اگر احساس كنيم ساخت وساز در تهران بحراني شده از مراجع مسوول به قوه قضائيه شكايت مي كنيم.

«ريزش ساختمان مجاور در عمليات احداث يك ساختمان جديد در شهر تهران» به حادثه تلخ تكراري در پايتخت تبديل شده است. اين روزها با شدت گرفتن حجم ساخت وساز، به دليل بي احتياطي سازنده ها و البته نبود نظارت از سوي مراجع مسوول، آمار حوادث مربوط به ريزش يا تخريب ساختمان هاي مسكوني نيز رو به افزايش است.

در حال حاضر عمق فاجعه مربوط به ريزش ساختمان مسكوني در تهران به حدي بالا است كه مي توان گفت ساكنان مجاور ساخت وسازهاي جديد در تهران قربانيان بالفعل به حساب مي آيند كه در طول دو سال عمليات ساختماني هر آن احتمال آسيب رسيدن به آنها وجود دارد.

يكشنبه شب در منطقه 5 تهران حوالي خيابان بلوار فردوس – محله اي كه مدتي است توجه سازنده ها را به خود جلب كرده و بيشترين حجم ساخت وساز در آنجا انجام مي شود- يك ساختمان سه طبقه تحت تاثير گودبرداري زمين مجاور، ريزش كرد و دو كودك و يك مادر جان خود را از دست دادند. گفته مي شود، سهل انگاري و توجه نكردن به اصول ايمني در گودبرداري زمين مجاور و همچنين قديمي بودن ساختمان مسكوني حادثه ديده، از جمله عوامل رخداد ريزش بوده است. مسوولان شهر تهران و مراجع رسمي موثر در حوزه ساخت وساز در گفت وگو با «دنياي اقتصاد» ضمن عدم پذيرش مسووليت حادثه ريزش، يكديگر را مسوول مي دانند!

آتش نشاني: گودبرداران بيسوادند
معاون پیشگیری سازمان آتش نشانی با صراحت می گوید: آمار حوادث تخریب بالاست. وی در عین حال مهندس ناظر و سازمان نظام مهندسی را مسوول مستقیم ساخت وسازها می داند. داود براتی، در گفت وگو با «دنياي اقتصاد» تصريح مي كند: برخی مواقع گودبرداری های ساختمان ها در تهران با استفاده از پیمانكاران بیسواد انجام می گیرد که این موجب بروز حادثه می شود.

وی در توضیح این گفته خود بر لزوم دانش فنی برای انجام گودبرداری تاکید کرد و گفت: پیمانكارانی که در این زمینه بی سواد هستند یا شرایط مناسب كارهای گودبرداری را ندارند به مسائل مهمی از جمله عمق خاك، مقاومت و شرایط ساختاری توجه نمی كنند که این باعث ریزش ساختمان ها و بروز گودبرداری های غیراصولی می شود.

براتی همچنین ناظر بر اجرای تمام مراحل ساخت و ساز به ویژه گودبرداری را مهندسان ناظر عنوان کرد و در عین حال گفت: مسوول اصلی گودبرداری ها، مالكان ساختمان ها هستند و این افراد باید از دستورات مهندس ناظر در حین انجام کار تبعیت کنند. معاون پیشگیری سازمان آتش نشانی در در عین حال با تاكید بر این موضوع كه سازمان نظام مهندسی باید بر این موضوع توجه داشته باشد، گفت: بعضی از گودبرداری ها توسط مالكان با اهداف اقتصادی و كاهش هزینه ها به شكل غیراصولی انجام می شود.

استانداري: مردم خودشان نظارت كنند
معاون عمرانی استاندار تهران اگرچه معتقد است که شهرداری و سازمان نظام مهندسی هر دو در نظارت بر مراحل مختلف ساخت و ساز مسوول هستند، اما وي نظارت های مردم بر ساختمان های در حال گودبرداری را بهترین راه برای جلوگیری از بروز حوادث ساختمانی عنوان کرد.

محمدرضا محمودی به «دنياي اقتصاد» گفت: مردم باید در زمان گودبرداری از زمین مجاور ساختمان محل زندگی خود، به محل ساخت و ساز سرکشی کنند و از حضور مهندس ناظر در حین عملیات گودبرداری مطمئن شوند. به گفته وی شهروندان می توانند در صورت غیبت مهندس ناظر موضوع را به شهرداری گزارش دهند تا شهرداری از ادامه عملیات گودبرداری جلوگیری کند. معاون استاندار تهران در عین حال بر نقش توامان شهرداری و سازمان نظام مهندسی بر عملیات ساخت و ساز تاکید کرد و گفت: مهندس ناظر باید در تمام مراحل گودبرداری حضور داشته باشد حتی اگر این مرحله در نیمه های شب انجام شود. محمودی همچنین بر نقش شهرداری نیز تاکید کرد و گفت: شهرداری پس از صدور پروانه ساخت نیز مسوولیت كنترل و نظارت بر فرآیند ساخت وساز را بر عهده دارد و با گروه های کنترل و گشت باید حضور مهندس ناظر بر سر ساختمان ها را به طور مرتب کنترل کند.

شهرداري: ریزش به خاطر ابطال يك قانون
رییس سازمان نظام مهندسی تهران و معاون پیشگیری سازمان نظام مهندسی در حالی بر صاحب صلاحیت بودن مجری ساختمان تاکید می کنند، که به گفته مدیرکل معماری و ساختمان شهرداری تهران بر اساس نظر دیوان عدالت اداری ماده 9 آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی در مورد مجریان ابطال شده است که این مساله با توجه به تعداد کم دارندگان پروانه اشتغال صاحب صلاحیت، باعث ایجاد مشکل برای مالکان و کیفیت ساختمان های شهر شده است.

محمدباقر خسروی به دنیای اقتصاد گفت: متاسفانه این موضوع باعث شده تا شرکت های مجری در زمان صدور پروانه ساخت به شهرداری معرفی شوند، اما پس از آن در برخی موارد عملیات ساخت و ساز به شخص یا اشخاص دیگری که صلاحیت لازم را ندارند واگذار شود. وی در مورد نقش سازمان نظام مهندسی و شهرداری تهران در روند ساخت و سازها به آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی اشاره و به دنیای اقتصاد گفت: بر اساس تبصره 7 قانون شهرداری نظارت بر ضوابط فنی ساختمان بر عهده مهندس ناظر و نظارت بر ضوابط شهرسازی بر عهده ماموران شهرداری است. مدیرکل معماری و ساختمان شهرداری تهران تاکید کرد: این مهندس ناظر است که در صورت بروز تخلف یا عدم صلاحیت مجری ساختمان باید جلوی ادامه ساخت را بگیرد و موضوع را به شهرداری گزارش کند. در واقع ماموران شهرداری در این مورد صاحب صلاحیت نیستند و نمی توانند در این مورد دخالت کنند.

نظام مهندسي: از زمان گودبرداري بي خبريم!
اما در این میان، رییس سازمان نظام مهندسی تهران بر ضعف ها و نارسایی های قانونی به عنوان یکی از دلایل بروز حوادث ساختمانی اشاره می کند و می گوید: قانون نظام مهندسی وظایف مهندسان ناظر و نحوه فعالیت آنها و حتی نحوه پرداخت دستمزد به آنها را مشخص کرده است، اما این قانون در حال حاضر به درستی اجرا نمی شود. سعيد غفرانی به دنیای اقتصاد گفت: در حال حاضر قانون نظام مهندسی به خوبی اجرا نمی شود، اما در صورت اجرای درست قانون از میزان بروز حوادث ساختمانی تا حد زیادی جلوگیری خواهد شد. وی همچنین سرپیچی مالکان از دستورات مهندسان ناظر را از دیگر عوامل ناایمن شدن عملیات ساخت و ساز در تهران عنوان کرد و گفت: اگر چه مهندس ناظر وظیفه دارد که هنگام گودبرداری حضور داشته باشد، اما گاهی مالکان با انگیزه صرفه جویی در هزینه های احتمالی که مهندسان ناظر برای ایمنی بیشتر بر آنها تحمیل می کنند، بدون اطلاع مهندس ناظر اقدام به گودبرداری می کنند. غفرانی گفت: به همین دلیل در بسیاری از گودبرداری ها مهندسان ناظر خبردار نمی شوند و همين عدم اطلاع از زمان گودبرداري باعث بروز حوادث وحشتناک می شود. رییس سازمان نظام مهندسی تهران تاکید کرد: دولت و نهادهای ذی ربط باید ضامن اجرای قانون نظام مهندسی شوند.

وزارت مسكن: شهرداري مسوول اصلي است
مدیرکل مقررات ملی ساختمان وزارت مسكن در مورد روند ساخت و ساز و حوادث احتمالی که در این میان رخ می دهد مهندس ناظر، مسوولان شهرداری و مالک را به یک اندازه مقصر می داند. غلامرضا هوایی به دنیای اقتصاد گفت: مهندس ناظر باید در زمان گودبرداری و ساير مراحل ساخت به شهرداری گزارش بدهد، اما در حال حاضر این امر صورت نمی گیرد.

با این وجود در بسیاری از موارد این گزارش ها ارائه نمی شود، اما شهرداری نیز عکس العمل نشان نمی دهد. این در حالی است که شهرداری از گزارش به سازمان نظام مهندسی تا سلب مسوولیت مهندس ناظر در آن پروژه اختیار برخورد دارد. این مقام مسوول در وزارت مسکن همچنین با تاکید بر اینکه نهاد مسوول در اداره شهرها شهرداری ها هستند، گفت: بر اساس قانون مقررات ملی ساختمان شهرداری باید در زمان صدور پروانه ساختمان از صاحب صلاحیت بودن مجری کسب اطمینان کند، اما در بسیاری از مواقع پروانه هاي ساختمانی بدون در نظر گرفتن این مورد صادر می شود. وی همچنین با اشاره به نقش وزارت مسكن به عنوان ناظر عالی بر ساخت وسازها یادآور شد: اگر وزارت مسکن به این نتیجه برسد که ساخت و سازها در تهران شرایط بحرانی دارد از شهرداری به قوه قضائیه شکایت خواهد کرد هر چند تاکنون به این نتیجه نرسیده است.