بررسی عملکرد هشت ساله دولت های نهم و دهم در بخش معادن وصنایع معدنی نشان می دهد که حدود ۳۲ درصد از صادرات غیرنفتی کشور به تولیدات این بخش مربوط می شود.

به گزارش اکونیوز، همچنین ۱۰۰ درصد افزایش در ظرفیت تولید فولاد، ۱۳۸ درصد افزایش در ظرفیت تولیدات فولادی، افزایش ۱۱۸  صادرات تولیدات بخش معدن و صنایع معدنی حدود ۳۲ درصد از صادرات غیرنفتی را به خود اختصاص داده و ۴۶.۵ درصد از صادرات صنعتی و معدنی و بیش از ۳۰ درصد از ارزش بازار بورس کشور را از آن خود ساخته است.

سهم معادن در تولید و اشتغال

همچنین برآورد شده که ارزش افزوده بخش معدن حدود پنج درصداز تولید ناخالص داخلی را دارد و صنایع معدنی سهم حدود ۳۰ درصدی از سرمایه گذاری صنعتی و معدنی کشور را به خود اختصاص داده است . علاوه براین معادن وصنایع معدنی سهم حدود ۲۵ درصدی در اشتغال صنعتی و معدنی کشور را از آن خود ساخته است .

 میزان استخراج مواد معدنی و معادن فعال

طبق آمارهای موجود در پایاین سال ۸۳ تعداد معادن فعال کشور برابر با ۳۶۰۰ معدن و میزان استخراج مواد معدنی از آنها بالغ بر ۱۵۶ میلیون تن بوده است. بررسی میزان استخراج واقعی مواد معدنی کشور در دوره ۹۱- ۱۳۸۴ نشان می دهد که روند مواد معدنی استخراجی در این دوره از ۱۵۷.۲میلیون تن با دو هزار ۲۲۰ معدن به ۳۹۰ میلیون تن با پنج هزار و ۶۰ معدن فعال رسید .

سالهای ۹۰- ۱۳۸۵ نیز روند استخراج و تعداد معادن فعال به این ترتیب است ، سال ۸۵ تعداد معادن فعال دو هزار و ۶۵۳ معدن بود که میزان استخراج به ۱۷۵.۳ میلیون تن رسید و سال ۸۶ شمار معادن فعال برابر با دو هزار و ۹۷۸ مورد بود که بالغ بر ۱۸۶.۱ میلیون تن مواد معدنی استخراج شد .

همچنین سال ۸۷ تعداد معادن فعال سه هزار و ۳۷۸ معدن بود که حجم مواد معدنی استخراجی به ۲۴۰.۸ میلیون تن رسید و سال ۸۸ به عنوان سال پایانی برنامه چهارم توسعه معادن فعال سه هزار و ۶۸۷ معدن بود که موجب استخراج ۲۵۴.۱ میلیون تن ماده معدنی شد.

بررسی عملکرد این بخش در سال ۱۳۸۹ حاکی است که تعداد معادن فعال به رقم چهار هزار و ۲۵۵ مورد رسید و ۲۸۵.۶ میلیون تن مواد معدنی استخراج شد و سال ۱۳۹۰ نیز از پنج هزار و ۶۰ معدن فعال کشور استخراج ۳۴۱.۶ میلیون تن ماده معدنی صورت گرفت . و بدین ترتیب کشورمان در جمع ۱۰ کشور برتر دنیا در زمینه استخراج مواد معدنی قرار گرفت.

در عین حال میزان ذخیره قطعی مواد معدنی کشور از ۲۴ هزار و ۴۹۳ میلیارد تن در سال ۸۴ به رقم ۴۰ هزار و ۸۲۰ میلیارد تن در سال ۹۰ رسید . علاوه براین تعداد کل معادن کشور ( فعال ، درحال تجهیز و راکد) در سال ۱۳۸۴ برابر با سه هزار و ۹۱۳ مورد بود که در پایان سال ۹۱ به هفت هزار و ۴۶ معدن رسید .

این بررسی نشان می دهد که شمار واحدهای فعال صنایع معدنی کشور در دوره مذکور در مجموع ۲۲ هزار و ۸۳۰ واحد بوده که اشتغال ۶۱۷ هزار و ۲۲۹ نفر را فراهم کرده است.

میزان تولید فولاد خام

برپایه این گزارش ، تولید فولاد خام در سال ۱۳۸۴ به میزان ۹ میلیون و ۳۴۰ هزار تن بود که در سال ۹۱ به ۱۴ میلیون و ۸۳۲ هزار تن رسید .

روند تولید فولاد خام در این دوره به این شرح گزارش شده که در سال ۸۵ بالغ بر ۹ میلیون و ۹۲۸ هزار تن ، ۸۶ رقم ۱۰ میلیون و ۳۸۷ هزار تن ، ۸۷ برابر با ۱۰ میلیون و ۹۰۳ هزار تن ، ۸۸ به ۱۱ میلیون و ۱۲۶ هزار تن رسید و در سالهای ۸۹ و ۹۰ به ترتیب ۱۲ میلیون و ۷۲۸ هزار تن و ۱۴ میلیون و ۷۵ هزار تن تولید شد.

میزان تولید محصولات فولادی

از سوی دیگر محصولات فولادی تولید شده (تیرآهن ، میلگرد ، نبشی ، سپری ، ناودانی ، تسمه و ...) در دوره ۹۱-۱۳۸۴ از رقم ۹ میلیون و ۱۶۵ هزار تن به ۱۷ میلیون و ۵۳۷ هزار تن رسید .
محصولات فولادی تولیدی در سال ۸۵ برابر با ۹ میلیون و ۷۱۵ هزار تن ، ۸۶ بالغ بر ۱۰ میلیون و ۱۹۶ هزار تن ، ۸۷ به میزان ۱۳ میلیون و ۴۴۴ هزار تن بود ، سال ۸۸ به ۱۴ میلیون و ۲۸۰ هزار تن رسید ، ۸۹ ثبت رکورد ۱۵ میلیون و ۹۵۵ هزار تن را به دنبال داشت و سال ۹۰ به رقم ۱۷ میلیون و ۷۴ هزار تن دست یافتیم .

صادرات کالای فولادی

بررسی مذکور حاکی از آن است که صنعت فولاد به عنوان صنعت مادر در بخش فلزات با تکیه بر منابع موجود در کشور از اهمیت ویژه ای برخوردار است و اکنون فولاد یکی از اقلام عمده صادرات غیرنفتی است و صادرات گروه کالایی فولاد خام و نیمه ساخته در سال ۱۳۹۱ به وزن یک میلیون و ۴۶۳ هزار تن به ارزش یک میلیارد و ۶۷ میلیون دلار بود که در مقایسه با سال ۹۰ از نظر وزنی ۱۷.۴ درصد و از لحاظ ارزشی ۸.۳ درصد رشد نشان می دهد .

براساس این گزارش ، سهم صادرات از تولید فولاد کشور به حدود ۴۱ درصد رسیده است .
بنابراین گزارش ، مصنوعات این بخش طیف وسیعی از محصولات را دربردارد که شامل اقلامی نظیر لوازم خطوط آهن ، لوله و پروفیل ، اسکلت فولادی ، مفتول ، سیم قطعات فولادی و مصنوعات ریخته گری و ... است .

درواقع فولاد بیشترین حجم صادرات فلزی کشور را به خود اختصاص داده است ، مجموع صادرات این بخش طی سال ۱۳۹۱ به میزان ۴۴۱ هزار تن به ارزش ۷۳۸ میلیون دلار بود که در مقایسه با سال ۹۰ از نظر وزن ۲۸ درصد و از لحاظ ارزش ۳۸.۷ درصد رشد داشت .

مقایسه عملکرد دولتها در بخش معدن

به منظور مقایسه عملکرد دولتها در بخش معدن، برخی شاخص های این حوزه را مورد بررسی قرار دادیم. لازم به ذکر است که عمده فعالیتها و آمارها در این بخش از سال ۱۳۸۰ به بعد جمع آوری و متمرکز شده است.

میزان پروانه اکتشاف معادن صادر شده نشان می دهد در دولت های نهم و دهم بیش از ۱۳ هزار فقره پروانه اکتشاف صادر شده در حالیکه این رقم برای دولت های هفتم و هشتم ۱۰ هزار فقره بوده است. این رشد ۳۰ درصدی در میزان پروانه های بهره برداری صادر شده توسط این دولت ها نیز مشاهده می شود. بطوریکه دولت اصلاحات برای ۴ هزار و ۶۰۰ معدن پروانه بهره برداری صادر کرد که این رقم در دولت احمدی نژاد به بیش از ۶ هزار معدن رسیده است.

همچنین رقم ثبت شده برای سرمایه گذاری در بخش معدن در دولت اصلاحات بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان ذکر شده است. این در حالی است که این رقم در دولت حمدی نژاد به بیش از ۳.۳ هزار میلیارد تومان افزایش یافته و رشدی ۵۵۰ درصدی را نشان می دهد.

مقایسه عملکرد دولتها در بخش فولاد

ظرفیت واحدهای تولید فولاد در کشور در پایان سال ۸۳ به ۱۰ میلیون تن رسیده بود و اکنون پس از گذشت ۸ سال این ظرفیت با افزایشی ۱۰۰ درصدی به ۲۰ میلیون تن ارتقا یافته است. در زمینه محصولات فولادی نیز ظرفیت در پایان سال ۸۳ بیش از ۱۳ میلیون تن بوده است که اکنون با ۱۳۸ درصد رشد به بیش از ۳۱ میلیون تن افزایش یافته است.

مجموع تولید فولاد کشور در دولت اصلاحات بیش از ۵۶ میلیون تن بوده است که این رقم در دولت احمدی نژاد به ۹۳ میلیون تن رسیده و بیش از ۹۳ درصد افزایش نشان می دهد.