چابهار در محور تحولات اقتصادی و سیاسی ایران / ظرفیت بزرگ تغییر توازن لجستیکی منطقه در پساجنگ

به گزارش پول نیوز ، در جنگ اخیر خسارت‌های متعددی به مناطق مختلف از جمله چابهار وارد شد.تأسیسات مهم شهری و زیرساخت‌های حیاتی چابهار دچار آسیب‌های جدی شدند که روند خدمات‌رسانی و زندگی روزمره ساکنان را مختل کرد.

متأسفانه در این نبرد تعدادی از نیروهای نظامی و شهروندان غیرنظامی جان خود را از دست دادند که موجب سوگواری و تأثر جامعه شد.آسیب به بنادر و راه‌های ارتباطی چابهار، مشکلاتی در ترابری کالا و مسافر ایجاد کرد که تبعات اقتصادی به دنبال داشت.همچنین انفجارها و آتش‌سوزی‌ها موجب آلودگی و تخریب محیط زیست منطقه شدند.

این در حالی است که نقش چابهار در دوران  جنگ و پس از آن بسیار مهم و راهبردی بوده است. این بندر به عنوان یکی از نقاط کلیدی اقتصادی و ژئوپولیتیکی ایران، در بازسازی و توسعه پس از جنگ نقش پررنگی ایفا کرده است.به همین دلیل نیز پس از آسیب‌های ناشی از جنگ، تلاش‌های گسترده‌ای برای بازسازی زیرساخت‌های بندری چابهار انجام شد.

بندر چابهار به دلیل موقعیت جغرافیایی و منحصر به فرد خود در ساحل دریای عمان، یکی از مهمترین نقاط راهبردی برای توسعه اقتصاد دریامحور کشور و دروازه تجاری و ترانزیتی ایران به اقیانوس هند محسوب می گردد.

این بندر در صورت توسعه زیرساختی، جذب سرمایه گذاری خارجی و اتصال به شبکه های ترانزیتی منطقه ای،ظرفیت تبدیل شدن به یک هاب مهم لجستیکی، ترانزیتی و خدمات دریایی در سطح اقیانوس هند و اوراسیا را دارد.

با دید برنامه ریزی برای اقتصاد پساجنگ بنادر، توسعه بندر چابهار می تواند توازن لجستیکی منطقه را تغییر دهد. بنادر بزرگ منطقه علی الخصوص بندر جبل علی در امارات متحده عربی در حال حاضر نقش اصلی در ترانزیت کالا دارند اما بندر چابهار می تواند بخشی از این جریان را جذب نماید.

از مزیت های تثبیت شده بنادری چون جبل علی می توان به بهره مند بودن از زیرساخت های پیشرفته، شبکه مالی و بیمه ای قوی، تجربه طولانی در تجارت جهانی و اتصال گسترده به شرکت های چندملیتی نام برد.

برای اینکه بندر چابهار بتواند رقابتی درخور توجه با این بنادر داشته باشد، توجه به موارد یاد شده فوق و رفع موانع اجرایی آنها ضروری به نظر می رسد.

یکی دیگر از مهم ترین فرصت های اقتصادی چابهار، توسعه خدمات سوخت رسانی دریایی و خدمات فنی کشتی ها می باشد. این فعالیت ها در بسیاری از بنادر بزرگ جهان یکی از منابع مهم و اصلی درآمدی آن کشورها به شمار می آید.

از مزایای فعالیت در این حوزه ها می توان به درآمد ارزی پایدار، جذب کشتی های عبوری، ایجاد مراکز خدماتی جانبی مانند تعمیرات و تأمین قطعات و تقویت موقعیت بندر به عنوان ایستگاه استراتژیک دریایی اشاره نمود.

از بعد اثرات اقتصادی توجه به بندر چابهار، می توان به نقش آن در اقتصاد ملی اشاره نمود. افزایش درآمدهای ارزی غیرنفتی، توسعه صنایع حمل و نقل و لجستیک، رشد، رونق و توسعه مناطق آزاد تجاری و صنعتی، ایجاد اشتغال گسترده و پایدار در شرق کشور و توسعه زیرساخت های ریلی و جاده ای یاد کرد.

در صورت بهبود روابط بین المللی و کاهش محدودیت های اقتصادی متأثر از تحریم های ظالمانه، چابهار می تواند به مقصدی جذاب برای سرمایه گذاران خارجی تبدیل شود.

این سرمایه گذاری ها در بخش های چون: توسعه پایانه های کانتینری، ایجاد مراکز بانکرینگ، توسعه مراکز و انبارهای لجستیکی، توسعه و رونق مناطق آزاد و ایجاد زیرساخت های دیجیتال بندری  می تواند صورت پذیرد.

بدون شک قابل تصور خواهد بود که در این مسیر و فرآیند با چالش ها، موانع و محدودیت های نیز مواجه گردید. از عمده چالش های پیش رو در توسعه بندر چابهار می توان به عواملی همچون نیاز به سرمایه گذاری در زیرساخت ها، ضعف در اتصال ریلی و لجستیکی، ریسک های سیاسی و ژئوپلیتیکی، وجود رقبای باتجربه منطقه ای و ضرورت انجام اصلاحات تشکیلاتی و اداری و وضع قوانین و مقررات به روز و کارآمد منطبق با روند جهانی و بین المللی اشاره نمود.

بندر چابهار می‌تواند به عنوان دروازه ورود کشور‌های جنوب شرق آسیا به آسیای میانه و شمال اروپا، بستری مناسب برای ادغام اقتصاد‌های این مناطق با محوریت ایران باشد. بر همین اساس لازم است تا علاوه بر تقویت نقش این بندر در کریدور شمال جنوب، برنامه‌هایی به منظور تعریف نقش چابهار در کریدور شرقی غربی نیز شکل گیرد. به این منظور نیاز است تا ایجاد اتصال ریلی در خط ساحلی جنوب ایران بررسی شود.

بندر چابهار می‌تواند از یکسو به خط ریلی شلمچه بصره و بلند مدت به مدیترانه متصل شود و از سوی دیگر این امکان وجود دارد که به بندر گوادر و کریدور CPECمتصل شود. ایجاد این اتصالات در کنار توسعه‌ی زیرساخت‌های لجستیکی و انرژی، می‌تواند چابهار را تبدیل به هاب ترانزیت کالا و انرژی و همچنین گذرگاهی مهم در مسیر شمال جنوب و شرق به غرب کند.

بیشتر بخوانید:چابهار و نقش کلیدی در ارتقای روابط تجاری ایران و پاکستان / هدف گذاری ۱۰ میلیارد دلاری تجارت از دروازه جنوب شرق ایران

این طرح، رویایی بزرگ اما ممکن است که با در پیش گرفتن «سیاست‌ورزی راه‌محور» به نتیجه خواهد رسید و ایران را تبدیل به کشوری مهم در تامین امنیت تجارت بین‌الملل خواهد کرد. امری که علاوه بر تولید ثروت باعث گسترش نفوذ و افزایش قدرت منطقه‌ای و بین‌المللی ایران می‌شود.

در این میان چابهار از این ظرفیت برخوردار است تا به عنوان«پایتخت اقتصادی ایران» در قرن حاضر، تبدیل جهان‌شهری شود که بالفعل شدن رویای بزرگ ایرانی را در برابر دیدگان جهانیان عیان کند.