پول نیوز -مجري ويژه و قائم مقام وزير راه وشهرسازي در «مسكن مهر»، با ارائه گزارش مفصل از متن و حاشيه هاي مسكن مهر و همچنين آمار واقعي از ميزان پيشرفت طرح مي گويد: چيزي حدود 15هزار ميليارد تومان زمين دولتي به صورت رايگان (اجاره 99 ساله) براي مسكن مهر اختصاص داده شده و تا الان 41 هزار ميليارد تومان نيز از محل خط اعتباري بانك مركزي به پروژه ها تزريق شده است. به گفته ریيس سابق سازمان ملي زمين ومسكن 46 درصد كل مسكن مهر تحويل خانوارها شده و در 27 درصد طرح مشكلات جدي بروز كرده است.

احمداصغري مهرآبادي دو ماه پيش با حكم وزير راه وشهرسازي ماموريت ويژه
گرفت تا در جايگاه قائم مقام وزير، باقيمانده طرح مسكن مهر را به سرانجام
برساند.


حكمي كه به اعتقاد برخي كارشناسان، همه مسووليت هاي اين وزارتخانه و شايد
ساير وزارتخانه هاي مرتبط با اين طرح را در دفتر جديد ریيس سابق سازمان ملي
زمين تجميع مي كند تا فردي كه امروز در ميان جمع منتقدان و مخالفان
مسكن مهر، به نوعي نماينده موافقان محسوب مي شود، موظف باشد يادگاري دولت
قبل را به ايستگاه نهايي هدايت كند.

احمد اصغري مهرآبادي، معاون علي نيكزاد و ریيس وقت سازمان ملي زمين ومسكن
عضو باقيمانده از تيم راهبري مسكن مهر است كه در جريان تغييرات از دولت قبل
به دولت فعلي، در اين تيم ابقا شده و حتي سمت او در حال حاضر به نفر دوم
تيم– بعد از وزير- ارتقا پيدا كرده است.


مهرآبادي قائم مقام وزير راه وشهرسازي و مجري ويژه مسكن مهر به دليل سابقه
قبلي و سمت فعلي در مسكن مهر، حتما متفاوت از بانيان دو آتشه طرح
مسكن مهر– كه امروز در دولت حضور ندارند- و همچنين منصفانه تر از نقادان
تندرو– برخي مسوولان فعلي- از متن و حاشيه مسكن مهر سخن خواهد گفت.

مهرآبادي در گفت وگو با «دنياي اقتصاد» اولين شفاف سازي نسبت به ميراث
عمراني، اقتصادي و اجتماعي دولت دهم را با اعلام آماري از اقدامات ناتمام،
انجام مي دهد: «46 درصد از واحدهاي مسكوني مهر افتتاح شده و از 54 درصد
باقيمانده، ساخت 27درصد به اتمام رسيده و در 27درصد از پروژه ها مشكلات جدي
وجود دارد.»

مهرآبادي در عين حال همه تقصيرهاي ناشي از تبديل مسكن مهر به ميراث دولت
احمدي نژاد براي دولت روحاني را متوجه كم كاري نمي داند، بلكه تعيين بيش از
حد ظرفيت ساخت و ادغام وزارتخانه ها را دو سرعت گير طرح مسكن مهر معرفي
مي كند.

قائم مقام وزير راه وشهرسازي با تشريح برنامه ها براي تكميل طرح مسكن مهر،
از نقشه دولت براي عبور سريع از گردنه موجود در اين پروژه و نحوه تكميل
پرونده طرح مي گويد.

*طرح مسكن مهر براساس چه قانون يا قاعده اي شكل گرفت و به اجرا درآمد؟


طرح مسكن مهر به دنبال مطالعه اي كه در طرح جامع مسكن و آمارهاي رسمي آن
مقطع انجام شده بود، اجرا شد. طرح جامع مسكن تعداد واحدهاي مسكوني موجود در
كشور را تا زمان مطالعه طرح يعني سال هاي 85 و 86، معادل 5/16 ميليون واحد
و جمعيت كشور را 17 ميليون خانوار برآورد كرده بود و نشان مي داد در بازار
مسكن با 5/1 ميليون نياز انباشته از طرف تقاضا روبه رو هستيم.

بر اين مبنا دولت نهم تصميم گرفت براي اقشار مختلفي كه تا آن مقطع
نتوانسته بودند صاحب مسكن بشوند فكري بكند. بنابراین در اجراي بند د تبصره 6
بودجه سال86 سپس در راستاي قانون ساماندهي مسكن كه برنامه هاي مختلفي از
جمله مسكن استيجاري، اجاره به شرط تمليك، مسكن اجتماعي يعني اجاره هاي 10
ساله و 15 ساله و يكي هم اجاره 99ساله زمين در آن پيش بيني شده بود، طرح
مسكن مهر شكل گرفت و در راستاي اين طرح قرار بود اهدافي دنبال شود از جمله
مقرر شده بود حجم عرضه بالا برود، صنعتي سازي مسكن ترويج يابد و قيمت
تمام شده مسكن براي اقشار هدف تعديل شود.

به هرحال اين پروژه شروع شد و همكاران ما در سطح كشور تلاش زيادي كردند،
دولت وقت هم همين طور به خصوص وزير وقت راه وشهرسازي تا بالاخره توانستيم
در جريان دولت دهم


50 درصد اين پروژه را جمع كنيم.

*دقيقا چه تعداد واحد مسكوني در طرح مسكن مهر ساخته شده و از اين حجم، چه تعداد آپارتمان تاكنون تحويل متقاضيان داده ايد؟


بدون احتساب آمار مربوط به نوسازي و ساخت وسازهاي «بافت فرسوده»، در كل
مسكن مهر يك ميليون و 864 هزار واحد مسكوني هدف گذاري و برنامه دولت دهم
بود كه البته قرارداد دولت با تعاوني ها و سازنده ها از اين برنامه بيشتر
شد و به يك ميليون و 962 هزار و 100 واحد رسيد. علت افزايش تعداد واحدها
اين بود كه وزارتخانه چند ماه بعد از شروع امضاي قراردادهاي سه جانبه،
تصميم گرفت دست استان ها را به اندازه 5 درصد ظرفيت كل طرح باز بگذارد تا
اگر در استاني، علاوه بر حجم تعريف شده ساخت وساز، باز هم متقاضي واجدشرايط
وجود داشت، مديران استان بتوانند ظرفيت مسكن مهر شهرشان را تا 5 درصد
بيشتر از سقف مصوب، افزايش دهند.

از كل طرح، يك ميليون و 435 هزار واحد يعني معادل 73 درصد كل مسكن مهر، به
مرحله اتمام نازك كاري رسيده است؛ به اين معني كه كار ساخت اين تعداد از
واحدهاي مسكوني مهر تمام شده و علت تحويل ندادن مي تواند آماده نبودن خدمات
زيربنايي، عدم محوطه سازي، كمبود آورده متقاضي يا مسائل ديگري باشد؛ ولي
نازك كاري اين 73 درصد تمام شده است. بنابراين چنانچه اتمام فرآيند
ناز ك كاري ساختمان ها را حالت «تكميل ساختمان» تلقي كنيم، مشخص مي شود
ساخت حدود 527 هزار واحد مسكوني مهر هنوز تمام نشده است.

از كل طرح تاكنون
903 هزار و 619واحد افتتاح شده و از اين تعداد، 762 هزار واحد مسكوني تحويل
داده شده نيز كارت قسط بانكي و عمليات فروش اقساطي انجام شده است.
بنابراين از كل مسكن مهر، حجمي معادل 46 درصد افتتاح و تحويل داده شده و
نيمي از 54 درصد مابقي، مشكل جزئي و نيمي ديگر مشكل جدي دارند.

*و موجودي قابل افتتاح طي چند ماه آينده چند واحد است؟


الان 140 هزار واحد مسكن مهر آماده افتتاح داريم كه اينها داراي همه نوع خدمات هستند.


*چند درصد عمليات اجرايي طرح مسكن مهر به دولت يازدهم منتقل شده است، آيا
همان 27 درصد واحدهايي را كه هنوز به مرحله نازك كاري نرسيده اند، مي توان
به عنوان مسووليت فعلي وزارت راه وشهرسازي و ساير دستگاه ها به حساب آورد
يا كار هاي بر زمين مانده، از اين هم سنگين تر است؟


كار زيادي براي تكميل و اتمام طرح داريم. كمتر از 30 درصد از پروژه ها
هنوز به نازك كاري نرسيده اند كه بايد برسند. در همين يك ماه اخير كه شوراي
راهبري مسكن مهر تشكيل شده و من در سمت قائم مقام وزير در ساختمان ستادي
وزارت راه وشهرسازي مستقر شده ام، دو جلسه مشترك و سراسري با مديران استاني
داشتم. با همه مديران استاني هم جلسه هاي جداگانه برگزار كرديم. يك تيم
كارشناسي هم تشكيل داديم تا ظرف يك ماه همه مشكلات پروژه هاي مسكن مهر را
به صورت استاني و موردي دسته بندي كنند و بسته به نوع مشكل، براي آنها در
شوراي راهبري تصميم گيري شود.

مشكلات مربوط به پروژه هايي كه هنوز به مرحله نازك كاري و افتتاح
نرسيده اند متفاوت است برخي از پروژه ها مشكل محوطه سازي دارند، برخي مشكل
خدمات زيربنايي، برخي مشكل اختلاف قيمتي، برخي مشكل آورده متقاضي و برخي هم
مشكل خاص تعاوني ها را دارند، بنابراین نمي شود نسخه واحد براي مسكن مهر
بپيچيم.

براي هر نوع مشكل، راه حل خاص خود را طراحي و در شوراي راهبري مسكن مهر
مطرح خواهيم كرد تا در آنجا بهترين راهكار مطابق نظر اكثريت اعضا به تصويب
برسد.

*از 27 درصد باقيمانده يا همان نيم ميليون واحد مسكوني مهر تمام نشده، چه
تعداد از پروژه ها مشكل دار هستند، به اين معني كه بين پيمانكار و دولت و
پيش خريدار و بانك و ساير عوامل، اختلاف نظر جدي در حوزه هاي مختلف فني،
مالي و حقوقي وجود دارد؟


در حال حاضر در صدد غربالگري پروژه هاي مشكل دار هستيم. تيمي كه قرار شده
پروژه ها را به صورت موردي بررسي كند، يكي از مواردي كه بايد نسبت به آن
تحقيق انجام دهد، همين شناسايي پروژه هاي مشكل دار است. از حدود 4500 فقره
پروژه تعريف شده –هر پروژه حاوي تعداد مشخصي واحدمسكوني- در مسكن مهر سراسر
كشور، حدود 2 هزار پروژه به دليل تورم و افزايش هزينه ساخت نيمه فعال
هستند كه برخي از آنها هم در ماه هاي اخير تقريبا متوقف بودند، اما
هم اكنون با برنامه ريزي هاي انجام شده فعال شده اند. حدس هاي اوليه اين
است كه اين تعداد پروژه ها مشكل دار هستند، اما بايد تحقيقات كافي انجام
شود.

*الان وضعيت كارگاه هاي مسكن مهر چگونه است؟ در جريان جابه جايي دولت در
تابستان، خبر رسيده بود عمده كارگاه ها تعطيل شده و برخي پيمانكاران، با
وام هاي مسكن مهر، سرمايه گذاري هاي ديگري شروع كرده اند.

كارنامه لحظه اي فعاليت پيمانكاران مسكن مهر در سامانه مسكن مهر موجود است
و چنين چيزي را تاييد نمي كند. 80 درصد كار باقي مانده در مسكن مهر مربوط
به 16 استان است و سرعت ساخت وساز فقط در شهريورماه افت قابل ملاحظه اي
داشت، اما منحني كار از مهرماه دوباره شيب صعودي گرفت؛ يعني روند رو به
بهبود است.

* مشكل آب و برق مسكن مهر بالاخره حل شد؟


وزارت نيرو كمك خوبي كرده اما هنوز تعداد زيادي از واحدها نياز دارند مشكل
آب و برق و فاضلاب آنها حل شود. به خصوص در مرحله سفت كاري حجم اين دسته
از واحدها زياد است.

*مشكل وزارت نيرو چيست؟ منابع آبي ندارد يا اينكه اعتبار مي خواهد؟


اخيرا جلسه اي با حضور 2 وزير در وزارت راه وشهرسازي و معاونين ذي ربط
داشتيم و هماهنگي شد و آنها هم استقبال كردند كه سريع كار را جمع كنند. در
دولت هم تاكيد شد واحدهايي كه به مرحله نازك كاري مي رسد دستگاه هاي
خدمات رسان سريع خدمات لازم را در جهت افتتاح و تحويل به مردم ارائه كنند.


*مصوبه هفته هاي آخر هيات دولت دهم درباره واگذاري مالكيت عرصه مسكن مهر
–زمين هاي 99ساله- به شرط تسويه حساب 10 درصد وام بانكي به كجا رسيد،
اجرايي شد؟


اين موضوع به صورت ويژه در دست بررسي است. نظر غالب در اين باره مثبت است.


*كل هزينه اي كه تا الان دولت براي مسكن مهر انجام داده چقدر است؟


هزينه ها شامل تسهيلات بانكي و قيمت زمين هاي 99ساله است كه البته تسهيلات
بانكي براساس مصوبه دولت قبل در طول 20 سال –با احتساب دوران مشاركت مدني-
از طريق پرداخت اقساط صاحبان واحدها به سيستم بانكي عودت داده مي شود. در
بخش تسهيلات، تا الان حدود 41 هزار ميليارد تومان وام پرداخت شده است.
البته تعهد بانك مسكن فعلا 48 هزار ميليارد تومان است كه 7 هزار ميليارد
باقي مانده به تناسب پيشرفت فيزيكي ساختمان ها، پرداخت مي شود. 2 هزار
ميليارد تومان ديگر هم مصوبه اسفند ماه سال گذشته هيات دولت بود، اما
بانك مركزي چون معتقد است اين تسهيلات در تورم تاثير گذاشته است اخيرا جلوي
پرداخت 2 هزار ميليارد تومان را گرفت، اما در جهت كمك به تكميل پروژه ها
پيگير اين موضوع هم هستيم.

قيمت زمين هاي مسكن مهر نيز هميشه برآوردي بوده است، چون قيمت زمين هاي
واگذارشده در مناطق مختلف متفاوت بوده است، اما در مكان يابي و اختصاص
زمين ها قرار بر اين بوده كه قيمت زمين در زمان واگذاري براي ساخت
مسكن مهر حداكثر يك سوم هزينه ساخت باشد؛ يعني با ملاك قراردادن هزينه ساخت
متري 300 هزار تومان، قيمت زمين بايد متري حدود 100 هزار تومان بوده باشد.

از بيش از دو ميليون واحد مسكن مهر شامل كل طرح و همچنين برنامه 200 هزار
واحدي نوسازي بافت فرسوده، يك ميليون و 200 هزار واحد روي زمين هاي 99ساله
ساخته شده و مابقي روي زمين هاي ملكي افراد در قالب مسكن مهر خودمالكي اجرا
شده است. مساحت زمين هاي 99ساله حدود 15 هزار هكتار يا 150 ميليون مترمربع
برآورد مي شود كه با ميانگين قيمت مترمربعي 100 هزار تومان اين زمين ها،
دولت حدود 15 هزار تا 18 هزار ميليارد تومان از محل زمين هاي مسكن مهر، در
اين طرح هزينه كرده است.

*پيمانكاران مسكن مهر به شدت منتظر اعلام خبرهايي از افزايش قيمت هستند. برنامه اي براي افزايش قيمت تمام شده مسكن مهر داريد؟


وزارت راه وشهرسازي در طول دوران اجراي طرح مسكن مهر دوبار قيمت
تمام شده مسكن مهر را از قيمت مقطوع متري 300 هزار تومان افزايش داد. بعضي
از پيمانكاران به اين افزايش قيمت واكنش مثبت نشان دادند  و كار را جمع
كردند، بعضي ها هم متاسفانه كار را كند كرده اند.

الان هم مشغول بررسي گزينه هاي مختلف هستيم، اما قطعا مثل قبل، عمل
نخواهيم كرد و اين طور نخواهد بود كه مابه التفاوت احتمالي شامل همه
پيمانكاران شود. پيمانكاري كه كار را به موقع تمام نكرده است، بايد درباره
علت كم كاري پاسخگو باشد. دولت بايد عادلانه برخورد كند، نمي شود به
سازنده هايي كه كار را عمدا نگه مي دارند اضافه قيمت بدهيم و كسي كه كار را
زود تمام كرده، مشمول هيچ افزايش قيمتي نشود.

همين پروژه مسكن مهر
كرمانشاه كه سه هفته قبل به عنوان سري اول افتتاح هاي مسكن مهر دولت يازدهم
به بهره برداري رسيد با متري 310 هزار تومان به اتمام رسيده است؛ يعني با
آورده نقدي 7 تا 10 ميليوني متقاضيان. پس با قيمت كمتر از متري 340 هزار
تومان هم مي شد پروژه ها را تحويل داد، اما با اين حال برخي سازنده ها
ادعاي بيشتر از اين را دارند.

در صورتي كه برنامه اي براي افزايش قيمت مسكن مهر داشته باشيم،
پيمانكاراني كه ظرف يك بازه زماني مشخص بتوانند كار را جمع كنند و واحدها
را تحويل متقاضيان بدهند، جزو مخاطبان اين برنامه خواهند بود.

*ولي ظاهرا كل پيمانكاران به مشكل افزايش هزينه و عدم كفايت قيمت تمام شده برخورد كرده اند.


خير اصلا اين طور نيست. چطور است كه يك پيمانكار در يك شهر دور افتاده،
كار را زود تمام كرده، اما يك پيمانكار در بيخ شهر تهران، هنوز تمام نكرده
است معلوم است يا توانايي فني نداشته يا سوءمديريت داشته است. اينها بايد
دسته بندي شود و در تعديل قيمت ها لحاظ شود.

*برخي مسوولان قبلي مسكن مهر كه امروز در وزارت راه وشهرسازي سمت ندارند،
معتقدند افزايش قيمت براي برخي پروژه ها حتمي است و مي گويند دولت بايد 5
هزار ميليارد تومان اضافه بر 50 هزار ميليارد تومان خط اعتباري مسكن مهر،
به اين طرح اختصاص دهد تا بتواند، كار را تمام كند.


ما خودمان به يك عدد خام رسيده ايم كه بسته به استان مربوطه و ميزان
پيشرفت فيزيكي هر پروژه و همچنين عملكرد پيمانكار و از همه مهم تر ميزان
تاخير مجاز يا غيرمجاز آنها مابه التفاوت قيمت در نوسان خواهد بود.

*افزايش احتمالي قيمت مسكن مهر، از محل خط اعتباري قرار است، تامين شود؟


خير، براساس راهكارهاي مشخص ديگري كه به موقع، اعلام خواهيم كرد. ضمن
اينكه از متقاضيان انتظار داريم سهم آورده نقدي شان را براي تسريع در تكميل
پروژه، زودتر پرداخت كنند.

* در حكمي كه آقاي آخوندي براي انتصاب شما به عنوان قائم مقام وزير و مجري
ويژه مسكن مهر صادر كرد، دستور تشكيل شوراي راهبري مسكن مهر نيز ابلاغ شده
است. اين شورا در هفته هاي اخير تشكيل شده است؟


شوراي راهبري مسكن مهر با تركيب وزير راه وشهرسازي، قائم مقام وزير در
امور مسكن مهر، ریيس سازمان ملي زمين و مسكن، مديرعامل شركت عمران شهرهاي
جديد، معاون امور مسكن، مديرعامل شركت عمران و بهسازي، مشاوران وزير در
امور مالي و شهرسازي و همچنين مديرعامل بانك مسكن شكل گرفته است و در همين
ايام، 10 جلسه با حضور وزير برگزار شده است. اولين جلسه 20 مهر برگزار شد.

*شما در دو سال آخر دولت دهم هفته اي يكبار به همراه ریيس جمهور وقت يا
معاون اول، در افتتاح هاي مسكن مهر حضور داشتيد. آقاي احمدي نژاد فقط
افتتاح مي كرد يا درباره كيفيت ساختمان ها بعضا ايراد هم مي گرفت؟


ايشان در مواردي كه ايرادي به نظرشان مي رسيد، تذكر مي دادند.

*آقاي احمدي نژاد دنبال خانه باغ بود، اما برج هاي 15 طبقه در مسكن مهر
ساخته شد. چرا تاكيد ریيس جمهور وقت مبني بر تغيير و تحويل در نظام
شهرسازي، در طرح دولت عمل نشد؟


من سال87 آمدم سازمان ملي تا آن زمان مكان يابي هاي مسكن مهر عمدتا انجام
شده بود كاري كه در آن زمان به نظرم رسيد اهميت دارد، شناسايي اراضي فاقد
سند و اخذ و انتقال سند به نام دولت بود و سريع براي زمين هاي 99ساله سند
ملكي به نام دولت گرفتيم، چون اگر سند در رهن بانك هاي عامل قرار نمي گرفت
بانك ها وام نمي دادند.

*تيراژ مسكن مهر چطور؟ با ساخت 2 ميليون واحدمسكوني ظرف 4سال موافق بوديد؟


خودم به شخصه با ساخت 2 ميليون واحد موافق نبودم چون حدس مي زدم متقاضي واجدشرايط كمتر از اين باشد.

*پس آن 5/1 ميليون خانواري كه طبق مطالعه طرح جامع، تقاضاي انباشت شناخته شده بودند، چه بود؟


طبق بند د تبصره6 بودجه سال86، ظرفيت يك ميليون و 500 هزار واحدي براي
مسكن مهر به استان ها ابلاغ شده بود. ما اگر در شروع مسكن مهر يك ميليون
واحد تعريف مي كرديم و مي ساختيم، الان طرح تمام شده بود. حتي اگر ادغام
وزارت مسكن با وزارت راه صورت نمي گرفت، باز هم بخش زيادي از طرح تمام شده
بود. اما ادغام يكسال وقت ما را گرفت و يكسال زمان صرف تعريف ساختار و
جابه جايي مديران شد و تقريبا يكسال كاري را در مسكن مهر از دست داديم.
نيمه دوم سال 91 هم كه گراني و تورم و تحريم پيش آمد، باز سرعت اجرا كندتر
شد.


*بعد چطور در برابر 5/1 ميليون متقاضي واجدشرايط، 2 ميليون واحد تعريف كرديد؟


به هرحال اين طرح در مسيري افتاد كه شد.

*شما هم واژه «بيابان» را در لابه لاي نقدهايي كه اين روزها نسبت به
مسكن مهر مي شود، شنيده ايد؟ علت انتخاب موقعيت زمين هاي 99ساله در نقاط
بيروني شهرها چه بود؟


در بعضي از شهرها، داخل شهر زمين نداشتيم. ما متكي به زمين هاي دولت بوديم
دولت هر كجا زمين داشت، طرح مسكن مهر پياده شد. البته در بعضي جاها هم
دولت زمين خريداري كرد، اما منابع براي خريد زمين محدود بود. سياست اين بود
كه زميني انتخاب شود كه قيمت آن يك سوم قيمت ساخت باشد. نمي توانستيم
زمين متري 2 ميليون و 3 ميليون تومان بخريم و واگذار كنيم. البته بخشي از
اراضي اختصاص يافته به طرح مسكن مهر به دليل نبود اراضي دولتي در داخل
محدوده ها ياگران بودن اراضي، در حريم شهرها مكان يابي شده بود كه متعاقبا
به محدوده هاي شهري الحاق شد ضمنا برابر مصوبه دولت قبل تامين واحد
مسكوني مهر براي متقاضيان اين طرح در كلان شهرها برعهده شهرهاي جديد بود.
از طرفي، مسكن مهر خودمالكي و بافت فرسوده كه شامل تقريبا 50درصد كل طرح
مسكن مهر است، اغلب در داخل محدوده شهرها اجرا شده است.
دنياي اقتصاد-