پیش بینی روند بازار با ارزش معاملات خرد

پول نیوز، بهنام بهزاد فر - بازار سرمایه پس از قرارگیری در قله 89500 در 15 دی ماه 1392 وارد دوران رکود شد و البته در بازه های خاصی نیز همراه با رشد بود.

نکته مهم این که در 37 ماه گذشته شاخص کل بورس و اوراق بهادار تنها دو بار به رقمی معادل 90% اوج خود رسید. در واقع بورس در این بازه سه ساله هیچ وقت نتوانسته به سقف قبلی خود برسد.

در چنین وضعیتی سوال اساسی که ذهن تحلیلگران را درگیر می کند این است که چه زمانی شاخص به روزهای اوج خود برخواهد گشت و مهم تر از آن نشانه های رونق  و رکود در بازار به جز حرکت شاخص چیست؟

در بررسی مولفه های بازار سرمایه بررسی حجم و ارزش معاملات روزانه بورس دو مولفه مهم هستند که در واقع تاییدی بر شروع یک رشد یا یک سقوط هستند، در واقع اینگونه می توان استنباط کرد که وقتی شاخص بورس در حال رشد است، زمانی می توان آن را پایدار و ادامه دار دانست که حجم و ارزش معاملات نیز اوج بگیرند و آن حرکت را تایید کنند. همین موضوع برای سقوط شاخص نیز صدق می کند. پایدار بودن سقوط با رشد حجم و ارزش معاملات تایید می شود.

مطالعه بر روی حجم معاملات مصائب و مشکلات خود را دارد، با توجه به اینکه قیمت شرکت های پذیرفته شده در بورس همگن نیستند، به نظر می آید تمرکز بر روی ارزش معاملات دقت بیشتری نسبت به حجم داشته باشد.

در بررسی ارزش معاملات روزانه بازار نیز نمی توان به داده های خام اکتفا کرد، در بازار  سرمایه معاملات بلوکی و عمده به صورت نامنظم صورت می گیرد و این معاملات جهت دهی خاصی در بازار ایجاد نمی کند، حتی بعضا در بین تحلیل گران و عموم بازار سرمایه شائبه حمایت از شاخص نیز در این زمینه وجود دارد. در این بین بررسی ارزش معاملات خرد روزانه داده های منطقی تری در اختیار تحلیل گر می دهد. در جدول زیر ارزش معاملات خرد در بازه زمانی 27 ماهه به همراه شاخص گردآوری شد:

ارزش روزانه معاملات بازار سرمایه در روزهای اوج خود-دی ماه 1392- به طور متوسط روزانه  بین 400 الی 500 میلیارد تومان (و بعضا بالاتر) بوده که به طور میانگین 400  میلیارد تومان آن معاملات خرد بود. پس از آنکه بازار دچار ریزش شد، ارزش معاملات خرد به شدت پایین آمد.

 انتهای شهریور و اوایل مهر سال 1394 را می توان اوج رکود دانست. ارزش معاملات خرد روزانه در این بازه حتی زیر 50 میلیارد تومان رسید و پس از رشد مناسب در فصول بعدی، اکنون در محدوده 100 میلیارد تومان قرار دارد. در جدول زیر میانگین ارزش معاملات خرد در بازه زمانی 3 ساله و فصلی گردآوری شد:

 

همانگونه که در جدول فوق نیز مشخص است در 27 ماه گذشته میانگین ارزش معاملات خرد روزانه 150 میلیارد تومان بوده که می توان همین محدوده را در حال حاضر بودن یا نبودن رکود تعریف کرد. چنانچه معاملات بالاتر از این مقدار باشد می توان عنوان نمود در بازه زمانی بلند مدت بازار در رونق است. معاملات دی و بهمن ماه سال جاری به دلایل متنوعی همراه با رکود بود و نکته مهم این که ارزش معاملات اوراق بدهی نیز در  ارزش معاملات خرد روزانه وجود دارد که به صورت میانگین رقم واقعی معاملات در بورس حدودا 30 میلیارد تومان پایین تر از این رقم است.

نمودار و جداول فوق نشان میدهد در کوتاه مدت در مرحله رکود هستیم و نشانه جدی بازگشت به بازار با توجه به حجم های فعلی وجود ندارد. پیش بینی می شود پس از عبور از بهمن ماه که نیاز به نقدشوندگی در بازار زیاد است از اسفند ماه که همراه با گزارشات پیش بینی سال 96 شرکت ها همراه است وضعیت بازار سرمایه بهتر از ماه جاری باشد، به نظر می رسد در شرایط فعلی پیگیری روزانه روند ارزش معاملات خرد بازار از اهمیت بالایی برخوردار است.

مدیر امور اعضا کانون کارگزاران، مدرس دانشگاه*