به گزارش پول نیوز ، شرکت ملی صنایع مس در سال های اخیر تأکید زیادی روی تحقیقات و پژوهش در زمینه های مختلف داشته است. این در حالی است که در صنایع معدنی و فلزی مثل مس، رقابت فقط روی «معدن و تجهیزات» نیست؛ روی «دانش فنی و مدیریتی» است. در مس، دانش نقشهای اصلی زیر را دارد:
-
افزایش بهرهوری و کاهش هزینه
- طراحی بهینه مدارهای خردایش، فلوتاسیون، ذوب و پالایش
- کاهش مصرف انرژی، آب، مواد شیمیایی
- افزایش بازیابی مس و فلزات همراه (مولیبدن، طلا، نقره و …)
-
افزایش کیفیت محصول نهایی
- دانش کنترل کیفیت کاتد مس (درجه خلوص، عیوب سطحی، استانداردهای بینالمللی مثل LME)
- دانش تنظیم ترکیب کنسانتره، شارژ کورهها، و کنترل ناخالصیها
-
ایجاد مزیت رقابتی پایدار
- بومیسازی تکنولوژیها (مثلاً لیچینگ، هیپ لیچینگ، بیولیچینگ)
- کاهش وابستگی به شرکتهای خارجی در طراحی، بهرهبرداری و تعمیرات
- امکان صادرات دانش فنی و خدمات مهندسی در آینده
نقش دانش در بخشهای مختلف زنجیره ارزش مس
الف) اکتشاف و زمینشناسی
- دانش اکتشافی و مدلسازی کانساراستفاده از ژئوفیزیک، ژئوشیمی، مدلسازی سهبعدی، نرمافزارهای تخصصی (Surpac، Datamine و …)
- بهبود تصمیمگیری سرمایهگذاریتخمین ذخیره، عیار، ریسکهای زمینشناسی → تصمیمگیری درست درباره توسعه یا عدم توسعه معدن.
ب) استخراج (معدن روباز و زیرزمینی)
- طراحی بهینه معدنشیب پلهها، برنامهریزی کوتاهمدت و بلندمدت استخراج، بهینهسازی باربری و انفجار.
- ایمنی و محیطزیستدانش ایمنی معادن، کنترل ریزش، گردوغبار، لرزش، مدیریت پسماند و باطلهها.
- مدیریت ماشینآلات سنگیننگهداشت پیشگیرانه (PM) و پیشبینانه (PdM) با اتکا به دانش تعمیراتی؛ کاهش توقفات، افزایش عمر مفید ماشینآلات.
ج) فرآوری (کارخانجات تغلیظ)
- طراحی مدار و شرایط عملیاتی دانش در مورد خردایش، آسیاکنی، فلوتاسیون، تنظیم pH، نوع و مقدار کلکتور و فلوتر، زمان ماند و …
- کنترل فرآیند و اتوماسیوناستفاده از سیستمهای DCS و SCADA، مدلهای کنترلی پیشرفته، تحلیل دادههای فرآیندی.
د) ذوب، پالایش و تولید کاتد
- دانش متالورژی استخراجیطراحی و بهرهبرداری کورهها، مدیریت سرباره، گازها، بازیافت حرارت.
- پالایش الکتریکی (Electrorefining)کنترل پارامترهای سلول، کیفیت الکترولیت، آند و کاتد، مدیریت لجن آندی.
- کاهش آلایندههامدیریت گازهای SO₂، تولید اسید سولفوریک، رعایت استانداردهای زیستمحیطی.
نقش دانش در مدیریت و تصمیمگیری
-
تصمیمگیری سرمایهگذاری و توسعه
- مطالعات امکانسنجی (فنی، اقتصادی، زیستمحیطی، اجتماعی)
- دانش مالی، اقتصاد معدنی، مدیریت ریسک
-
مدیریت پروژههای بزرگ
- طرحهای توسعه معادن، احداث کارخانههای جدید، نوسازی تجهیزات
- استفاده از دانش مدیریت پروژه (PMBOK، EPC/EPCM، مدیریت ذینفعان)
-
منابع انسانی و مدیریت دانش
- حفظ و انتقال تجربههای مهندسین و کارکنان باسابقه
- برنامههای جانشینپروری، آموزش حین کار، نظام پیشنهادها و مستندسازی تجربیات موفق و شکستها.
۴. مدیریت دانش (Knowledge Management) در شرکت ملی مس
برای اینکه دانش در شرکت ملی صنایع مس «نقش واقعی» داشته باشد، فقط داشتن افراد باسواد کافی نیست؛ باید مدیریت شود:
-
شناسایی دانشهای کلیدی
- مثلاً: دانش طراحی مدار فلوتاسیون سونگون، تجربهی بهرهبرداری سرچشمه، مدیریت آب در مناطق کمآب کرمان و …
-
مستندسازی و ذخیره
- دستورالعملهای عملیاتی استاندارد (SOP)
- گزارشهای فنی، درسآموختهها (Lessons Learned)
- پایگاههای داده و مستندات دیجیتال
-
اشتراک و انتقال دانش
- برگزاری دورهها، سمینارهای داخلی، انتشار بولتنهای فنی
- چرخش شغلی بین مجتمعها (سرچشمه، سونگون، میدوک، درهزار و …)
- پروژههای مشترک بین واحدهای تحقیق و عملیات
-
نوآوری و R&D
- همکاری با دانشگاهها و پژوهشگاهها
- پروژههای تحقیقاتی برای افزایش بازیابی، کاهش مصرف آب، استفاده از فناوریهای نوین مثل هوش مصنوعی و دادهکاوی در تولید.
۵. نقش دانش در حوزههای HSE (ایمنی، سلامت، محیطزیست)
- کاهش حوادث و افزایش ایمنیدانش مهندسی ایمنی، تحلیل ریشهای حوادث (RCA)، فرهنگ ایمنی.
- حفاظت محیطزیستمدیریت پساب، گردوغبار، آلودگی هوا، باطلهها و بازتوانی محیط.
- مسئولیت اجتماعی شرکتی (CSR)دانش تعامل با جوامع محلی، توسعه پایدار، پروژههای مسئولیت اجتماعی در مناطق معدنی.
بیشتر بخوانید:شرکت صنایع ملی مس و اکوسیستم صادراتمحور تثبیت شده / صادرات مس یکی از ستونهای مهم اقتصاد غیرنفتی
در شرکت ملی صنایع مس، دانش مهمترین سرمایه نامشهود است که:
-
- بهرهوری را بالا میبرد و هزینهها را کاهش میدهد؛
- کیفیت محصول و استانداردهای صادراتی را تضمین میکند؛
- مزیت رقابتی پایدار ایجاد میکند و وابستگی خارجی را کم میکند؛
- ایمنی، محیطزیست و مسئولیت اجتماعی را بهبود میدهد؛
- پایهی تصمیمگیریهای راهبردی و توسعهای است.
آژانس خلاقیت کوانتا