پول نیوز، ابوالفضل بهمنی* - واژه سلف از عقود پذیرفته شده اسلامی است و به صورت تاریخی به طور کامل شناخته شده است.

در سلف وجه خرید کالا را خریدار به طور کامل پرداخت می کند،
اما کالا در آینده تحویل می شود که این به کلی با قرارداد فوروارد تفاوت
دارد، زیرا در فوروارد و فیوچرز، هم ثمن معامله و هم کالا در آینده ردوبدل
می شود، در حالی که در سلف شرع اسلامی، خریدار وجه را کاملا می پردازد و
کالا در آینده تحویل خواهد شد.

البته در سلف موازی
استاندارد که یک محصول مالی ایرانی است، ویژگی هایی وجود دارد از جمله
اینکه افراد می توانند این اوراق را قبل از سررسید بارها خرید و فروش کنند و
این کاری است که توسط سازمان بورس و وزارت نفت طراحی شده است و به عنوان
ابزاری جذاب در آینده در بورس انرژی معامله می شود.

زمانی که اوراق به سررسید نزدیک می شود، قیمت به قیمت اسمی نزدیک می شود. در مورد سلف موازی استاندارد نفت چون یک آپشن یا اختیار همراه این
اوراق است، قضیه تا حدودی متفاوت بوده و ممکن است در زمانی که به سررسید
نزدیک می شود، قیمت های بازاری به شرطی که از قیمت های تضمین شده بالاتر
باشند، تعیین کننده قیمت سلف موازی استاندارد هم باشند، در واقع از سقف هم
تجاوز کند.

در اوراق با درآمد
ثابت، هر چه به سررسید نزدیک می شویم، قیمت اوراق به قیمت اسمی نزدیک تر
می شود، اما سلف موازی استانداردی که با یک آپشن و اختیار
تبعی همراه است؛ قیمت می تواند خیلی بالاتر از قیمت تضمین شده باشد، بسته
به این که قیمت بازار نفت چه قیمتی باشد، ولی قیمت کف یک قیمت تضمین شده
است و از این رقم پایین تر نخواهد آمد.

اوراق سلف نفتی دارای اختیار فروش تبعی است و خریدار این اوراق در فروش آن مختار است که در سررسید به شرکت نفت بفروشد یا از طریق بازار به دیگران بفروشد، که همین آپشن، این اوراق را متمایز می کند، چون بازده این اوراق می تواند بیشتر از بازده تعیین شده یا اوراق مشارکت باشد.

این بازده اضافی یک بازده احتمالی است و قطعی و معین نیست، بلکه ممکن است در همان سطح اعلام شده باقی بماند که بستگی به شرایط بازار جهانی نفت دارد.

وزارت نفت تضمین کرده است که 1.8 برابر قیمت ریالی و 1.3 قیمت دلاری را به عنوان حداقل سود اوراق سلف نفتی پرداخت کند.

یعنی کسی که 100 هزار تومان از این اوراق را خریدای می کند، در سررسید 180 هزار تومان از او خریداری می شود و اگر کسی 100 دلار از این اوراق را بخرد، در سررسید 130 دلار مبلغ خرید است.

گفتنی است مبنای قیمت نفتی که در سلف نفتی مورد محاسبه قرار می گیرد، قیمت نفت عمان و
دبی است.

*وکیل دادگستری