پنجشنبه، ۲۱ آبان ۱۴۰۵
تهران: ۹°C
تلویزیون پولنیوز
زمان مطالعه: ۶ دقیقه
روسیه که این روز‌ها در معرض تحریم‌های پیاپی است با این همه ارزش روبل‌اش را در بازار ارز حفظ کرده و حتی به سطح دوران قبل از شروع جنگ رسانده است. نرخ سود بالا و صادرات انرژی از جمله دلایل ثبات روبل عنوان می‌شوند.
در روز‌های گذشته اتحادیه اروپا بسته دیگری از تحریم‌ها علیه روسیه را اعلام کرد که از جمله شامل قطع واردات زغال سنگ از این کشور می‌شود، با این همه بهبود ارزش روبل در برابر ارز‌های خارجی همچون هفته گذشته ادامه یافت.
تحلیلگران اقتصادی نرخ بالای سود مبنا، کنترل شدید جریان سرمایه و نیز مازادی از درآمد در بیلان تجارت خارجی روسیه که بیشتر به ادامه صدور نفت و گاز، از جمله به آلمان برمی‌گردد را از عوامل بهبود و ثبات نرخ روبل ارزیابی می‌کنند.سقوط قابل انتظار، صعود غیرمنتظره
با شروع جنگ روسیه علیه اوکراین ارزش روبل در برابر دلار به کمتر از نصف کاهش یافت و هر دلار با ۱۷۷ روبل معامله می‌شد، ولی از هفته‌های گذشته ارزش ارز روسیه دوباره حالتی صعودی به خود گرفت. با توجه به تحریم‌های کشور‌های غربی علیه بانک مرکزی روسیه روبل در حال حاضر ارزی نیست که در بانک‌ها مبادله شود، ولی کماکان در شماری از بازار‌های ارز ولو به صورت محدود خرید و فروش می‌شود و نرخ آن هم بر اساس همین تبادلات تعیین می‌شود.
نرخ بالای سود در روسیه ظاهرا یکی از عوامل اصلی تثبیت قیمت روبل است. اندکی پس از شروع جنگ علیه اوکراین بانک مرکزی روسیه با افزایش دوبرابری نرخ سود مبنا آن را به ۲۰ درصد رساند. کنترل جریان سرمایه که مانعی در راه خروج ارز از کشور است نیز به کمک بهبود وضعیت روبل آمده است. این نیز هست که الیگارش‌ها و صاحبان سرمایه‌های کلان در روسیه با توجه به تحریم‌ها امکان انتقال و واریز پول از بانک‌های روسیه به بانک‌های خارجی را ندارند.
مازاد در تجارت خارجی هم عامل مهمی در تثبیت وضعیت روبل تلقی می‌شود. در حالی که کشور‌های غربی واردات نفت و گاز روسیه را مشمول تحریم‌ها نکرده‌اند، اقدام آن‌ها در تحریم صدور کالا به روسیه عملا بیلان تجارت خارجی روسیه را به نفع صادرات بر هم زده و مقدار قابل توجهی ارز در دست این کشور قرار گرفته است. عدم ورود کالا‌های غربی به کشور و متمایل‌شدن مصرف‌کنندگان به خرید محصولات داخلی نیز غیرمستقیم بر افزایش ارزش روبل تاثیر گذاشته است.
اقدام کرملین در اعلام این که خریداران نفت و گاز باید بهای آن را به روبل بپردازند گرچه در عمل با مخالفت کشور‌های غربی روبرو شده و سازوکاری که نهایتا روسیه برای این تصمیم وضع کرد تغییری در پرداخت‌های خارجی (به یورو و دلار) ایجاد نمی‌کند، ولی فضای روانی ناشی از اعلام کرملین در مجموع به سود روبل تمام شده است.
با این همه پیش‌بینی می‌شود که تاثیرات تدریجی تحریم‌ها و رشد منفی اقتصاد روسیه که به کوچک‌شدن احتمالا ده درصدی آن خواهد انجامید نهایتا پایه‌های روبل را هم به لرزه درآورد و سقوط شدید آن را رقم بزند. این در حالی است که تا قبل از حمله به اوکراین پیش‌بینی می‌شد که اقتصاد روسیه امسال از یک رشد چهار درصدی برخوردار باشد.
محمدرضا رنجبرفلاح مدیرعامل پیشین بانک تجارت و استاد اقتصاد دانشگاه با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین و اتفاقاتی که ناشی از آن در اقتصاد دنیا ایجاد شده است، اظهار داشت: با جنگی که میان روسیه و اوکراین شکل گرفت، بسیاری از حقایق روشن شد و مهم‌ترین آن اینکه کشور‌های اروپایی متوجه شدند چقدر در سالیان گذشته میزان وابستگی‌شان به نفت و گاز روسیه زیاد شده و در این برهه زمانی که می‌خواهند مقابله‌ای با این کشور داشته باشند نمی‌توانند اقدامی کنند چرا که شیر‌های گاز به طور آنی بسته می‌شود و طبیعتا اقتصادشان آسیب می‌بیند.
این استاد اقتصاد دانشگاه ادامه داد: این رفتار ناشی از این بود که جای دیگری افراط صورت گرفت یعنی در تحریم اقتصادی ایران چنان تند رفتند که در واقع با تحریم ایران خودشان را تحریم کردند. اگر در پروژه لوله‌های گاز برای صادرات از ایران به اروپا سرمایه‌گذاری شده بود و لوله موازی گاز به سمت اروپا رفته بود در حال حاضر وابستگی کمتری به روسیه داشتند.
رنجبر فلاح اذعان کرد: اروپا متوجه شده است به دلیل تبعیت محض از سیاست‌های آمریکا در حال حاضر متضرر شده است چرا که به عنوان مصرف‌کننده بزرگ نفت و انرژی از افزایش قیمت در این حوزه آسیب دیده است در حالی که آمریکا خیلی متضرر نشده است. البته این تغییر رویکرد باعث می‌شود، با توجه به نیازی که اروپا به نفت و گاز ایران پیدا کرده است ما در برجام با شرایط بهتری توافق را امضا کنیم.
این مقام مسئول افزود: امیدوارم با تدابیر درستی که اتخاذ می‌شود شاهد سرمایه‌گذاری‌های بیشتر در حوزه نفت و گاز باشیم و بتوانیم هرچه سریع‌تر لوله‌های گاز را از ایران به اروپا برسانیم که این مهم در جذب سرمایه‌گذاری خارجی و افزایش درآمد‌های ارزی و توسعه اقتصاد کشور بسیار موثر است.
چگونه از سلطه پولی آمریکا رها شویم؟
وی همچنین با اشاره به بعد دیگری از جنگ روسیه و اوکراین و تحریم‌هایی که غرب علیه روسیه وضع کرده است، گفت: این شرایط موضوعی را آشکار می‌کند و آن این است که سلطه پولی آمریکا از طریق دلار و تحریم سوئیفت شرایط دنیا را آسیب‌پذیر و شکننده کرده است.
مدیرعامل پیشین بانک تجارت ادامه داد: برهمین اساس راهکاری از طریق فناوری‌های نوین بلاکچین مطرح شد که یک رمز ارز ایجاد کنیم تا پول هیچ کشوری نباشد، اما دارایی‌هایی کشور‌های مختلف پشتوانه آن باشد که براساس آن پول واحد را ایجاد کنند؛ مانند SDR یا حق برداشت مخصوص که بعد از جنگ جهانی دوم ایجاد شد که البته SDR برای تسویه بین کشور‌ها بود، اما حالا پول جدیدی خلق کنیم که بین تجار و بازرگانان مورد استفاده قرار گیرد تا نقل و انتقالات بین‌المللی خود را با هزینه کمتر، سرعت بیشتر و ایمنی بالاتر انجام دهند.
رنجبرفلاح خاطرنشان کرد: این موضوع تحریم و استفاده بیش از حد دلار، جهان را به سمت استفاده از رمزارز‌ها و پول‌های مجازی هدایت می‌کند که بستر پولی جدیدی را در دنیا شکل دهد.
این استاد دانشگاه گفت: چند سال قبل درخصوص رمز ارزی که بتواند به تسهیل مبادلات بین‌المللی کمک کند پیشنهادی را تحت عنوان ECO MONEY مطرح کردم که یک واحد پولی جدید بین کشور‌های عضو اکو ایجاد شود که در مراوده بین این کشور‌ها مورد استفاده قرار گیرد و واحد پولی هیچ کشوری نباشد، اما واحد پولی مقبول همه کشور‌های عضو اکو باشد.
وی در ادامه افزود: مهم شرایط ایجاد اولیه دلار است که با یک دارایی اعم از طلا و ارز‌های بین‌المللی یا اوراق سلف نفتی و ... قابل انجام است و بعد از آن به تدریج بین بازرگانان رایج می‌شود و به کشور‌های دیگر هم تسری پیدا می‌کند. در واقع پول قدرتمندی می‌شود که لزوما رمزپایه نیست و می‌تواند توسط بانک مرکزی و دولت‌ها و حتی بخش خصوصی ایجاد شود.
رنجبرفلاح در پایان یادآور شد: اگر کاهش سلطه دلار تقویت شود و کشور‌های روسیه و چین و ژاپن هم به آن ملحق شوند می‌تواند به عنوان ارز قدرتمند بین‌المللی برای مبادلات بین‌المللی و تسویه حساب بین کشور‌ها مورد استفاده قرار گیرد و نیاز به نظام پیمان‌های تجاری دو جانبه و چندجانبه هم کمتر حس شود.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید.
نظر شما