اتفاق نظر تولیدکنندگان و مسولان سیستم بانکی بر واقعی شدن نرخ سود

پول نیوز - "نرخ سود باید واقعی شود." این فصل الخطاب سخنان میهمانان دهمین مناظره صدا وسیما بود که با توجه به شرایط کنونی بر آن تاکید داشتند .

به گزارش گروه بانک و بیمه پول نیوز، دهمین مناظره تلویزیونی با موضوع بررسی نرخ سود بانکی با حضور نمایندگان بخش خصوصی، بانکی و تولید کنندگان روی آنتن شبکه یک سیما رفت. میهمانان برنامه مناظره تلویزیونی آقایان غلامحسن تقی نتاج مدیرعامل بانک مهر اقتصاد، طهماسب مظاهری رئیس کل پیشین بانک مرکزی، دیانی نماینده تولیدکنندگان، علی محمد رجالی فعال اقتصادی و صادرکننده و شایان آرانی کارشناس اقتصادی  بودند.

سیستم بانکی در شرایطی روزگار خود را سپری می کند که تورم بر اساس اخرین اعلام رسمی رقم 40 درصد را لمس کرده و حداکثر سود سپرده ها 23 درصد است . در این میان تعارض خواست دو گروه در اقتصاد موجب شده تا نرخ سود بانکی به موضوعی جذاب برای رسانه ها بدل شود . از یک سو قدرت خرید سپرده ،سپرده گذاران روز به روز آب می رود وترجیح می دهند پول خود را از سیستم بانکی خارج کنند ،  از سوی دیگر تولیدکنندگان بر این باورند که تولید با نرخ های سود تسهیلات 30 درصدی  توجیه پذیر نیست .

بنابراین گزارش در ابتدای این مناظره به طور مشخص دکتر نتاج و شایان ارانی  واقعی کردن نرخ سود را به معنای توجه رابطه بین تورم و نرخ سود و نزدیک کردن نرخ سود به نرخ تورم عنوان کردند و دو نماینده تولید کننده نیز خواستار کاهش نرخ سود بودند اما با تشریح وضعیت وبحث های مطرح شده در مناظره به تبعیت از دکتر مظاهری  تغییر نرخ سود تسهیلات را منوط به اصلاح ساختار سیستم بانکی وکاهش تورم دانستند و یا اعطای یارانه از سوی دولت و یا خود بانک ها را خواستار شدند !

نتاج: بانک ها در یک قدمی ورشکستگی هستند

غلامحسن تقی نتاج مدیر عامل بانک مهر اقتصاد بعنوان  اولین سخنران وموافق افزایش نرخ سود بانکی پشت تریبون قرار گرفت و اظهار داشت: موافق واقعی کردن نرخ سود بانکی و  در حال حاضر افزایش هستم.

وی با بیان اینکه نظام بانکی در جای خود تولید کننده است، افزود: بانک ها و موسسات پولی خدمات بانکی  تولید می کنند و در جهت اجرایی کردن اصل 44 قانون اساسی این صنعت هم به سمت خصوصی رفته ولی کماکان نگاه دولتی بر سیستم بانکی حاکم است.

نتاج ضمن اشاره به فشار بانک های دولتی و غیر دولتی در دولت قبل هشدار داد که بانک ها به سمت ورشکستگی حرکت می کنند و ادامه داد: اصلاح نرخ سود بانکی در زمان حاضر باید در دستور کار باشد. اگر نرخ سود کاهش پیدا کند منجر به کاهش بهای تمام شده محصولات می شود ولی علامت سوال پررنگ اینجاست که تکلیف مردمی که نمی توانند از وام های بانکی بهره مند شوند چیست؟

وی گفت: در تورم عوامل مختلفی اثر دارد که یکی از آنها نرخ سود بانکی است، نرخ ارز، میزان سرمایه گذاری ها، تک محصولی شدن کشور، نرخ جمعیت، عوامل منطقه ای و بین المللی نیز بر نرخ تورم اثر می گذارد اما نرخ سود بانکی مستقیم به تورم وصل است.

مدیر عامل بانک مهر اقتصاد نرخ سود بانکی را واسطه ماندگاری سپرده ها در سیستم بانکی دانست و تصریح کرد: اگر نرخ سود بانکی واقعی شود تمام بخش های اقتصاد منفعت می برند.

صنعت بانکداری 250 هزار شاغل دارد

نتاج  با اشاره به این که در زمان حاضر  حدود 250 هزار نفر شاغل در سیستم بانکی کشور فعال هستند که آنان به تولید خدمات شایسته می پردازند گفت : تولید کنندگان  هم کار خیرات نمی کند که از بانک ها به عنوان تولیدکننده خدمات بانکی انتظار خیرات دارند

بنابراین گزارش به نظر می رسد منظور دکتر نتاج از این سخن تصور اشتباه برخی از تولیدکنندگان است که تصور می کنند مردم پول را به عده معدودی از افراد می دهند و این حجم عظیم از کارکنان وبرای ارایه خدمات نه تنها حقوق نمی گیرند بلکه باید از حق و حقوق خود را به تولید کنند گان یارانه بدهند .

دکتر نتاج در ادامه با انتقاد از کسانی که دریافت تضمینات لازم برای اعطای تسهیلات را نوعی اجحاف می دانند ، گفت :  سیستم بانکی با اعتبارسنجی های مناسب نقدینگی خود را در اختیار متقاضیان واجد شرایط قرار می دهد و زمانی که از درآمدهای بانکی صحبت می کنیم باید دو دسته درآمدهای مشاع و درآمدهای غیر مشاع را مد نظر قرار دهید.

مدیرعامل بانک مهر اقتصاد اضافه کرد: در درآمدهای مشاع سیستم بانکی سپرده های موجود در بانکها را با بررسی متقاضیان دریافت تسهیلات در اختیار آنان قرار می دهد اما در درآمدهای غیرمشاع با سپرده گذاری ها هیچ اقدامی انجام نداده بلکه با درآمدهای خود اقدام به فعالیت می پردازد.

وی  با تاکید بر اینکه در دو سال گذشته با افزایش نرخ ارز ما شاهد افزایش تولید بوده ایم گفت: سیستم بانکی عمده درآمدهای خود را از درآمدهای غیر مشاع کسب نموده نه سپرده های مردم.

غلامحسن نتاج در ادامه با بیان اینکه بانک مرکزی تعیین نرخ سود را آزاد گذاشته است گفت: بانک خصوصی و بانک دولتی با هم توافق کرده اند که بین 17 تا 23 درصد نرخ سود سپرده ها باشد.

وی ادامه داد: نرخ سود سالیانه 23 درصد است و در حال حاضر کل بانک ها بر این اساس عمل می کنند البته بانک ها علاوه بر این روزشمار هم به سپرده گذاران سود می دهند. این نرخ سود علی الحساب است و علاوه بر آن2.5 درصد حق الوکاله است که از تسهیلات دریافت می شود.

مدیرعامل بانک مهر اقتصاد با تاکید بر اینکه بانک ها باید تلاش کنند تا هزینه های خود را در این 2.5  درصد مدیریت کنند اظهار داشت: به دلیل مشکلات موجود در سیستم بانکی در طی چند سال اخیر بانکی دیده نشده است که مابه التفاوت نرخ سود علی الحساب و قطعی را پرداخت کند.

غلامحسن تقی نتاج در پاسخ به اینکه "مگر بانک ها چه میزان سود دارند که به این اندازه می تواند واحدهای تجاری لوکس در اختیار داشته باشند" گفت: به دلیل نبود فرهنگ سازی کافی در ترویج بانکداری الکترونیک ، بانک ها برای ارایه خدمات و جذب سپرده ها ی بانکی  ناگزیر به حضور در نقاط پر مخاطب هستند وگرنه ترجیح بانک ها استفاده از سرمایه در مسیرهای سود آور است تا خواب سرمایه خرید و در اختیار گرفتن واحدهای تجاری از محل آورده سهامداران است نه سود سپرده گذاران.

وی تاکید کرد: برای دسترسی جمعیت 75 میلیون نفری به خدمات بانکی وجود این تعداد شعبه الزامی است و به سود ربطی ندارد.

نگاه دولتی به بانک ها توسط بخش خصوصی !

نتاج یاد آور شد: نباید بار عدم کارآیی تولید را به دوش بانک بگذاریم وتجربه شکست خورده قبلی را تکرار کنیم .

وی خطاب به یکی از طرف  های مناظره که خواستار کاهش نرخ سود به روش های اعطای یارانه  از سوی دولت و یا سیستم بانکی بود گفت :  نگاه شما با وجود اینکه در بخش خصوصی فعالیت می کنید خصوصی نیست .

وی  با تاکید بر اینکه حرکت اقتصادی کشور به سمت خصوصی سازی است، بیان کرد: خصوصی سازی بانک ها به این معنی است که عملیات بانکی را بدون ربا بپذیریم.یعنی اگر یک ریال توسط سهام داربانک خصوصی آورده شود 12 ریال از طریق جذب سپرده می گیرد  که البته به منزله صاحب شدن  ان نیست بلکه وکالت ان را برعهده داشته و نمی تواند منافع موکل را ندایده گرفت .

مدیرعامل بانک مهر اقتصاد ضمن اشاره به اینکه باید بپذیریم که خصوصی سازی حرکت اقتصادی کشور است، افزود: باید زمینه فعالیت به گونه ای فراهم شود که به سمت خصوصی سازی واقعی حرکت کنیم. اینکه بیان شده بود زمینه نرخ تسهیلات باید کمتر از نرخ سود سپرده باشد. باید به سمتی پیش رویم که تسهیلات به بخشی داده شود که سود آوری دارد.

وی در بخش دیگری از مناظره گفت : نباید  بانک ها را متهم به عدم حمایت از تولید کرد زیرا در همین جلسه یکی از حضار 2 هزار میلیارد ریال تسهیلات بانکی برای تولید دریافت کرده اند .

وی ادامه داد: بر اساس پژوهش ها مشخص شد از 55 شاخه سود آور به 10 شاخه کاهش یافته بود که این میزان با اصلاح نرخ ارز به 18 شاخه افزایش یافت.

مدیرعامل بانک مهر اقتصاد بیان کرد: توقع تولید کنندکان این است که ضمن تهیه منابع با نرخ دلخواه، تسهیلات را نیز با نرخی که خود تعیین می کنند دریافت کنند؛ چنین چیزی در اقتصاد فعلی مورد پذیرش نیست.

وی با تاکید بر اینکه زمینه فعالیت بانک های خصوصی باید فراهم شود، گفت: نرخ سود تسهیلات را اگر پایین تر از نرخ سود سپرده ها تعیین کنیم، تجربه شکست خورده قبلی تکرار خواهد شد.

نتاج با تاکید بر اینکه برخی از شاخه های تولید در اقتصاد زیان ده هستند بیان کرد:نگاه شما با وجود اینکه در بخش خصوصی هستید دولتی است. با توجه به سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی برخی بانک ها خصوصی شده اند و اقتصاد در حال گردش است.

مدیرعامل بانک مهر اقتصاد بیان کرد: توقع تولید کنندکان این است که ضمن تهیه منابع با نرخ دلخواه، تسهیلات را نیز با نرخی که خود تعیین می کنند دریافت کنند؛ چنین چیزی در اقتصاد فعلی مورد پذیرش نیست.

در پاسخ به سؤال مجری مبنی بر اینکه بانکها یک ساله سود سپرده بین یک درصد یک ساله از 7 درصد تا 20 درصد 5 ساله می دهند، اما خودشان تسهیلات کوتاه مدت 25 تا 30 درصد می دهند آیا این مابه التفاوت با حق الوکاله ای که مطرح شد همخوانی دارد؟ آیا یک وکیل می تواند برابر اصل از یک بیع منتفی شود؟

تقی نتاج گفت: 7 تا 20 درصد برای 2 سال و نیم گذشته است و اکنون اجرا نمی شود و بانک مرکزی نیز که مربوط به مصوبه شورای پول و اعتبار است این موضوع را آزاد گذاشته و با توجه به شرایط ساختاری نرخ سود تعیین شود و سقفی برای آن نگذاشته است و شورای عالی بانکها که بانکهای خصوصی و دولتی در آن حضور دارند با یکدیگر توافق کرده اند که 7 درصد تا 20 درصد را که عملاً رعایت نمی شود انجام دهند و کل بانک ها 17 تا 23 درصد سود سالیانه بسته به امتیازی که سپرده گذاردارد،  پرداخت می شود.

همچنین 2.5 درصد حق الوکاله علاوه بر نرخ سود است این نرخ سود، نرخ سود علی الحسابی است که به وکالت از تسهیلات گیرنده دریافت می شود و تقدیم سپرد ه گذار می شود و حق الوکاله بیش از 2.5 درصد نیست و بانک مرکزی این موضوع را نیز کنترل می کند بنابراین بانکها باید سعی کنند هزینه های خود را در این 2.5 درصد مدیریت کنند.

وی تاکید کرد به علاوه  بانک ها حدود ده درصد سپرده های خود را باید نزد بانک مرکزی قرار دهند و در صورتی که بانکی از بانک مرکزی استقراض کند تا 37 درصد سود ( بسته به شرایط ) باید بپردازد  که این عوامل نیز هزینه تمام شده پول را برای بانک ها بیشتر کرده است .

دیانی: سیستم بانکی را اصلاح کنید

در ادامه این مناظره دیانی به عنوان بزرگترین تولید کننده لوازم خانگی سخنان خود را در رد افزایش نرخ سود ایراد کرد و گفت : اکنون دچار رکود تورمی هستیم و این ناشی از ارائه محصول و یا کالا نیست بلکه به دلیل افزایش نرخ ارز و قیمت حامل های انرژی است.

دیانی با بیان اینکه افزایش هزینه ها رکود ایجاد کرده است گفت: این افزایش قیمت ها شرایطی را فراهم کرده که نمی توانیم رقابت کنیم این مؤسس بزرگ ترین تولید کننده لوازم خانگی در کشور تأکید کرد: در چند سال گذشته با وجود افزایش نرخ بهره، تورم به شدت رو به افزایش بود و شاهد رشد منفی سرمایه گذاری ها در کشور بودیم.

دیانی با بیان اینکه نظام بانکی و پولی ما دارای سیستم پیچیده ای است گفت: اگر نرخ را افزایش دهیم تا نقدینگی جامعه را جمع کنیم، این مبالغ سیل آسا در برخی بخشها سرازیر می شود.

وی با بیان اینکه از سپرده های مردم سوءاستفاده شد گفت: یکی از بانکهای خصوصی 99.6 درصد سرمایه خود را سود پس از مالیات اعلام کرد.

وی گفت: اکنون یکی از مشکلات اساسی عدم نظارت بر بازارهای مالی و بنگاه ها است و باید نظام پولی را بر مبنای سیاست های درست، اصلاح کنیم.

محمدرضا دیانی اظهار داشت: اصولا ربا در قرآن به عنوان اعلام جنگ با خدا و پیامبر تعبیر شده است که با هیچیک از گناهان قابل مقایسه نیست. به اعتقاد بنده این معضل را باید ریشه عمده فسادها و معضلات اجتماعی در جامعه دانست.

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر اقتصاد سرمایه محور و اقتصاد کارمحور با مشکلات خاص خود توانسته است اثرات نامناسب را بر اقتصاد کشور بوجود آورد افزود: بنده مخالف افزایش نرخ سود بانکی هستم آن هم با چندین دلیل.

وی اظهار داشت: در کنار نواقص موجود در اقتصاد کشور نظام بانکی نیز دچارسیستم پیچیده ای است که این امر باعث شده تا مدیریت مناسبی در خصوص نرخ سود بانکی از سوی مسئولان اتخاذ نشود.

وی در ادامه اصل مشکل اقتصادی کشور را سیاست های بانکی دانست و گفت: باید نظام پولی کشور با نظارت یکپارچه مورد اصلاح قرار گیرد.

دیانی همچنین در دومین مرحله از مناظره با تاکید بر اینکه مردم باید در خصوص نرخ بانکی به نکات متعددی توجه کنند، گفت: برای کاهش نرخ سود بانکی باید ابتدا سیستم بانکی اصلاح شود تا سپرده گذاران نیز ضرر نبینند.

این کارآفرین با اشاره به این که حتی سیستم بانکی گزینشی عمل می کنند و حاضر به اجرای بخشی از بخشنامه ها نیستند، گفت:

در ایران سرمایه سالاری مرسوم است و در حال حاضر ما ارزان ترین نرخ دستمزد را داریم و متاسفانه کارفرمایان شرمنده نیروهای کار خود هستند.

دیانی با بیان اینکه هزینه های مالی برای کارفرمایان به شدت افزایش یافته است، افزود: اگر یک بنگاه اقتصادی بخواهد خود را سرپا نگه دارد و بخواهد 30 درصد بهره به بانک ها بخواهد باید 60تا 70درصد سود کرده باشد.

دیانی بیان کرد: ارزان ترین نرخ دستمزد و بیشترین نرخ بهره را در کشور داریم.

دیانی تاکید کرد: آمار و ارقام نشان دهنده این موضوع است این پول ها و سپرده ها جمع و سیل و به بخش های مختلف مانند ارز, طلا و ... وارد شد و هیچ کدام وارد بخش هایی نشدند که پژوهش علمی هستند و پشتوانه علمی دارند بلکه وارد صنعتی شدند که انرژی ارزان قیمت در دست دارند.

دیانی: دولت از پس بانک مرکزی بر نمی آید!

دیانی در ادامه این مناظره تلویزیونی با تاکید بر اینکه سیستم بانکی به هیچ عنوان هماهنگی لازم برای اجرای بخشنامه های بانک مرکزی را ندارد گفت: متاسفانه در دولت جدید نیز باید بگویم دولت هنوز نتوانسته است از پس بانک مرکزی برآید.

وی با بیان این مطلب که در بخشنامه بانک مرکزی ابلاغی به تمام شعب اعتبارسنجی 25 تا 35 درصدی برای برخی از تولیدکنندگان تبدیل به سپرده گذاری شده است، اظهار داشت: احمدی نژاد در دولت گذشته تاکیدزیادی بر تک نرخی کردن نرخ سود سپرده های بانکی داشت اما نه تنها این امر اجرایی نشد بلکه مشکلات متعددی را برای سیستم اقتصاد کشور نیز به وجود آورد.

دیانی اضافه کرد: در حال حاضر با توجه به اصلاحیه متعددی که برای بانکداری پیشنهاد و مورد تصویب قرار گرفته باید بگویم نه مجلس و نه دولت هیچ کدام تاکنون نتوانستند اصلاحات لازم را در این بخش انجام دهند.

وی ادامه داد: البته حرف بنده در تمام سیستم بانکی عمومیت ندارد

دیانی  افزود: این دولت اسم خودش را دولت تدبیر و امید گذاشته یعنی همه چیز بر حسب کارشناسی است. در حالیکه بیش از تولیدکننده و سپرده گذاران، سهامداران بانک ها بیشترین سود را می برند من معتقدم اول باید بیاییم نظام پولی را اصلاح کنیم، نظارت ها را افزایش دهیم و کنترل تورم را داشته باشیم بعد از آن بر افزایش یا کاهش نرخ سود بانکی صحبت کنیم.

رجالی: حال تولید خراب است

علی محمد رجالی، تولید کننده و کارآفرین نمونه که بعنوان مخالف افزایش نرخ سود بانکی پشت تریبون قرار گرفت  نیز در این مناظره  بیشتر از ان که به موضوع مناظره بپردازد به مسایل دیگر اقتصاد ، ارتباط با غرب ، نقش نرخ ارز و... پرداخت و گفت: به نظر من هر پولی که کارخانه ها از بانک ها می گیرند اگر در همان زمینه که فاکتور می شود هزینه کنند شرعی تر است.

وی افزود: با وجود رقم های اعلام شده صنعت در حال از بین رفتن است و اینکه وزیر صنعت و معدن و تجارت طی چند هفته گذشته اعلام کردند که در سال 91  اعلام کرد 1.5 درصد رشد  منفی در صنعت داشته ایم که این درست است.

رجالی با اشاره وجود نقدینگی سنگین در جامعه افزود: 68% تولید کنندگان در حال حاضر دچار مشکل در نقدینگی هستند و این موضوع برای آنها خطرناک است.

بنا بر این گزارش وی توقع صنعت از دولت را این گونه توصیف کرد که: «بانک مرکزی مابه تفاوت سود تسهیلات را از طریق خرید دین پرداحت کند و یا بانک ها از محل سود سالانه خود بدهند» که مظاهری این را شوخی تلقی کرد و آن را غیر عملی عنوان کرد.

این فعال اقتصادی با انتقاد از اینکه چرخ اقتصاد با بانکها نمی چرخد تصریح کرد: چرخ اقتصاد در همان سال ها که نرخ سود بانکی 17 درصد بود تا حدودی به فعالیت خود ادامه می داد اما تا زمانی که نرخ سود را به 30 تا 32 درصد رساندند چرخه اقتصاد کشور متوقف شده است.

رجالی در ادامه با تمجید از دو بانک  اظهار داشت: این دو بانک با نرخ بهره قابل تحمل با مشتریان خود در تعامل هستند

علی محمد رجالی بعنوان کارآفرین نمونه و نماینده تولید کنندگان در ادامه مناظره گفت: سودی که تولید باید  بپردازد بیش از 15 درصد اگر باشد تولید پا نمی گیرد. این نرخ را مابه التفاوت می خواهند از بانک مرکزی بگیرید، بگیرید، قرار این است که تولید پا بگیرد اگر قرار است تولید پا بگیرد به من بگویید من بیشتر از 15 درصد نمی توانم بگیریم.

این فعال اقتصادی و صادرکننده تصریح کرد: من از اول خصوصی بوده ام. بانک ها که خصوصی نبوده اند. در حال حاضر بانک ها مانند سرطان هستند که به جان هر کسی که بیفتند ظرف 6 ماه تا یک سال آنها را از پای در می آورند. اما بانک های دولتی مانند دیابت می مانند که 30 سال زمان می برد تا کسی را از پای در بیاورد.

علی محمد رجالی در بخش دوم مشکل اقتصاد را عوامل خارجی عنوان کرد و گفت: ما باید با غرب تعامل داشته باشیم .

وی در پایان مناظره با اشاره به اینکه احتمالا دولتمردان ما این برنامه را می بینند، رو به دولت گفت: اگر می خواهید صنعت و تولید پا بگیرد اولا باید یک، نرخ بهره بانکی را تعدیل کنید، حالا از هرجا که می توانید ما نمی گوییم حتما از بانک شروع کنید، دوم باید مالیات بر تولید را صفر کنید.

شایان آرانی: افزایش نرخ سود، پول ها را از بالشت ها بیرون می کشد

در ادامه این مناظره، شاهین شایان آرانی به عنوان موافق افزایش نرخ سود بانکی اظهار داشت: سپرده گذار و تولیدکننده با هم شریک اند و در نظام بانک داری اسلامی، بانک به وکالت از سپرده گذاران این منابع را با تولیدکنندگان شریک می شود.

وی افزود: بانک به عنوان وکیل سپرده گذاران هم در سود و هم در زیان تولیدکنندگان شریک است که این اصل بیع در مشارکت های مالی در نظام اسلامی است.

این فعال نظام بانکداری با تأکید بر اینکه باید نرخ ها را واقعی کنیم، گفت: باید نرخ سودها با نرخ تورم واقعی شود و باید هم سپرده ها با وضع موجود بالا رود و هم نرخ تسهیلات ارائه شده، درست است که این در کوتاه مدت موجب شوک به صنعت می شود اما در بلند مدت افزایش سود بانکی هم به نفع تولیدکنندگان است هم به نفع سپرده گذاران.

وی ادامه داد: افزایش نرخ سود بانکی در بلند مدت موجب می شود پول های خوابیده و به اصلاح در بالشت ها به بانک ها سرازیر شود و با افزایش سپرده گذاری امکان افزایش پرداخت تسهیلات فراهم شود.

شایان آرانی تصریح کرد: در این میان به طور حتم نظارت بانک مرکزی و اصلاح ساختار پولی واجب است تا پول موجود به تولید رفته و صرف رونق کسب و کار شود نه اینکه به سمت بازارهای مسکن و ارز و سکه برود.

وی افزود: این مسئله در کوتاه مدت شوک است اما در یک دوره یک ساله اصلاح می شود و نرخ ها متعادل می شود و هم تولیدکننده و هم سپرده گذار منتفع می شوند.

این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اینکه تورم را نمی توان از معادله مذکور دور کرد افزود: افزایش تورم تقصیر بانک نیست شاید نقدینگی اضافه از سوی بانک ها صرف نقل و انتقالات در بازارهای اقتصادی و این باعث بروز تورم شود اما عامل اصلی تورم کنونی جامعه بانک ها نیستند.

واقعیت آن است که بانکداری یک صنعت است که آن را نمی توانیم از علم اقتصاد جدا کنیم. در صنعت بانکداری هزینه جمع آوری پول باید لحاظ شود و در این زمینه باید واقعیت های اقتصاد مورد توجه قرار گیرد.شایان آرانی ادامه داد: وقتی تورم کشور 40 درصد است نمی توانیم با 20 درصد هزینه پول مردم را جمع آوری کنیم به این ترتیب بانک با کسری نقدینگی مواجه خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه حاشیه سود برخی از بانک ها بیش از حد بوده است گفت: این حاشیه سود باید کنترل شود. در حال حاضر حاشیه سود 10 درصد و در بعضی مواقع 12 تا 13 درصد است این در حالیست که حاشیه سود شامل همه هزینه ها باید بین 6 تا 7 درصد باشد.

شایان آرانی با اشاره به اینکه این مسئله نظارت بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار را نیاز دارد گفت: باید یک فضای رقابتی برای بانک ها ایجاد شود تا آنهایی که نمی توانند در این فضا فعالیت کنند از چرخه صنعت بانکداری حذف شوند.

آزمایشگاه  نظام بانکی !

وی افزود: نظام بانکی تحت نظارت بود و دست های پشت پرده ای که گفته می شود کمتر فعال بود. متاسفانه در 8 سال اخیر از فضای علمی دور شدیم و بحث هایی مطرح شد که بیشتر در کشورهای اروپای شرقی به چشم می خورد. یکی از دلایل اساسی تورم کنونی همین بحث هایی بود که در 8 سال گذشته مطرح  و عدم کنترل نقدینگی را موجب شد.

این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اینکه راه چاره را اصول علمی و اسلامی در حوزه اقتصاد می دانم گفت: متاسفانه به نوعی در حوزه اقتصاد دچار آزمون و خطا شدیم و کشور تبدیل به یک آزمایشگاه شده بود که در نهایت تبعات بسیار بدی را بوجود آورد.

شایان آرانی با تاکید بر اینکه معتقدم برای حل این معضل باید به روال علمی برگردیم گفت: اگر نظام بانکداری اسلامی را اجرا کنیم و تعدیل نرخ ها را نیز به همراه نظارت اجرا کنیم و در نهایت روحیه اسلامی بودن را بر صنعت بانکداری حکمفرما کنیم در نهایت بین 6 تا یک سال سختی خواهیم داشت و پس از آن اقتصاد کشور به حالت آرامش بازخواهد گشت. وی خاطر نشان کرد: البته دستیابی به این وضعیت نیازمند همت همگان است نه اینکه به یکدیگر ایراد بگیریم.

مظاهری: مقصر تورم 40 درصدی، مقصر وضعیت فعلی است

طهماسب مظاهری رئیس کل اسبق بانک مرکزی  نیز در مناظره تلویزیونی  نرخ سود بانکی بیشتر از ان که به اعلام موضع خود بپردازد به نقد گذشته و دولت پیشین پرداخت و گفت : بانک ها باید روش های کاری خود را با رویه نرخ سود بانکی اصلاح جدی نمایند، گفت: آنچه امروز اجرا می شود منطبق با بانکداری بدون ربا نیست؛ فشارهای بیرونی بانکی بهانه و دلیلی شده برای اصلاحات درون بانک ها. اصلاحات داخل نظام بانکی از جمله محاسبه نرخ باید مورد توجه باشد.

مظاهری با اشاره به این که نقدینگی هم اکنون حدود 600 هزار میلیارد تومان است، روش محاسبه نرخ سود بانکی را ناصحیح دانست و ادامه داد: این روش منطبق با بانکدرای بدون ربا و ربوی نیست؛ بانک های ما شرکت دار شده اند. به شرکت های خودشان با ضوابط متفاوت از دیگران وام می دهند.

وی با تأکید براینکه در تورم 40 درصدی تولید شکل نمی گیرد، گفت: آنکسی که باعث تورم 40 درصدی در کشور شد مقصر تمام این مشکلات است.

مظاهری در واکنش به این مطلب که دولت گذشته وعده های زیادی را بر تک  رقمی نرخ سپرده بانکی عنوان کرده بود، تصریح کرد: اما باید بگویم دولت گذشته با اقدامات متعددی تحقق این هدف را ناممکن ساخته بود.

وی با بیان این مطلب که برخی اقدامات در کشور باعث شد تا افزایش تورم در جامعه به وجود آید گفت: دولت گذشته اعتقاد داشت که افزایش نقدینگی به هیچ وجه منجر به افزایش نرخ تورم نخواهد شد در حالی که این سیاست با تاخیر در چند سال بعد اثرات نامناسب خود را بر نرخ تورم کشور ایجاد کرد.

مظاهری یکی از علل افزایش نقدینگی در کشور را حفظ مالکیت بانکهای دولتی به سپرده گذاری های مردم دانست و گفت: هم راستای این امر سهامداران بانک خصوصی نیز خود را مالک سپرده گذاری های موجود در این بانکها دانسته و این امر را باید علت ا لعلل مشکلات بانکی در کشور دانست.

وی بیان کرد: در دولت خاتمی نرخ تورم 11 درصد و سود بانکی 24 درصد بود که در آن برهه انتقاداتی مبنی بر افزایش نرخ سود بانکی مطرح می شد.

مظاهری تاکید کرد: باید بین نرخ سود بانکی و نرخ تورم رابطه درستی ایجاد شود و در این میان دولت می تواند با کاهش نرخ تورم اقدامات مناسبی را انجام دهد.

در ادامه طهماسب مظاهری رئیس کل اسبق بانک مرکزی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چرا خود شما طرح ها و برنامه هایی را که می گویید در دوران مسئولیتتان آن را اجرا نکردید، گفت: خطای ما این بود که دچار خطا و آزمون شدیم. در دوره ای که مسئولیت داشتم بحث کاهش تورم مطرح و به 11 درصد رسید و باید به تناسب این کاهش سود بانکی نیز پایین می آمد در نهایت بانک مرکزی قانع شد که سود بانکی را 16 درصد تعیین کند در حالیکه پیش از آن این سود 24 درصد بود.

مظاهری تصریح کرد: در زمانی که ریاست بانک مرکزی را برعهده داشتم نیز این موضوع را پیگیری کردم اما به واسطه تفاوت دیدگاه نتوانستیم به نتایج مناسبی دست پیدا کنیم. اما به طور کلی باید اگر بنده در آن دوره این طرح ها را اجرا نکردم به واسطه درست بودن  آن باید در دستور کار قرار گرفته و اجراء شود.