علی از کسی نظر نمی خواست

سایت گل - مصاحبه با مرد آلماني شرايط سختي ندارد. او مي آيد و مي نشيند و حرف هايش را مزه مزه مي كند و خيلي صادقانه هر چه به نظر درست بيايد مي گويد. مصاحبه ما با مرد آلماني به نوعي بازخواني خاطرات او از مدت حضورش در تيم ملي بود.

حرف هاي او نه بر ضد كسي است و نه در دفاع از كسي. او تنها آنچه از نظرش منطقي است را بيان مي كند. مصاحبه طولاني مدت ما با روته مولر در هتل استقلال در روزي انجام شد كه مرد آلماني منتظر بود تا فرزندانش را پس از مدت ها ملاقات كند. روته آمد و به همه سوالات پاسخ داد، اما حساس ترين لحظات مصاحبه 90 دقيقه اي آنجا بود كه بي رحمانه سكوت اعضای كادرفني مقابل علي دايي را مطرح كردم و او را متهم كردم به اينكه اشتباهات علي دايي را به او گوشزد نمي كرده است. روته سرخ شد و بعد تاكيد كرد اين اشتباهي است كه اگر تاريخ دوباره تكرار شود، او مرتكبش نخواهد شد.

داستان چگونگي كار من در فدراسيون داستان ساده اي است. من در ايران كلاس داشتم كه علي دايي آمد سراغم. من و علي هر دو، دورادور همديگر را مي شناختيم. او بازيكن بزرگي در آلمان بود و من هم سابقه مربيگري و تدريس خوبي داشتم، اما تا قبل از آن با هم ارتباطي نداشتيم. علي دايي از من مي خواست تا به كادرفني تيم ملي اضافه شوم. او از من خواست تا برنامه هاي تمريني تيم ملي را طراحي كنم؛ چرا كه خودش جوان بود و تجربه بالايي نداشت. دايي تجربه دومش بود و بعد از سايپا بايد تيم ملي را اداره مي كرد.

از نظر من خواسته او منطقي بود و من هم پذيرفتم. به نظر مي رسد كه نكته اي وجود دارد كه در ايران خوب درك نشده. اينكه من با علي يا صمد به عنوان نفر دوم كار كرده ام شبهاتي را ايجاد كرده! من در كلاس هاي مربيگري هم هميشه مي گويم كه نه من معلم هستم و نه شما دانش آموز! من رييس نيستم كه هر چه بگويم بايد از رويش نت برداريد! ما با هم كار مي كنيم، در تجارب هم شريك مي شويم و خيلي خوب يك كلاس را با هم پشت سر مي گذاريم. در مربيگري هم همين است. اولا مربي بايد ايراني باشد. من نبايد از طريق مترجم با بازيكنان ارتباط داشته باشم.

اين بسيار مهم است كه سرمربي زبان بازيكن را بفهمد من ذهنيت بازيكن ايراني را نمي شناسم، اما دايي يا صمد اين نكته را درك مي كنند. دليل ديگري كه سبب شد تا من پيشنهاد كاري تيم ملي يا استقلال را نپذيرم اين است كه من در كلاس هايم دایم به مربيان اين نكته را آموزش مي دهم كه چگونه مربي شوند. حالا من در كلاس به علي يا صمد يك چيز را ياد بدهم و در كادر فني مستقيم و در طول يك سال كار اين مسائل را انتقال بدهم نكته مهمتري است. از طرف ديگر براي من هم يك تمرين عملي ديگر بود. اگر مي خواهم ياد بدهم بايد قدرت انتقال خودم را افزايش بدهم و اين كار در يك تيم فوتبال خيلي ساده تر صورت مي گيرد تا در كلاس.

نكته سوم این که من به سن اهميت نمي دهم. اين طور نبوده كه دايي يا صمد بروند و همه جا را پر كنند كه روته با اين سن آمده زير دست من كار كند. ما يك تيم هستيم. هيچ كس رييس نيست يا مثل رييس ها عمل نمي كند. شخصيت نكته مهمي است. ما مي خواستيم به رشد شخصيت همديگر كمك كنيم و با رشد كارنامه كاري هم.

چرا به جام جهاني نرفتيم؟ سوال خوبي است. اول از همه من كره جنوبي و شمالي، استراليا، ژاپن و ايران را ملت هاي داراي قدرت فوتبال در آسيا مي دانم. عربستان جايي در اين ليست ندارد. در تهران هم از آنها سرتر بوديم. آنها فقط شانس آوردند به نظر من آنچه باعث شد تا به جام جهاني نرويم بدشانسي بود و يك نكته بسيار مهم در مورد ذهنيت بازيكنان ايراني. ما از كره جنوبي يك بر صفر جلو افتاديم، اما مساوي شد. از عربستان يك بر صفر جلو افتاديم اما باختيم. از كره جنوبي در سئول يك بر صفر جلو افتاديم، اما باز هم مساوي شد. ايراد اين است. ذهنيت بازيكنان ايراني اين است كه گل اول را كه زدي برگرد عقب؛ اين غلط است. اين فاجعه است. از آنها مي خواستيم عقب نيايند و بروند جلو و دومي را بزنند؛ اما اين اتفاق نيفتاد. آنها عقب مي آمدند، حرف گوش نمي كردند. استرس بازي را داشتند.

اجازه بدهيد يك چيزي را صادقانه بگويم. صعود به جام جهاني براي هر مربي يك روياست. باختن به عربستان در تهران دومين شكست تلخ زندگي من بود. دومين شكست بزرگ زندگي مربيگري ام. اولين آن در كلن بود. در سال اول مربيگري ام. ما به فينال جام حذفي رسيديم و اگر قهرمان مي شديم من به يك مربي افسانه اي تبديل مي شدم. اما در پنالتي باختيم. جوان بودم و مثل بچه ها گريه كردم. به وردربرمن باختيم. اين اولين شكست بزرگ زندگي من بود. دومي هم عربستان بود. متاسفم شب تلخي بود دايي را همان شب عوض كردند.

يك مربي خوب بايد چند خصوصيت داشته باشد. شخصيت بالا، تجربه خوب، دانش خوب و از همه مهمتر، قدرت انتقال. بلد بودن، كافي نيست بايد بتواني اطلاعاتت را ياد بدهي. دايي برخي فاكتورها را نداشت مثلا تجربه. من فكر مي كنم او قدم بزرگي برداشت كه تيم ملي را قبول كرد. بايد بيشتر صبر مي كرد. مربيگري تيم ملي براي او كمي زود بود. من خيلي متاسفم هم براي او و هم براي خودم. اين منصفانه نيست كه دايي را مقصر بدانيم يا سرزنش كنيم. اين به همه مربوط است.

علي شخصيت خاصي داشت. او هيچ وقت دنبال اين نبود كه كسي نظري بدهد. اصلا با او حرفي در مورد مسائل مختلف نمي زديم. سر فصل ها را مشخص مي كرد و كار را جلو مي برديم. من عادت دارم كه اگر كسي كمك خواست يا نظر خواست حرف بزنم. علي هم نمي خواست. او چيزهاي مشخصي مي خواست و من كمك مي كردم همين. كار كردن من با دايي اشتباه نبود. از اينكه با او كار كردم خوشحالم. اگر دوباره تاريخ به عقب برمي گشت و ما از نو شروع مي كرديم باز هم همكاري با او را مي پذيرفتم. اين بار اما نقش بيشتري را بر عهده مي گرفتم با دايي حرف مي زدم. قانعش مي كردم. رفتارش را تا آن حدي كه مي توانستم تغيير مي دادم. او روي انتخاب هايش پافشاري مي كرد و من مخالفتي نداشتم، اما اگر يكبار ديگر اين اتفاق تكرار بشود اين بار با او بيشتر و بيشتر حرف مي زنم. او در مربيگري خيلي پيشرفت مي كند، اما قبلش نياز به اندكي تجربه بيشتر دارد.

در مورد صمد. من صمد را در كلاس شناختم. خودش را نشان نمي داد بيشتر گوش مي كرد. تلاش مي كرد تا يادبگيرد. از اين روحيه خوشم مي آيد. البته صمد يك مشكل بزرگ دارد. او در كلاس هم همين مشكل را داشت. مشكل زبان. صمد و بقيه مربيان كه مي خواهند در سطح بالا كار كنند بايد زبانشان را تقويت كنند. حيف است. او استعداد دارد. از اينكه با كمك او و ديگر مربيان تيم خوبي ساخته ايم خوشحالم. اين استقلال مي تواند به موفقيت هاي زيادي برسد.

زوم علي شخصيت خاصي داشت. او هيچ وقت دنبال اين نبود كه كسي نظري بدهد. اصلا با او حرفي در مورد مسائل مختلف نمي زديم. سر فصل ها را مشخص مي كرد و كار را جلو مي برديم. من عادت دارم كه اگر كسي كمك خواست يا نظر خواست حرف بزنم. علي هم نمي خواست. او چيزهاي مشخصي مي خواست و من كمك مي كردم همين