پایگاه اطلاع رسانی بازار سرمایه - جلسه اخیر کمیته فقهی سازمان بورس که در محل این سازمان برگزار شد ، اعضا به بحث و تبادل نظر در مورد معاملات خرید اعتباری سهام پرداختند.

مدتی است که بانک ها خط اعتباری کوتاه مدت (حداکثر سه ماهه) در اختیار کارگزاران قرار می دهند تا کارگزاران از این خط اعتباری برای فعالیت های خود استفاده نمایند، کارگزاران به طور معمول در سه مورد از این اعتبار برداشت می کنند.

در روش اول، پرداخت زودتر از موعد به فروشندگان سهام؛ به این معنی که طبق قوانین و مقررات سازمان بورس زمانی که یک کارگزار اقدام به خرید سهام برای مشتری می کند، کارگزار تا سه روز (72 ساعت) مهلت دارد قیمت سهام را به اتاق پایاپای بپردازد.

گاهی فروشنده سهام تعجیل در گرفتن قیمت دارد، در این موارد کارگزاران فروشنده سهام از منابع داخلی خود و گاهی با برداشت از خط اعتباری بانک قیمت سهام را به فروشنده پرداخت می کنند. در این موارد معمولا کارگزاران از قیمت سهام مقداری کم کرده و به صورت تنزیلی با فروشنده تسویه می کنند.

در روش دوم به صورت پرداخت دیرتر خریداران سهام؛ به این معنی که خریدار سهام بیش از مهلت مقرر پرداخت قیمت سهام را به تاخیر بیندازد، در این موارد کارگزار خریدار سهام با استفاده از منابع داخلی یا با استفاده از خط اعتباری بانک اقدام به پرداخت قیمت سهام و تسویه حساب با اتاق پایاپای می کند، سپس قیمت سهام را با تاخیر از خریدار سهام دریافت می کن.

در این موارد کارگزاران متناسب با مبلغ و مدت تاخیر، از مشتری وجهی دریافت می کنند و گاهی نیز به جهت منافع متقابل از دریافت وجه مزبور خودداری می کنند.

در روش سوم نیز خرید مدت دار سهام برای مشتریان؛ گاهی برخی از مشتریان معتبر سهام، از همان ابتدا درخواست خرید مدت دار سهام با استفاده از اعتبار بانکی را دارند، در این موارد کارگزار اقدام به خرید سهام برای مشتری کرده قیمت سهام را با استفاده از خط اعتباری بانک پرداخت می کند سپس بعد از مهلت مقرر، مبلغ از خریدار سهام دریافت می کنند. در این موارد نیز معمولا متناسب با مبلغ و مدت استفاده شده از اعتبار، از خریداران سود دریافت می کنند و گاهی نیز به جهت منافع متقابل از دریافت سود خودداری می کنند.

در نهایت کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار نظر خود را به در این خصوص اعلام کرد به این نحو که با بررسی ابعاد مختلف معاملات انجام گرفته تحت عنوان خرید اعتباری سهام، از روابط حقوقی بین بانک با کارگزار و کارگزار با مشتری سهام سوال کرد، روش کار روشن و قانع کننده ای وجود نداشت.