جام جم: خيلي ها بازيگري در سينما را دوست دارند و آرزويشان اين است كه روزي جلوي دوربين يك كارگردان سينما ظاهر شوند و هر طور شده، استعدادشان را در اين زمينه به نمايش بگذارند.

خيلي از اين آرزوها و اميدها، لابه لاي شتاب روزمرگي خاك مي خورند و به جايي كه بايد، نمي رسند، اما خيلي هاي ديگر مي كوشند از هر طريقي شده به اين «قلعه آرزوها» ورود پيدا كنند.

بعضي ها پشت فرمان اتومبيل توسط يك كارگردان كشف مي شوند و يكباره مي شوند استعداد و نبوغي در عالم بازيگري ما و خيلي هاي ديگر هم مي كوشند از طريق كارگاه هاي آموزش بازيگري، اين قفل را باز كنند كه كم و بيش اين ها موفق تر و اسم و رسم دار ترند. بعضي هاي ديگر هم كه اساسا بازيگر به دنيا مي آيند.

درواقع آنها حتي اگر هم نخواهند بازيگر مي شوند، وقتي يك نفر در يك خانواده بازيگر رشد كند، طبيعي است يكي از گزينه هاي شغل آينده اش همين بازيگري باشد. به هر حال بازيگر سينما شدن حاشيه هاي خودش را دارد و اتفاقا همين حاشيه ها، بازيگري در سينما را همرديف جذابيت، شهرت، زندگي راحت وگاهي پر دردسر قرار داده است.

درواقع، عالم بازيگري هميشه جذابيت هاي خودش را داشته است، اما اين روزها به دليل ديگري جنجال آفرين شده و آن حضور بازيگراني است كه با پرداخت پول، «نقش» مي خرند، نكته اي كه سرانجام باعث شد معاون جديد سينمايي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در برابر آن موضع بگيرد.

جواد شمقدري درباره ورود بازيگراني كه با پشتوانه مالي و زد و بند وارد عرصه بازيگري مي شوند گفته است: فيلمسازي كار آزادي است و كارگردانان و تهيه كنندگان هستند كه بازيگر فيلم هاي خود را انتخاب مي كنند، لذا ما محدوديتي نمي توانيم ايجاد كنيم، اما مي توانيم با كمك انجمن بازيگران، راهكارهاي منطقي اين كار را بيابيم.

اين صحبت هاي معاونت سينمايي به مذاق رئيس انجمن بازيگران سينماي ايران هم خوش آمده است. او در گفتگو با ايسنا با توضيح اين كه آماده مذاكره و ارائه راه حل در اين زمينه هستيم، تصريح كرده است: ما در شوراي مركزي انجمن بازيگران، نظراتي داريم و اميدواريم بتوانيم آنها را در ميان بگذاريم تا زودتر به قوانيني براي مقابله با اين معضل برسيم.

داوود رشيدي اضافه كرده است: ما به دنبال آن هستيم كه هم تهيه كنندگان و هم بازيگران حرفه اي به حقشان برسند. متاسفانه امروز نقش ها به كساني داده مي شود كه اصلا لياقت آن را ندارند و در مقابل، بازيگران حرفه اي بيكار مانده اند.

صحبت هاي داوود رشيدي ناظر بر اين مهم است كه بازيگري در كشور ما برخلاف آنچه بيشتر تصور مي شد، بجز استعداد، حول محورهاي ديگري هم مي چرخد.

خريدن نقش اگرچه ممكن است يك موضوع امروزي و مخصوص به زمان حال نباشد اما اين روزها رسانه اي شده است.

تحصيلكرده ها را دريابيد

ابوالفضل جليلي، كارگردان شناخته شده سينماي ايران نيز «خريد نقش» را يكي از چندين معضل بزرگ سينماي ايران مي داند و مي گويد: من خودم چندين بازيگر با استعداد و تحصيلكرده را مي شناسم كه به دليل اين كه نتوانستند يا نمي خواستند ارتباطات آنچناني با سازندگان فيلم ها برقرار كنند، بعد از چند سال بيكاري در شغل ديگري مشغول شدند.

به نظر من، بازيگران تحصيلكرده و كاركشته بايد سازماندهي شوند تا در صورت نياز به ايفاي يك نقش، در درجه اول از اين افراد استفاده شود. در حال حاضر يك سري آدم پولدار مي آيند و با خريد نقش هاي مهم، يكشبه سوپراستار مي شوند و اين در آينده، لطمه بزرگي به هنر بازيگري ما خواهد زد.

فرزاد موتمن، كارگرداني كه هم اينك فيلم صداها را به پرده سينما دارد با اشاره به اين كه خريدن نقش توسط بازيگران، 3 بار به خود او پيشنهاد شده به فارس گفته است: تا وقتي سرمايه داران و آدم هاي غيرحرفه اي اين گونه دوروبر سينما حضور دارند، نقش خريدن هم وجود دارد.

او در ادامه به خاطره اي اشاره كرده ومي گويد: يك بار آدم بسيار متمولي كه معدن دار بود، به من گفت پول مي دهم و تو از من در فيلمت استفاده كن. من به او گفتم من اين كار را نمي كنم؛ اما حاضرم برايت يك معلم بگيرم كه بعد ا ز آموختن بازيگري و بعد از 2 سال كه بازيگري را ياد گرفتي، در فيلم من بازي كني؛ اما اگر مي خواهي در سينما حضور داشته باشي، بيا در فيلم سرمايه گذاري كن كه قبول نكرد.

با وجود اين بعضي بازيگران توانسته اند با پرداخت پول وارد سينما شوند و كم و بيش هم دوام بياورند و در اين ميان، نقش واسطه ها خيلي مهم است؛ كساني كه يكپاي بروز چنين عارضه اي در سينماي ما هستند و همچنان نقش فعالي در اين كار هنري دارند.

بازيگر كم داريم

جواد افشار، سازنده فيلم سينمايي كلبه كه چندي پيش بر پرده سينماها بود، همين ديروز كار تصويربرداري تله فيلم «همان نور معروف» را به پايان رسانده. او به پديده «خريدن نقش» از منظر ديگري نگاه مي كند: اساسا بازيگر خوب كم داريم. ما الان در حال پيش توليد فيلم سينمايي دختران بيوه هستيم ولي بيشتر از 5 عنوان اسم براي نقش ها نتوانستيم كانديد كنيم. چون يا بازيگران ديگر سر كار هستند يا به دلايل ديگري نمي توانيم از آنها استفاده كنيم. اين نشان مي دهد كه سينماي ما از نظر بازيگر نقش جوان چه دخترو چه پسر فقير است. وقتي چنين اتفاقي مي افتد يعني زماني كه تقاضا زياد است و عرضه كم، طبيعي است كه راه براي ورود عده اي به عالم بازيگري از مسير غيرمعمول باز مي شود.

به هر رو نمي توان منكر جذابيت هاي فوق العاده بازيگري براي جوانان شد اما ظاهرا مثل همه كارهاي ديگر بايد از راه درست و اصولي به اين حرفه وارد شد تا يك كار فرهنگي هنري به چيزي ضدخودش تبديل نشود.