زیست نیوز- به رغم توافق رهبران جهان برای بهبود شرایط تولید و مصرف پایدار طی نشست ریو+20، تحلیلگران معتقدند که تحقق اهدافی از این دست، بیش از ارائه وعده های مختلف به اقدام های عملی نیازمند است. این در شرایطی است که نشست اخیر در ارائه تعهد و یا برنامه ای مشخص در راستای چگونگی ایجاد تعادل بین تقاضا و منابع طبیعی موجود ناموفق بوده و این مساله، ناامیدی گروه های زیست محیطی و حتی برخی از شرکت های چند ملیتی را در پی داشته است.

به گفته "کریگ بنت" از فعالان امور محیط زیست، نشست ریو+20 و نتایج حاصل از آن چیزی جز تعاریف نخ نما، ایده های قدیمی و ضرب العجل هایی که پیش از این نیز به سر رسیده اند، در پی نداشته است. در نتیجه مباحث مطرح شده و توافقات صورت گرفته در آن، در ارائه راه حل هایی برای شرایط اضطراری سیاره زمین کاملا شکست خورده اند. این در شرایطی است که عدم اجرای اقدام های فوری و جامع به تداوم روند افزایشی خطراتی که منابع سیاره زمین را تهدید می کنند، منجر خواهد شد. بنابر آمار ارائه شده از سوی گروه "کانسیومر اینترنشنال"، میزان مصرف انسان تا به امروز، 50 درصد بیشتر از چیزی بوده که سیاره زمین قادر به جایگزینی آن است.

پیش بینی های اخیر سازمان ملل نیز بر این مساله تاکید داشته و در آنها به کمبود چشمگیر منابع آب شیرین، مواد غذایی و مواد معدنی طی دو نسل آینده اشاره شده است. همچنین، جمعیت جهان تا سال 2050 به بیش از 9 میلیارد نفر خواهد رسید و این مساله در کنار افزایش رفاه در بازارهای نوظهور، منابع سیاره زمین را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. از این رو، کارشناسان اتخاذ اقدام های جدی و جامع برای مواجه با چالش های پیش رو را ضروری می دانند.

با این وجود، طی کنفرانس توسعه پایدار سازمان ملل در ریودوژانیرو، هیچ تعهدی در قبال حذف یارانه های سوخت های فسیلی داده نشد. به نظر کارشناسان محیط زیست، این یارانه ها یکی از موانع بزرگ در مسیر تحقق مصرف پایدار جهان محسوب می شوند. در پایان این نشست، تنها اسنادی توسط رهبران 100 کشور جهان به منظور استفاده پایدار از منابع طبیعی بدون تعیین تعهدات لازم در این زمینه امضا شد.

این در شرایطی است که اتحادیه اروپا می تواند به عنوان الگویی در این زمینه مورد توجه قرار بگیرد. این اتحادیه، اقدام های مختلفی مانند طرح مصرف پایدار از طریق کاهش زباله ها و مدیریت منابع، ارائه یارانه به انرژی های جایگزین و طرح مصرف بهینه انرژی لوازم مختلف را در دستور کار خود قرار داده است. هیات اروپایی حاضر در نشست ریو+20 نیز در تلاش بود تا اجرای اقدام هایی مشابه در سطح جهانی را عملی کند که به موفقیتی دست نیافت.

به اعتقاد کارشناسان، تشویق مردم به خرید محصولات سبزتر یکی از اقدام هایی است که می تواند عرضه و تقاضای پایدار را موجب شود. بر همین اساس، سیاست هایی که به آگاهی هرچه بیشتر مردم درباره تاثیرات زیست محیطی کالاهای مصرفی می انجامد و یا استفاده از برچسب های انرژی بر روی محصولات مختلف می تواند بر تصمیم گیری و شیوه خرید مصرف کنندگان تاثیرگذار باشند. همچنین، جلوگیری از تولید و یا از رده خارج کردن محصولات پر مصرف توسط دولت ها می تواند فشار لازم برای ایجاد تغییرات در بازار را فراهم کند.

این در شرایطی است که برخی اقدام های دوستدار محیط زیست مانند مصرف غذاهای ارگانیک یا استقاده از انرژی های سبزتر به میزان تقاضای مصرف کنندگان وابسته بوده و نمی توان برای تحقق اهدافی بزرگ و چالش برانگیز به آنها متکی بود. در واقع، باید ترکیبی از ابزارهای اقتصادی فراهم شود تا انگیزه های لازم، اقدام های جامع - برچسب های انرژی، ارائه اطلاعات، آموزش - در کنار تامین خدمات مرتبط، به عرضه و تقاضای پایدار منجر شوند.

در این میان، کسب و کارهای مختلف نیز نقش مهمی را ایفا می کنند. به رغم انتقادهای وارده به کوتاهی رهبران جهان طی نشست ریو+20، برخی از مدیران عامل شرکت های چند ملیتی با جدیت تمام به ارائه برنامه های خود در زمینه کسب و کار و تجارت سبز پرداختند. بر همین اساس و در حاشیه نشست ریو+20، آنها خواستار اتخاذ شیوه های خرید و تولید پایدار و شفافیت هرچه بیشتر شرکت ها در زمینه اقدام های زیست محیطی به منظور افزایش اعتماد مصرف کنندگان شدند.

در واقع، کسب و کارهای مختلف به اهمیت موضوع توسعه پایدار پی برده و می دانند که زیربنای فعالیت هایشان بر این اساس شکل می گیرد. از این رو، جهانی بی ثبات و ناپایدار نتیجه ای جز شکست و نابودی برای آنها نخواهد داشت.