پول نیوز، سمیه علی اصغری- در سال های اخیر، مازاد حساب جاری چین که از سال 2000 تاکنون، به طور متوسط 220 میلیارد در سال بوده، انتقادهای بسیاری را از نقاط دیگر جهان متوجه این کشور کرده است. اما مازاد حساب جاری آلمان که از زمان معرفی یورو در سال 1990 تاکنون، به طور متوسط 170 میلیارد دلار در سال بوده کمتر مورد توجه و انتقاد قرار گرفته است.

به گزارش گروه بین الملل پول نیوز، تفاوت در این زمینه با توجه به وجود اتحادیه پولی استدلال شده است. منطقه یورو در مجموع شرایطی متعادل داشته و مازاد حساب جاری آلمان چندان مورد توجه قرار نگرفته، همانگونه که مثلا مازاد حساب جاری تگزاس هرگز به عنوان موضوعی ویژه در آمریکا مطرح نبوده است. در مقابل، مازاد حساب جاری چین به عنوان یکی از عوامل عدم تعادل جهانی شناخته می شود.

اما در شرایط خالص، یک منطقه در یک کشور و یا همانند آلمان، یک کشور یا زیرمنطقه در یک اتحادیه پولی اگر با میزان صادراتی بیش از واردات مواجه باشد، همچنان از تقاضای کل ملی و جهانی کسر می شود. از این رو، طرح این پرسش که آیا کشوری به بزرگی آلمان و یا ایالت های بزرگی مانند کالیفرنیا و تگزاس در آمریکا موجب تقویت و یا تضعیف تقاضای کل جهانی می شوند، منطقی است. (در حقیقت، کالیفرنیا و تگزاس به عنوان کشورهایی مستقل به ترتیب دوازدهمین و چهاردمین اقتصادهای بزرگ جهان در سال 2012 بوده که بالاتر از هلند، مکزیک و کره جنوبی قرار داشته اند.)

این پرسش بسیار مهم است زیرا هلند و اتریش دو همسایه شمالی آلمان در منطقه یورو نیز از مازاد حساب جاری برخوردار بوده، در شرایطی که کشورهای بحران زده جنوب اروپا به واسطه زیر فشار قرار گرفتن تقاضای داخلی پس از اجرای برنامه های ریاضتی سخت و در نتیجه ایجاد فضای بیشتر برای صادرات، کسری های بزرگ خود را تا حدودی کنترل کرده اند.

بر همین اساس، منطقه یورو در مجموع مازاد حساب جاری نزدیک به 260 میلیارد دلاری را طی سال جاری میلادی ثبت خواهد کرد. این آمار عدم تعادل جدید جهانی را نشان می دهد که به صورت مستقیم با شرایط چین در یک دهه گذشته قابل مقایسه است. مازاد حساب جاری کشورهای اروپایی غیر عضو در منطقه یورو - سوئد، دانمارک، سوئیس و نروژ - این عدم تعادل جهانی را بزرگ تر می کند. شمال اروپا - شامل این چهار کشور، آلمان، هلند و اتریش - مازاد حساب جاری عظیم حدود 550 میلیارد دلاری را به خود اختصاص داده اند.

این در شرایطی است که مازاد حساب جاری چین در سال جاری میلادی احتمالا از 150 میلیارد دلار تجاوز نخواهد کرد. در حقیقت، بالاترین میزان مازاد سالانه چین نزدیک به 400 میلیارد دلار در بازه زمانی 2007 تا 2008 بوده است. در آن زمان آمریکا تحریم های تجاری را علیه چین اعمال کرده بود زیرا این عدم تعادل را به عنوان تهدید برای ثبات خود و اقتصاد جهانی می دید.

مساله مشکل آفرین تر درباره شرایط منطقه یورو نرخ بالای بیکاری در برخی از کشورهای بحران زده - اسپانیا و یونان - است که همچنان آمارهای بیش از 20 درصد را نشان می دهد. این کشورها در تلاش هستند تا به تضعیف پولی داخلی دست یابند که کاهش هزینه های واحد کار داخلی نسبت به اقتصادهای قوی تر منطقه یورو را شامل می شود. این در شرایطی که مازاد حساب جاری کل منطقه یورو که توسط کشورهای شمال اروپا شکل گرفته، فشار افزایشی را بر نرخ ارز وارد کرده و رقابت پذیری آنها خارج از اتحادیه پولی را کاهش می دهد.

اسپانیا و یونان تضعیف پولی داخلی به میزان حدود 5 درصد طی سال جاری میلادی در مقابل آلمان را برنامه ریزی کرده، اما رقابت پذیری آنها در مقابل آمریکا و کشورهای مرتبط با دلار بهبود نیافته زیرا یورو شاهد افزایش ارزش بیش از 5 درصدی خود در برابر دلار بوده است. در حقیقت، واحد پول مشترک اروپا باید افزایش ارزش خود را شاهد باشد زیرا منطقه یورو دارای مازاد حساب جاری بزرگی است.

در این میان، کشورهای بحران زده جنوب اروپا باید به واسطه ناتوانی فرانسه برای اعمال برنامه های ریاضتی موثر و کسری حساب جاری کوچک سپاسگزار باشند زیرا این مساله از بزرگ تر شدن مازاد حساب جاری منطقه یورو جلوگیری کرده است. کشورهای شمال اروپا که از فضای بسیاری برای افزایش دستمزدها و اجرای سیاست های انبساطی برخوردار هستند باید این اقدام ها را انجام دهند. این مساله به سود شهروندان اروپایی خواهد بود و به پایین نگه داشتن ارزش یورو، تحریک رشد و تنظیم شرایط در جنوب اروپا و در مجموع، اقتصاد جهانی کمک می کند.