پول نیوز، سمیه علی اصغری - گزارش آژانس بین المللی انرژی با عنوان "چشم انداز جهانی انرژی 2013"، یکی از گزارش های کلیدی که حرفه ای های بازار انرژی در انتظار آن بوده و ارزیابی این مرکز از آخرین تحولات بازارهای جهانی انرژی و جریان های بالقوه طی دهه های پیش رو را نشان می دهد، در ماه گذشته منتشر شد. این گزارش 700 صفحه ای زمانی ارائه شد که تغییراتی عمیق در بخش انرژی به ویژه با توجه به جابجایی تقاضا در کشورهای در حال توسعه، دسترسی به منابع جدید تولید در بازار نفت و پیشرفت های فناوری و افزایش استفاده در حال رخ دادن هستند.

به گزارش گروه بین الملل پول نیوز، نکته اصلی در این گزارش "سناریو سیاست های جدید" نامیده شده است. در این سناریو رشد اقتصادی سالانه جهان تا سال 2035 به طور میانگین برابر با 3.6 درصد فرض شده و جمعیت نیز به 8.7 میلیارد نفر افزایش خواهد یافت. قیمت نفت به مدت بیش از دو سال است که حدود 110 دلار در هر بشکه بوده و افزایش تدریجی قیمت به 128 دلار در هر بشکه تا سال 2035 پیش بینی شده است. همچنین، یارانه های سوخت در کشورهای واردکننده طی یک بازه زمانی 10 ساله حذف خواهند شد.

بنابر این فرضیات، انتظار می رود تقاضای انرژی جهان از 13 هزار و 70 میلیون تن معادل نفت در سال 2011 به 17 هزار و 387 میلیون تن معادل نفت در سال 2035 افزایش یابد که رشد یک سومی را نشان می دهد. چین بازیگر کلیدی در میزان تقاضای جهانی بوده و به احتمال زیاد سهمی 4 هزار و 60 میلیون تن معادل نفت در مقایسه با آمار 2 هزار و 240 میلیون تن معادل نفت آمریکا خواهد داشت.

همانطور که انتظار می رفت تقاضا برای گاز با افزایش 48 درصدی سریعترین رشد را به خود اختصاص داده و پس از آن زغال سنگ و نفت به ترتیب با 17 درصد و 13 درصد قرار دارند. در شرایط مطلق، سهم این منابع انرژی به تدریج حالتی همگرا خواهد یافت، در حالی که نفت همچنان تا پایان این دوره زمانی پر مصرف ترین منبع انرژی باقی می ماند. به گفته آژانس بین المللی انرژی، سهم کنونی سوخت های فسیلی در میان منابع انرژی برابر با 82 درصد است که مشابه با آمار 25 سال پیش بوده، اما به احتمال زیاد تا سال 2035 در نتیجه گسترش منابع انرژی تجدیدپذیر این سهم به 75 درصد کاهش می یابد.

انتظار می رود میزان تقاضا برای نفت از 87.5 میلیون بشکه در روز در سال 2012 به 105.5 میلیون بشکه تا سال 2035 افزایش یابد. عوامل کلیدی در روند افزایشی شامل رشد تقاضا برای دیزل به میزان 5.5 میلیون بشکه در روز و پس از آن خوراک پتروشیمی، بنزین و دیگر سوخت های مورد استفاده در بخش حمل و نقل هستند. پیش بینی می شود مجموع محصولات مورد استفاده در بخش حمل و نقل به میزان 12 میلیون بشکه در روز افزایش یابد.

پیش بینی اوپک در این زمینه 2.5 میلیون بشکه در روز کمتر است. برای تامین تقاضای رو به افزایش، انتظار می رود منابع تولید نامتعارف مانند استخراج از لایه های شن و ماسه سهمی 10 میلیون بشکه در روز و گاز طبیعی مایع 5 میلیون بشکه در روز داشته و در نتیجه، منابع متعارف نفت کاهش 3 میلیون بشکه در روز را تجربه خواهند کرد.

از این رو، به احتمال زیاد تولید نفت خام اوپک طی یک دهه آینده و یا بیشتر حالتی راکد داشته و تا سال 2020 به 29.4 میلیون بشکه در روز کاهش می یابد. اگر سیاست های زیست محیطی سخت گیرانه تر با هدف محدود کردن گرمایش جهانی به 2 درجه سانتیگراد و یا سقف انتشار دی اکسید کربن 450 ذره در میلیون مد نظر قرار بگیرند، تولید نفت اوپک تا سال 2035 می تواند به 25.4 میلیون بشکه در روز کاهش یابد. تنها اگر قیمت ها به 80 دلار در هر بشکه کاهش یابد، تولید نفت اوپک می تواند تا سال 2035 به 36.2 میلیون بشکه در روز افزایش یابد. در سناریو آخر با وجود افزایش تولید نفت، درآمدهای این سازمان کاهش خواهد یافت.

به گفته آژانس بین المللی انرژی، خاورمیانه همچنان تنها منبع بزرگ نفت کم هزینه و ارزان جهان محسوب شده و انتظار می رود از اواسط دهه 2020 بار دیگر نقش خود به عنوان منبع غالب رشد تولید نفت را باز پس بگیرد.

مجموع سرمایه گذاری ها در بخش های بالادستی نفت و گاز طی بازه زمانی 2013 تا 2035 برابر با 15 تریلیون دلار و یا حدود 660 میلیارد دلار در سال ارزیابی شده است. در سال های باقی مانده از دهه کنونی ممکن است سرمایه گذاری سالانه بالاتر باشد، اما به واسطه وابستگی بیشتر به منابع نفت کم هزینه میدان های نفتی اوپک به ویژه در خاورمیانه کاهش آن پیش بینی شده است.