به گزارش پول نیوز ، به نقل از اقتصاد آنلاین، نفت برای عقبنشینی منتظر امضای توافق نماند و بهبود در عرضه باعث آرام گرفتن این بازار شد. در پایان معاملات سهشنبه ۲۹ سپتامبر، قرارداد برنت برای تحویل دسامبر با افت ۱.۷ درصدی به ۹۶ دلار و ۱۶ سنت رسید و نفت وستتگزاس برای تحویل نوامبر با کاهش ۳.۵ درصدی در ۸۹ دلار و ۳۸ سنت بسته شد.
بلومبرگ بازگشت جریان نفت عربستان و افزایش عبور محمولهها از هرمز را در کانون این کاهش قرار داد.
در قلب این تحول، خط لوله شرق به غرب عربستان قرار دارد؛ مسیری که نفت شرق این کشور را به ساحل دریای سرخ میرساند و امکان صادرات بخشی از آن را بدون عبور از هرمز فراهم میکند. احیای این مسیر، پس از اختلال ناشی از حملات پهپادی، برای بازار معنایی فراتر از تعمیر یک تأسیسات دارد: نگرانی از عرضه نفت برای رسیدن به مشتریان، با احیای این مسیر کاهش یافت.
تریدینگاکونومیکس در بهروزرسانی چهارشنبه ۳۰ سپتامبر از بازگشت برنت به حوالی ۹۷ دلار خبر داد و نااطمینانی درباره مذاکرات ایران و آمریکا را عامل حمایت از قیمت دانست. کاهش قیمت اخیر، بخشی از اختلالات عرضه را بهبود بخشیده و برای اطمیان از پایان یافتن ریسکها، هنوز زود است.
بازگشت خط لوله؛ راه خروجی که دوباره باز شد
بلومبرگ در ۲۸ سپتامبر به نقل از منابع مطلع گزارش داد جریان خط لوله شرق به غرب به دستکم ۳.۵ میلیون بشکه در روز رسیده؛ حدود نیمی از ظرفیت اسمی ۷ میلیون بشکهای آن. براساس این گزارش، بارگیری در ینبع از هفته قبل از سر گرفته شده بود.
رویترز نیز احیای مسیر را تأیید کرد، اما ارقام پایینتری ارائه داد: حدود ۲ میلیون بشکه در روز به نقل از یک منبع صنعتی و ۲.۶۵ میلیون بشکه براساس برآورد کپلر، با انتظار افزایش به ۳ تا ۴ میلیون بشکه در روز. وجه مشترک گزارشها روشن است: خط لوله احیا شده اما بازگشت کامل ظرفیت تأیید نشده است.
از نظر اقتصادی، اهمیت این خط لوله در تبدیل نفت موجود به کالای قابل تحویل است. نفتی که پشت محدودیتهای صادراتی بماند نیاز خریداران را برطرف نمیکند. اما صرف تولید نفت بدون در نظر گرفتن تسهیل در مبادله، نگرانی ها را همچنان باقی میگذارد.
بحران در بازار سوخت؟
برآورد تازه جیپیمورگان، مهمترین تفاوت در روند احیای صادرات را نشان میدهد: جریان نفت خام خاورمیانه به ۱۷.۵ میلیون بشکه در روز، معادل ۹۸ درصد سطح پیش از جنگ، رسیده اما صادرات فرآوردههایی مانند بنزین و گازوئیل حدود ۳ میلیون بشکه در روز و تنها ۵۸ درصد از سطح پیشین است.
این فاصله، تناقض ظاهری بازار را توضیح میدهد. نفت خام بیشتری میتواند از منطقه خارج شود، درحالیکه سوخت آماده مصرف همچنان کمیاب و گران بماند. نفتکشها بخشی از مسئله انتقال را حل میکنند؛ آسیب پالایشگاهها و محدودیت تولید فرآورده، مسئله دیگری است.
تریدینگاکونومیکس نیز در توضیح تحولات بازار بر بهبود عرضه خاورمیانه و بازگشت صادرات از ینبع تأکید کرده است. در سوی دیگر، تحلیلگران جیپیمورگان هشدار دادهاند که افزایش عبور کشتیها الزاما نشانه بهبود ایمنی نیست؛ این رشد میتواند حاصل تاب آوری بیشتر بازار و ادامه فعالیت در شرایط خطر باشد.
عبور در خاموشی؛ نفت چگونه از هرمز خارج میشود؟
آسوشیتدپرس گزارش داده است که بخشی از محمولهها با عبور شبانه کشتیها، خاموشکردن سامانه موقعیتیابی و انتقال کشتیبهکشتی در بیرون از تنگه جابهجا میشوند؛ سازوکاری با نظارت و حمایت آمریکا که هزینه و پیچیدگی حمل را افزایش میدهد.
همزمان، مقامهای آمریکایی، افزایش عبور نفت را نشانه موفقیت عملیات خود معرفی کردهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز در اظهارات ۲۷ سپتامبر که خبرگزاری فرانسه بازتاب داد، از عبور بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت در آخر هفته سخن گفت.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در گفتوگویی با فاکسنیوز میانگین جاری عبور را نزدیک ۱۳ میلیون بشکه در روز اعلام کرد و گفت در یک روز از هفته پیش، حجم عبور از ۲۰ میلیون بشکه فراتر رفته بود.
او فشار قیمت انرژی را بیش از جریان نفت، به محدودیت ظرفیت پالایش نسبت داد.
چرا بازار بخشی از ریسک را کاهش داد؟
ربکا بابین، معاملهگر ارشد انرژی در سیآیبیسی، به بلومبرگ گفته است افزایش جریان نفت از هرمز و راهاندازی دوباره خط لوله عربستان، از فشار عرضه بر بازار میکاهد. او در عین حال دو پیامد متفاوت را برای ایران مطرح کرده است: کاهش قدرت اثرگذاری بر عبور نفت ممکن است زمینه مذاکره را تقویت کند یا انگیزه تشدید تنش برای بازیابی آن را افزایش دهد.
از سوی دیگر، سال کاونیک، تحلیلگر حوزه انرژی، در گفتوگو با بلومبرگ، افزایش جریان هرمز، نبود تشدید بیشتر تنش از سوی ایران و بهتعویقافتادن محدودیت احتمالی صادرات گازوئیل آمریکا را از عوامل تعدیل قیمت برشمرده است. او همچنان ریسک ژئوپلیتیک و محدودیتهای حملونقل را پشتیبان قیمتهای بالا میداند.
برآیند این تحلیلها آن است که بخشی از قیمت نفت بابت احتمال نرسیدن بشکههای آینده پرداخت میشود. هر خبری که آن احتمال را کاهش دهد، میتواند قیمت را پایین بیاورد، حتی اگر اختلافات سیاسی حل نشده باشند. احیای عرضه، بخشی از هزینه ترس را از قیمت کنار زده؛ اما خطر اختلال دوباره همچنان باقی است.
آزادسازی ذخایر آمریکا
وزارت انرژی آمریکا در ۲۹ سپتامبر فراخوان مبادله حداکثر ۴۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی را منتشر کرد. این برنامه بخشی از تعهد قبلی ۱۷۲ میلیون بشکهای آمریکا در طرح هماهنگ ۴۰۰ میلیون بشکهای کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی است. تحویل محمولههای قراردادهای این فراخوان برای نوامبر و دسامبر برنامهریزی شده و شرکتهای دریافتکننده باید در آینده نفت را همراه با حجم اضافه بازگردانند.
بنابراین، خبر جدید به انتظارات عرضه در ماههای آینده کمک میکند؛ تمام این نفت هنوز وارد بازار نشده است. نقش ذخایر، فراهمکردن فرصت برای عبور از اختلال است و تداوم استفاده از آنها، بهتنهایی راهحل پایداری برای بحران عرضه محسوب نمیشود.
وابستگی کمتر به هرمز، پایان آسیبپذیری نیست
بازگشت خط لوله شرق به غرب، اتکای عربستان به هرمز را برای بخشی از صادراتش کاهش میدهد. در مقابل، افزایش انتقال دریایی از خود تنگه نشان میدهد هرمز همچنان یکی از مسیرهای اصلی تأمین بازار است؛ حتی اگر صنعت نفت راههای پرهزینهتری برای عبور از آن پیدا کرده باشد.
از کنار هم گذاشتن این تحولات میتوان نتیجه گرفت که حساسیت فوری بازار به اختلال عرضه کمتر شده است. بااینحال، دور زدن یک گلوگاه، تمام ریسک را حذف نمیکند: مسیر جایگزین نیز به امنیت خط لوله، پایانه، نفتکش و راه دریایی پس از بارگیری وابسته است.
بیشتر بخوانید:عقبنشینی قیمت نفت به کانال ۱۰۲ دلاری
افت اخیر قیمت نفت، رأی بازار به بهترشدن امکان تحویل بشکههاست؛ تداوم این شرایط به استمرار جریان صادرات بستگی دارد. خط لوله عربستان و عبور مخفی از هرمز بخشی از فشار را برداشته، اما فاصله میان بازگشت نفت خام و عادیشدن بازار انرژی را هنوز پالایشگاههای آسیبدیده، هزینه حمل و خطر حملات تازه تعیین میکنند.
آژانس خلاقیت کوانتا