دنیای اقتصاد - تازه ترین گزارش خرده فروشی مواد غذایی نشان می دهد در یک ماه گذشته، قیمت مواد غذایی وارداتی تقریبا ثابت بوده و در مقابل، خوراکی های تولید داخل با نوسان های قیمتی عمدتا افزایشی مواجه بودند. این موضوع می تواند در نتیجه ثبات نسبی قیمت ارز در دو ماه گذشته از یک سو و اثرگذاری نوسان های فصلی همراه با تورم فعلی بر کالاهای خوراکی تولید داخل رخ داده باشد.

بانک مرکزی تازه ترین گزارش از تغییرات قیمت خرده فروشی برخی از مواد خوراکی را منتشر کرد. گزارش قیمت خرده فروشی یکی از گزارش های هفتگی بانک مرکزی محسوب می شود و در حال حاضر روال منظم و به روزتری در خصوص انتشار این گزارش پیش گرفته شده است. به طوری که گزارش جدید نیز اطلاعات مربوط به قیمت های یک هفته منتهی به 5 مهرماه (تقریبا دو هفته پیش) را پوشش می دهد که نشان دهنده فاصله زمانی نزدیک دوره مورد بررسی با زمان انتشار گزارش است.

رشد داخلی ها و ثبات خارجی ها
بررسی آمار مربوط به تغییرات قیمت ماهانه خوراکی ها در گزارش منتشر شده نشان می دهد اغلب محصولات خوراکی که تولیدات داخلی سهم بیشتری در عرضه بازاری آنها دارند، روند نوسانی در یک هفته منتهی به 5 مهرماه داشته اند و در مقایسه با هفته مشابه مربوط به ماه پیشین (تقریبا هفته آغازین شهریورماه) با قیمت های بیشتری در بازار عرضه شده اند. در مقابل، محصولات خوراکی که به نظر می رسد واردات، سهم بیشتری از عرضه آنها در بازار داشته باشد، روند قیمتی باثبات تری داشته است.

گزارش منتشر شده از سوی بانک مرکزی، تغییرات قیمتی مربوط به 11 گروه خوراکی را در بازه زمانی منتهی به 5 مهرماه ارائه کرده که این 11 گروه مورد بررسی، شامل موارد «لبنیات»، «تخم مرغ»، «برنج»، «حبوب»، «میوه های تازه»، «سبزی های تازه»، «گوشت قرمز»، «گوشت مرغ»، «قند و شکر»، «چای» و «روغن نباتی» است. به نظر می رسد در بین این یازده گروه، 6 گروه از آن یعنی «لبنیات»، «تخم مرغ»، «حبوب»، «میوه های تازه»، «سبزیجات تازه» و «گوشت مرغ»؛ عمدتا از سوی تولیدات غذایی داخل کشور تامین می شود و 5 گروه دیگر یعنی «برنج»، «گوشت قرمز»، «قند و شکر»، «چای» و «روغن نباتی» که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، واردات سهم بیشتری در تامین آنها دارد، از نوسان قیمتی کمتری برخوردار بوده اند.

البته جزئیات گزارش منتشر شده از سوی بانک مرکزی، گروه برنج را شامل تنها دو مورد «برنج تولید داخل درجه یک» و «برنج تولید داخل درجه دو» مشخص کرده است که با توجه به سهم بالای واردات برنج در تامین این خوراکی در داخل کشور، مشخص نیست، چرا تغییرات قیمتی برنج وارداتی در این گزارش مشخص نمی شود. این در حالی است که برخی از کارشناسان می گویند در عرضه برنج تحت عنوان «داخلی» نیز، به صورت غیرمستقیم از برنج خارجی استفاده می شود؛ بنابراین نوسان اندک گروه «برنج» نیز، نمی تواند بی تاثیر از ثبات قیمت برنج وارداتی در پی نوسان محدود نرخ ارز در یک ماه گذشته باشد. در این زمینه آخرین گزارش گمرک ایران که در هفته گذشته منتشر شد و آمار مربوط به واردات تا پایان شهریورماه را ارائه می دهد، حاکی از این است که «برنج»، با یک میلیارد و 289 میلیون دلار واردات در شش ماه گذشته، بیشترین حجم از واردات کشور را به خود اختصاص داده است.

نرخ ارز و نوسان فصلی خوراکی ها
به نظر می رسد این موضوع؛ یعنی تغییرات اندک قیمت مواد خوراکی وابسته به تامین وارداتی، تا حدود زیادی تحت تاثیر ثبات قیمت ارز در یک ماه گذشته به وقوع پیوسته است که باعث شده مواد خوراکی وارداتی نیز همراه با ارز، از روند قیمتی باثبات و دارای نوسان هایی اندک برخوردار باشد. در مقابل، قیمت مواد خوراکی تولید داخل در این مدت، نوسان های بیشتر و عمدتا بالای یک درصد داشته است. البته باید به این نکته توجه کرد که در میان اقلام تشکیل دهنده سبد مصرفی خانوار، اقلام خوراکی معمولا دارای بیشترین نوسان های قیمتی «فصلی» هستند؛ بنابراین برخلاف بازارهای بسیاری از اقلام دیگر، تغییرات مثبت و منفی قیمت این اقلام را نمی توان ناشی از ضعف یا عدم تعادل بازارهای مواد خوراکی دانست.

بر اساس گزارش بانک مرکزی، در بین گروه های خوراکی داخلی، قیمت اغلب گروه ها در یک ماه منتهی به 5 مهر مسیری صعودی داشته و تنها دو گروه «حبوب» و «گوشت مرغ بوده که در این یک ماه، قیمت ها در حدود یک درصد کاهش یافته است. در حالی که در این یک ماه، لبنیات به میزان 5/6 درصد، تخم مرغ به میزان 3/3 درصد، میوه های تازه به میزان 1/16 درصد، حبوب به میزان 0/1 درصد و سبزی های تازه به میزان 0/4 درصد افزایش یافته است.

از سوی دیگر همان طور که اشاره شد، تغییرات قیمتی اغلب گروه های خوراکی وارداتی در یک ماه منتهی به 5 مهر (حدودا شهریورماه) اندک بوده است. به طوری که گوشت قرمز، قند و شکر، چای و روغن نباتی هیچ گونه تغییرات قیمتی نداشتند (رشد قیمت به میزان صفر درصد) و برنج به میزان 2/0 درصد افزایش قیمت داشته که رشد بالایی محسوب نمی شود.

روند قیمتی برخی از مواد غذایی
بر اساس گزارش بانک مرکزی، در هفته ابتدایی مهرماه، در گروه لبنيات قيمت ماست پاستوريزه افزايش يافت و بهاي ساير اقلام اين گروه نسبت به هفته قبل بدون تغيير بود. قيمت تخم مرغ کاهش داشت و شانه اي 82 الی 110 هزار ریال به فروش می رفت. در گروه برنج، بهاي برنج داخله درجه يک افزايش جزئي يافت و قيمت برنج داخله درجه دو ثابت بود. در گروه حبوب، قیمت لوبيا سفيد و لوبيا قرمز اندکي افزايش؛ ولي بهای ساير اقلام اين گروه کاهش داشت. در هفته مورد بررسي، در ميادين زير نظر شهرداري پرتقال درجه يک و طالبي عرضه نمي شد و آلو عرضه کمی داشت، ولي ساير اقلام ميوه و سبزي تازه که تعدادي از آنها از نظر کيفي در سطح پاييني قرار داشتند، به نرخ مصوب سازمان ميادين ميوه و تره بار عرضه مي‎شد.

گزارش منتشر شده اضافه می کند که ميوه فروشي هاي سطح شهر اقلام مرغوب ميوه و سبزي تازه را عرضه مي کردند که در گروه ميوه هاي تازه؛ بهاي سيب گلاب، پرتقال درجه يک، انار، شليل و شبرنگ، هلو و به ويژه نارنگي و ليموشيرين کاهش، ولي قيمت ساير اقلام اين گروه افزايش يافت. در گروه سبزي هاي تازه بهاي سبز ی هاي برگي بدون تغيير بود. قيمت خيار و پياز افزايش، ولي بهاي ساير اقلام اين گروه کاهش داشت. این گزارش تشریح می کند که در هفته نخست مهرماه، قيمت گوشت گوسفند و گوشت تازه گاو و گوساله ثابت بود و بهاي گوشت مرغ کاهش جزئي يافت.

قيمت قند و شکر اندکي افزايش داشت و بهاي چاي خارجي و انواع روغن نباتي بدون تغيير بود. در این هفته، در گروه لبنيات قيمت ماست پاستوريزه معادل 2/1 درصد افزايش يافت و بهاي ساير اقلام اين گروه نسبت به هفته قبل بدون تغيير بود. قيمت تخم مرغ معادل 0/2 درصد کاهش داشت. بهاي برنج داخله درجه يک معادل 2/0 افزايش يافت و قيمت برنج داخله درجه دو ثابت بود. در گروه حبوب، بهاي لوبيا سفيد معادل 7/0 و لوبیا قرمز 5/0 درصد افزايش ولي قيمت ساير اقلام اين گروه کاهش داشت.

قيمت گوشت گوسفند و گوشت تازه گاو و گوساله ثابت بود و بهاي گوشت مرغ معادل 6/0 درصد کاهش يافت. قیمت قند معادل 2/0 درصد و شکر 1/0 درصد افزایش داشت و بهاي چاي خارجي و انواع روغن نباتي بدون تغيير بود. در هفته گزارش شده، در گروه میوه های تازه بهای سیب گلاب 1/0 درصد، پرتقال درجه یک 3/2 درصد، نارنگی 2/21 درصد، لیمو شیرین 1/18 درصد، انار 5/8 درصد، شلیل و شبرنگ 4/6 درصد و هلو 1/3 درصد کاهش یافت ولی قیمت سایر اقلام این گروه بین 3/1 درصد تا 0/7 درصد افزایش یافت. در گروه سبزی های تازه بهای سبزی های برگی بدون تغییر بود. قیمت خیار معادل 3/3 درصد و پیاز 0/2 درصد افزایش، ولی بهای سایر اقلام این گروه بین 5/1 درصد تا 7 درصد کاهش داشت.