخالف بوده اند.

برخی از کشورهای حاضر در جلسه مسکو بر این عقیده هستند که طرح اروپا همانند افزایش مالیات برای افراد فقیر است. آنها این پرسش را مطرح کرده اند که چرا کشورهایی که نقش چندانی در ایحاد مشکلات تغییرات آب و هوایی ندارند باید برای حل کردن آن هزینه بپردازند؟

اما به اعتقاد "کمیسیون اروپا" این طرح فشاری ناعادلانه بر کشورهای در حال توسعه وارد نمی کند. بنابر اعلام این کمیسیون، سهم کشورهای عضو اتحادیه اروپا و آمریکا در پروازهای ورودی و خروجی به اروپا و انتشار گازهای خطرناک برابر با 75 درصد بوده و بدین ترتیب از 191 عضو ایکائو، عملا 98 عضو از "طرح مبادله انتشار گاز اروپا" مستثنی می شوند.

همچنین باید به این نکته توجه داشت که افراد فقیر توانایی مسافرت با هواپیما را نداشته و آمار ایکائو نیز نشان می دهد کمتر از 10 درصد از جمعیت هفت میلیارد نفری جهان، حداقل برای یک بار در سال از حمل و نقل هوایی استفاده می کنند. در نتیجه، افزایش هزینه 1.50 تا 7.52 یوروئی هزینه بلیط یک سره پکن-پاریس رقم بالایی برای آنها محسوب نمی شود.

با این وجود، نحوه استفاده از درآمدهای حاصل از "طرح مبادله انتشار گاز اروپا" موضوعی است که باید مورد بررسی قرار بگیرد. اتحادیه اروپا نیازمند مذاکره با کشورهای در حال توسعه پیرامون این مساله است که افزایش درآمدها چگونه می تواند به کانالی برای کمک به کشورهای فقیرتر که در تلاش هستند خود را با قوانین تغییرات آب و هوایی هماهنگ کرده و استفاده از روش های پاک تر را در دستور کار خود قرار دهند، مبدل شود.

در حقیقت محدود کردن انتشار گاز در بخش هوانوردی باید هزینه های خود را متوجه ثروتمندان و منافعش را در اختیار فقرا قرار دهد. از این رو، یک قرارداد نظام مند هوانوردی جهانی می تواند منابع مالی لازم برای اقدام های پیشگیرانه از تغییرات آب و هوایی در کشورهای در حال توسعه را فراهم کند.

بدون شک طرح اروپا از تمامی جهات کامل نیست اما در وادار کردن ایکائو برای توجه به اهمیت انتشار گازهای خطرناک و جلوگیری از آن بسیار موثر بوده است. حال مخالفت و تعلیق این طرح، می تواند تمام برنامه ریزی های انجام شده طی دو دهه گذشته را از میان ببرد.