پول نیوز، گروه بانک و بیمه - راهکارهای نوین بانک توسعه صادرات ایران برای حضور در بازارهای بین المللی عنوان یادداشتی از بهمن وکیلی رئيس هيات مديره و مديرعامل بانك توسعه صادرات ايران این بانک است که در ادامه متن کامل آن را می خوانید:

با گذشت بيش از دو دهه از فعاليت هاي بانك توسعه صادرات به عنوان بانك حامي صادركنندگان و كسب عناوين و افتخارات متعدد در زمينه حمايت از صادركنندگان و در شرايطي كه بيش از 70 درصد از صادركنندگان نمونه كشوري و استاني از مشتريان بانك توسعه صادرات هستند همزمان با فرارسيدن روز ملي صادرات توجه به اين نكته ضروري است كه بانك توسعه صادرات به شعار اوليه خود كه خدمت به صادرات كشور است بيش از گذشته اهميت مي دهد. تمايز ظريفي ميان صادرات و صادركننده وجود دارد. صادرات مجموعه و چرخه اي از فعاليت ها را در بر مي گيرد كه در اين چرخه واردات و از جمله واردات به قصد صادرات مجدد قرار دارد. بنابراين صادرات يك فرايند و زنجيره است كه بر اين اساس همه بخش هاي زير مجموعه تجارت خارجي مي تواند مورد حمايت قرار گيرد.

1-   چشم انداز بانك توسعه صادرات اين است كه با تبديل شدن به  اگزيم بانك برتر منطقه خاورميانه و شمال آفريقا، در ارايه به هنگام و كم هزينه خدمات نوآورانه بانكي به صادركنندگان پيشرو باشد و  خود را  مجهز به پيشرفته ترين فناوري هاي روز دنيا و  برخوردار از متخصصين مالي- بانكي در سطح جهاني نمايد و به جايگاه وي‍ژه در بين نهادهاي مالي و پولي داخلي و خارجي دست پيدا كند و تكيه گاه مطمئن صادركنندگان ايراني باشد. تبديل شدن به اگزيم بانك برتر به معناي اين است كه اين بانك مي تواند به طور همزمان به بحث صادرات و واردات وارد شود. اگزيم بانك مخفف اكسپورت به معناي صادرات و ايمپورت به معني واردات است كه به بانك هاي تخصصي و توسعه اي اطلاق مي شود كه منابع مالي و سرمايه آنها را دولت ها تامين مي كنند و در پي  جمع آوري سپرده مردمي و كسب سود مانند بانك هاي تجاري نيستند بلكه هدف اصلي آنها حمايت از صادرات كشورشان در اقصي نقاط جهان است.

در شرايط اقتصاد مقاومتي كه به دليل تحريم هاي موجود وارد كنندگان براي وارادات كالاي  اوليه و مورد نياز براي ورود به چرخه صادرات با موانعي مواجه هستند بازتعريف نقش فعلي بانك توسعه صادرات و توجه بيشتر به ماموريت غايي آن به عنوان اگزيم بانك برتر خاورميانه و شمال آفريقا ضرورتي دو چندان دارد تا اين بانك به طور همزمان در خدمت صادرات و واردات در خدمت صادرات قرار گيرد.

2-    بخش عمده مشتريان بانك توسعه صادرات در زمره نخبگان زنجيره توليد و اقتصاد كشور قرار دارند و اين دسته تاكنون  با شناسايي بازار و حضور در كشورهاي هدف امكان افزايش صادرات غيرنفتي كشور و جهش صادراتي اول را در ساليان اخير موجب شده اند. ولي بخش  بزرگ ديگري از توليدكنندگان و فعالان اقتصادي نيازمند براي حضور در كشورهاي هدف و  تبديل كالا و خدمات خود به كالا و خدمات صادراتي و  همياري و همفكري سازمان هاي دست اندركار صادرات نيازمند هستند.

بانك توسعه صادرات علاوه بر نقش اصلي خود در تامين مالي زنجيره صادرات- واردات به دنبال آن است كه با پيگيري اهداف توسعه اي- تخصصي خود بتواند در تبديل توليد كنندگان و صادرگنندگان نوپا به صادركنندگاني خبره و با بهره وري بالا در خدمت برنامه هاي توسعه اي و چشم انداز بيست ساله كشور قرار گيرد.

در حال حاضر در حدود 8 هزار صادركننده در كشور فعال هستند كه عمدتا صادرات مرزي و پيله وري دارند و حدود 1500نفر صادركننده حرفه اي در كشور  وجود دارد  كه اين تعداد صادركنندگان حجم پاييني در مقايسه با توليدكنندگان و نسبت به حجم انبوه همه واحدهاي توليدي در كشور است. اين پتانسيل با اتخاذ شيوه هاي جديد بازاريابي بين المللي مي تواند نيروي عظيمي براي دستيابي به جهش هاي صادراتي بعدي كشور فراهم كند. فراهم كردن و بهبود فضاي كسب و كار توليد كنندگان و صادركنندگان در شرايط اقتصاد مقاومتي هم دليل ديگري براي بازنگري شيوه هاي بازاريابي فعلي است

يكي از راه هايي كه به اشتغال پايدار و توسعه صادرات پايدار منجر مي شود تبديل توليدكننده به صادركننده است. به عنوان مثال شركت هاي ساختماني زيادي در كشور هستند ولي بسياري از آنها  در خارج از كشور فعاليت هاي ساختماني انجام  نداده اند. بايد در شناخت بازار به صادركنندگان، توليدكنندگان و پيمانكاران كمك و از آنها حمايت مالي  كرد. در اين خصوص بانك توسعه صادرات ايران براي ظرفيت سازي جديد صادراتي و آموزش صادركنندگان بالقوه و نوپا برنامه ريزي كرده و در حال انجام اقدامات عملي براي آن است.

3-   از ديگر سرفصل هاي بازتعريف فعاليت هاي بانك توسعه صادرات و حضور در بازارهاي بين المللي، تامين مالي و حمايت از صادرات علم و فناوري خصوصا در مباحث مهندسي پزشكي، آي تي، سلول هاي بنيادي و نانو تكنولوژي پيشرفت هاي بسيار خوبي در كشور  دارد كه پس از شناسايي متقاضيان اين علم و فناوري در كشورهاي ديگر  با تامين مالي مناسب و به موقع امكان حضور اين محصولات دانش بنيان در  بازارهاي هدف و ايجاد برندهاي جهاني فراهم مي شود.

از طرفي در بخش هاي فعلي از تمامي ظرفيت هاي موجود نيز به خوبي استفاده نشده است. به عنوان مثال  نبايد صرفا صادرات كشاورزي كشورمان به صادرات ميوه و تره بار محدود شود. مثلا" در بخش صدور خدمات فني و مهندسي كشاورزي مانند ايجاد مزرعه  در ساير كشورهاي مستعد كاري تاكنون انجام نشده است اين در حالي است كه ظرفيت هاي بالقوه اي در ساير كشورها مانند سودان و ونزوئلا و... وجود دارد.

ضمن اينكه آيين نامه اجرايي حمايت از تجاري سازي و توسعه صادرات کالاها و خدمات دانش بنيان  هم اخيرا" تصويب شده است و بانک توسعه صادرات ايران هم در حال حاضر با اختصاص 100 ميليارد ريال از ايده ها و طرح هاي نو شرکت هاي دانش بنيان که داراي اولويت صادراتي است حمايت مالي مي نمايد. اين تسهيلات شامل کليه طرحهاي ايجادي و توسعه اي با فناوري پيشرفته و با رويکرد صادرات است که با نرخهاي ترجيحي مطابق با بسته سياستي پولي بانک مرکزي به اين شرکتها اعطا خواهد شد.

4- اقدامات عملياتي در خصوص فاز ابتدايي  پروژه "بررسي وضعيت بازاريابي بانک توسعه صادرات ايران و ترسيم وضعيت مطلوب" در دست اجراست و در اين پروژه تاكيد ويژه اي بر بازاريابي بين المللي صورت  خواهد گرفت. با توجه به تفاوت شيوه بازاريابي در بانك هاي تجاري و بانك هاي تخصصي. در بازاريابي بانك هاي تخصصي، اين بانك است كه مشتري خود را انتخاب مي كند به آنها مراجعه مي كند و شيوه پشت ميز نشيني غيرمرسوم است.با توجه به الگوي همكاري منطقه اي در تجارت، بازاريابي بر اساس توانمنديهاي استاني و نيازهاي استانهاي كشورهاي هدف است. واحدهاي مرتبط در بانك توسعه صادرات به منظور شناسايي ظرفيت ها و حضور موثر در بازارهاي هدف  در گام نخست مديريت امور بين الملل، مركز آموزش و پژوهش و شعب بانك توسعه صادرات در سراسر كشور هستند. شناسايي بازارها و ظرفيت هاي صادراتي و پايش مناقصات بين المللي از يك طرح كوچك تا طرح هاي بزرگتر  بر عمده مديريت امور بين الملل بانك قرار مي گيرد. وظيفه شناسايي قوانين و مقررات هر كشور براي تسهيل امور و آموزش صادركنندگان نوپا و بالقوه و مشتريان بانك در زمره وظايف مركز پژوهش  قرار خواهد گرفت و روساي شعب بانك توسعه صادرات نقش فعالي در شناسايي پيمانكاران، توليدكنندگان و صاحبان صنايع با مزيت صادراتي بر عمده خواهند گرفت دارند و با تامين مالي مناسب و  به موقع بستر مناسب براي تبديل توليد كننده به صادركننده و افزايش تجارت بين المللي  فراهم  خواهند كرد.

ž         براساس اين طرح بايد نيازهاي استانهاي همجوار كشور به كالا و خدمات شناسايي شود و مزيت هاي ملي و استاني ماهم  هم بازنگري شود و راههاي متعدد و  متنوعي براي اطلاع از  نيازهاي كشورهاي هدف در بخش كالا و خدمات در اختيار صادركنندگان نوپا و توليد كنندگاني كه مزيت صادراتي دارند قرار گيرد و در خصوص روشهاي تامين مالي صادرات به هر كدام از اين كشورها اطلاع رساني مناسبي صورت پذيرد.

ž         بكارگيري و پياده سازي اين فرايند و شيوه نوين بازاريابي بين المللي در بانك مي تواند راهكار موثري براي مقابله با تحريم ها و اقتصاد مقاومتي باشد و در اين شرايط به رشد و بهبود فضاي كسب و كار كمك چشمگيري بنمايد. از طرفي با حضور مستمر بانك در كنار صادركننده  در تمام مراحل توليد و بازاريابي و صادرات مشاركت واقعي كه مبناي بانكداري اسلامي است هم به تمامي محقق مي شود.