غلامحسن تقي نتاج، مدير عامل موسسه مالي و اعتباري مهر (بانک مهر اقتصاد) در ميزگرد تخصصي ساماندهي بازار غير متشکل پولي خبرگزاري موج به نرخ سود سپرده ها و تسهيلات در نظام بانکي کشور اشاره کرد و اظهار داشت: بنگاه هاي دولتي و خصوصي همه بايد از يک سود سپرده و يک نرخ تسهيلات استفاده کنند. اين درست نيست که ريسک يک بانک دولتي در بازار پايين تر از يک بانک خصوصي است.

وي افزود: اگر اين بانک نرخ بازدهي کمتري داشته باشد و نرخ سود سپرده پايين تري نيز پرداخت کند، قطعا مورد استقبال سپرده گذاران واقع مي شود، اما براي بانک خصوصي ريسک بالاتري قائل مي شوند و بنابراين نرخ بازدهي بيشتري نيز قابل انتظار است.

رفتارهاي تبعيض آميز پولي

نتاج در ادامه اذعان داشت: هم اکنون بخش قابل توجهي از تعاوني هاي اعتباري به دنبال اخذ مجوز موسسه اعتباري و بانک هستند. چرا بايد در قوانين و مقررات و بسته هاي سياستي چنين رويکري را شاهد باشيم؟ اين يک رفتار تبعيض آميز است که در بازار غير متشکل پولي با آن مواجه هستيم.

وي به قاعده ذي نفع واحد اشاره کرد و گفت: 60 درصد سهام موسسه اي با وجود اين قاعده در اختيار يک نفر است. اين گونه رفتارهاي تبعيض آميز براي نظام پولي و مالي کشور مشکل ايجاد خواهد کرد.

فرافکني مي کنند

مدير عامل موسسه مالي و اعتباري مهر با بيان اينکه، قاعده بديهي اقتصاد تحت عنوان "ريسک و بازده" ناديده گرفته مي شود، گفت: متاسفانه فرقي بين بانک هاي دولتي، خصوصي و موسسه اعتباري قائل نيستند.

وي دغدغه هاي موجود مبني بر آنکه به دليل بالا بودن نرخ تسهيلات، توليدات کشور با مشکل مواجه است را نوعي فرافکني مشکلات بخش فني و تکنولوژي کشور به سمت نظام بانکي کشور دانست.

وي افزود: اگر به بخشي از توليد گران با نرخ صفر درصد نيز تسهيلات دهيم، به دليل مشکلات رقابتي، توليدي و قيمت تمام شده باز هم زيان مي دهند.

نتاج تصريح کرد: چرا بايد نظام پولي و بانکي کشور را به سمتي ببريم که به اينها تسهيلات داده شود. اگر اصرار بر تسهيلات دهي به بخش هاي توليدي کشور علي رغم زيانده بودن آنان است، بهتر است بانک هاي خصوصي را مکلف به اين کار نکنيم. بخش دولتي که روي گنج قارون نشسته، اين اختيار را هم دارد که تسهيلات را با نرخ صفر حتي بلاعوض به توليد کننده ها بدهد.
وي اضافه کرد: بخش قابل توجهي از تسهيلات تکليفي نزد موسسات پولي و بانکي غير متشکل سپرده مي شود، اين بدان معنا است که در سياست گذاري ها مشکل وجود دارد.

مخالف ساماندهي بازار پول نيستم

مدير عامل موسسه مالي و اعتباري مهر ضمن بيان اينکه، مخالفتي با ساماندهي بازار غير متشکل ندارم، گفت: در تمام دنيا اين گونه است که کوچکترين موسسه اي هم که بخواهد در حوزه خدمات پولي و بانکي شکل بگيرد، بايستي با نگاه نظارتي بانک مرکزي باشد ولي بحث اين است که نبايد تقصير را به گردن فعالان اين حوزه بياندازيم.

وي به موسسه مالي و اعتباري مهر اشاره کرد و گفت: در شرايطي که با بيکاري در کشر مواجه هستيم، بيش از 10 هزار نفر مستقيما با اين مجموعه فعاليت مي کنند، درسال گذشته يک ميليون فقره تسهيلات از سوي اين موسسه اعطا شده، موسسه اي که بدون وابستگي به دولت توانسته در حوزه پولي و بانکي به ارائه خدمت بپردازد، بنابراين بايد بين چنين مجموعه هايي با موسسات که افرادي سوء استفاده گر و ناآگاه در درون خود دارد، تفاوت قائل شويم.

دردسرها و زحمت هاي ساماندهي بازار

نتاج به دو تعاوني که چندي پيش با بحران مواجه شدند، اشاره کرد و گفت: گردانندگان اين دو تعاوني افراد دلسوز و مذهبي بودند. اعتقادشان اين بود که بانکها در حق تسهيلات گيرندگان ظلم مي کنند و در نهايت اين تعاوني ها، بسياري را از چاله در آوردند و بسياري را نيز به چاه انداختند.
وي خاطر نشان کرد: درست است که ساماندهي بازار غير متشکل پولي کشور اقدام موفقي بوده است، اما اين بدان معنا نيست که کار تمام شده و موسسات پولي و بانکي تماما ساماندهي شدند.

مدير عامل موسسه مالي و اعتباري مهر به ورشکستگي دو صندوق قرض الحسنه در سال هاي گذشته (سال 83) اشاره کرد و گفت: ما هيچ نقشي در پيدايش بحران اين دو صندوق نداشتيم، اما براي مديريت بحران وارد شديم. امروز 7 سال از آن مسئله مي گذرد، اما هنوز اين پروژه بسته نشده است. تا سال 97 بايد در يکي از اين صندوقها به جمع آوري اقساط تسهيلات بپردازيم. اينکه مي گوئيم فکر نکنيم ساماندهي اينها تمام شده، به همين خاطر است. سال هاي سال دردسر و زحمت دارد.

وي به ساماندهي موسسات فاقد مجوز از سوي بانک مرکزي اشاره کرد و در مورد پيشرفت بانک مرکزي در ساماندهي اين موسسات گفت: به نظر من هنوز دو درصد هم کار انجام نشده است. صورت جلسه شده که فلان موسسه متولي موسسات ديگر باشد، اما با اين کار ساماندهي اتفاق نمي افتد.

نتاج اضافه کرد: بايد تکليف حساب هاي اين موسسات مشخص شود. بخش قابل توجهي از تسهيلات قابليت وصول ندارد. ما که اين همه وثايق تسهيلات دريافت کرديم، معوقات داريم، اين موسسات که ديگر هيچ کنترل و نظارتي روي آنها نبوده است، وضعيت بدتري دارند. به هر جهت بايد گفت که با مکافات حسابهاي آنها شفاف مي شود.

وي همچنين گفت: ساماندهي يک موسسه تازه تاسيس با ساماندهي موسسه اي که سال هاي سال فعاليت مي کند، متفاوت است و ساماندهي موسسه باسابقه زمان مي برد.

ادامه توليد قارچ گونه موسسات بحران ساز

مدير عامل موسسه مالي و اعتباري مهر در پاسخ به اظهارات فاضليان، مدير اداره نظارت بر موسسات پولي و غير بانکي بانک مرکزي که اعلام کرد "بانک مرکزي ديگر اجازه شکل گيري نهادهاي غير مجاز را نمي دهد"، گفت: متاسفانه بايد گفت که کماکان زمينه هاي باز توليد قارچ گونه موسسات پولي و بانکي به صورت بحران ساز در کشور وجود دارد، آن هم به دلايل مختلف از جمله رابطه يا استفاده از خلاهاي موجود.

وي ادامه داد: کشور به اين گستردگي را در نظر بگيريد؛ بانک مرکزي نمي تواند همه جاي کشور را تحت کنترل بگيرد.

نتاج اضافه کرد: در همين اوايل سال، مجموعه اي ظرف يک هفته 40 شعبه با اسم جديد موسسه مالي و اعتباري مهر داير کرده بود که خوشبختانه بانک مرکزي در نطفه آن را خفه کرد. برنامه آنها اين بود که حدود 150 شعبه با اسم مهر اقتصاد تاسيس کنند.

وي با بيان اينکه، گستره کشور وسيع و امکانات بانک مرکزي محدود است، گفت: همه سازمانها مسئول هستند و نبايد تمام امور را به بانک مرکزي بسپاريم.

مدير عامل موسسه مالي و اعتباري مهر گفت: ممکن است اين بنگاهها در زير سايه وزارتخانه ها يا لايه هاي بالايي اقتصادي کشور شکل بگيرند و در پوشش آنها فعاليت هاي خود را سازماندهي کنند، به همين جهت بايد کليه سازمانها و نهادها با يکديگر هماهنگ باشند تا بتوانيم با بخش قابل توجهي از اين نهادها مقابله کنيم.