پول نیوز - شغل هایی در کشور وجود دارد که تمایل چندانی برای تصدی آن ها از طرف جمعیت جویای کار دیده نمی شود. این شغل ها که شغل های پایین محسوب می شوند، حتی از سوی افرادی که تحصیلات چندانی ندارند یا فاقد مهارت و تخصص هستند نیز مورد استقبال قرار نمی گیرند، در حالی که این مشاغل در دنیا بسیار رواج دارند و برخی ایرانیان حاضرند همین کارها را در خارج از کشور انجام دهند.

به گزارش گروه کار و تعاون پول نیوز، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی تعداد این گونه فرصت های شغلی در کشور را 2.5 میلیون مورد ذکر کرده و معتقد است نبود اقبال عمومی به این مشاغل ناشی از امروز افول فرهنگ سختکوشی و نهادینه نشدن فرهنگ کار در جامعه است.

ربیعی به این موضوع نیز اشاره کرده که گرایش های عجیب شغلی جوانان جویای کار در ایران و بی توجهی کامل به برخی مشاغل تا حدی است که ناچاریم برای کارهایی مانند چوپانی هم از اتباع افغانی استفاده کنیم. این امر اگرچه یکی از دلایل و شاید مهم ترین دلیل بی رغبتی به چنین مشاغلی در کشور است، اما دلیل مهم دیگر این مسأله، تفاوت حقوق و مزایای شغلی در چنین مشاغلی با موارد مشابه در خارج از کشور است.

نایب رئیس کانون کاریابی های کشور با بیان این که تنها ۳۰ درصد کارجویان معرفی شده از سوی کاریابی ها مشغول کار می شوند، در این باره می گوید: دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی تنها به کارجویانی که مهارت فنی و حرفه ای دارند یا فارغ التحصیل یکی از رشته های فنی مهندسی هستند، خدمات می دهند.

حسین ساروخانی می افزاید: حدود 15 درصد کارجویان حوزه صنعت از خدمات کاریابی ها استفاده می کنند و از این تعداد حدود 30 تا 35 درصد در بنگاه های اقتصادی و تولیدی که از سوی کاریابی معرفی می شود، مشغول می شوند. وی با بیان اینکه کاریابی ها برای هر فرصت شغلی، 3 نفر را به کارفرما معرفی می کنند، ادامه می دهد: البته این طبیعی است که افراد معرفی شده به لحاظ مهارت، استعداد و ویژگی ها با هم متفاوت یا مدنظر کارفرما نباشند.

از مدرک گرایی تا کم اظهاری تحصیلی

بنابر اعلام مرکز آمار ایران، آخرین تعداد بیکاران کشور در پایان تابستان امسال 2 میلیون و 563 هزارنفر بوده است که دستکم 1 میلیون و 200 هزارنفر از این گروه، افراد تحصیل کرده و دارای مدارک دانشگاهی هستند. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز به تازگی تعداد بیکاران کشور را بیش از این دانسته و گفته است: هرچند آمار رسمی بیکاران 3.5 میلیون نفر است اما کارشناسان بازار کار می گویند این تعداد به بیش از 5 میلیون نفر بالغ شده است.

کارشناسان معتقدند تحصیلات دانشگاهی با وجود منافعی که برای جامعه داشته، آفت هایی را نیز موجب شده است که از آن جمله می توان به مدرک گرایی، تقاضای تکراری برای نوع مشخصی از کار، تمایل روزافزون به مشاغل اداری، دولتی، پشت میزنشینی و لوکس، بی میلی شدید به انجام مشاغل فیزیکی حتی پردرآمد و رواج این تفکر که انجام برخی مشاغل در شان افراد نیست، اشاره کرد.

اگرچه در سال های اخیر با پدیده کم اظهاری و کتمان مدرک تحصیلی برای استخدام روبه رو بوده و هستیم، اما این شگرد هم معمولا برای تصدی مشاغل ساده اداری به کار می رود. این نوع نگرش کارجویان نسبت به شغل یکی از مهم ترین دلایل ادامه روند حضور 2 میلیون نفر تبعه خارجی مانند افاغنه در کشور است که حضوری چند دهه ای را در بازار کار ایران تجربه می کنند.

رواج اشتغال ناقص

در حال حاضر از هر پنج نفر فارغ التحصيل دانشگاهي يك نفر در بخش هاي توليدي مانند صنعت و معدن و كشاورزي فعال است و ۸۰‬ درصد فارغ التحصيلان دانشگاهي جذب بخش خدمات مي شوند. بخش خدمات، زماني مي تواند به شكل موثر عمل كند كه نيازهاي بخش هاي صنعت و كشاورزي را پاسخگو باشد. چراکه اشتغال جوانان فارغ التحصيل دانشگاهي در فعاليت هاي غيرتخصصي سبب مي شود كه بازدهي كار در واحدهاي اقتصادي كاهش يابد.

همچنین بخشي از جمعيت فعال كشور به شكل اشتغال ناقص مشغول كارند كه اين موضوع نه تنها تاثير مطلوبي بر ميزان بهره وري واحدهاي اقتصادي ندارد بلکه در افزايش توليد ناخالص داخلي نیز بی تأثیر است و نمي تواند در كشور اشتغال پايدار ايجاد كند. البته این نوع اشتغال از بحراني شدن وضعيت کار جلوگيري مي كند و حل معضل بيكاري را به تعويق مي اندازد، اما رشد اقتصادي را كاهش دهد.

کارشناسان معتقدند؛ مشكل بازار كار را فقط تزريق نقدينگي و ترویج فرهنگ سخت کوشی در جامعه حل نمي كند، بلكه بايد در جهت كاهش هزينه توليد گام برداشت، قدرت رقابت پذيري را افزايش داد و به دنبال تصاحب بازارهاي جهاني براي صادرات بود.