زیست نیوز- به رغم این واقعیت که بخش اعظم سطح زمین را آب فرا گرفته، اما جهان به سوی آینده ای حرکت می کند که در آن، مالکیت منابع آب شیرین عامل اصلی وقوع جنگ ها خواهد بود. بنابر هشدار کارشناسان، کمبود آب می تواند به درگیری، کاهش تولید مواد غذایی و انرژی منجر شود. همچنین، این مساله می تواند رشد فناوری انرژی های تجدیدپذیر را در معرض خطر قرار دهد.

این در شرایطی است که کارشناسان معتقدند به واسطه رویدادهای آب و هوایی شدید مانند خشکسالی و سیل که از پیامدهای تغییرات آب و هوایی هستند، شرایط وخیم تر نیز می شود. به گفته "دیوید گری" کارشناس آب شناسی دانشگاه آکسفورد، تاثیر تغییرات آب و هوایی بر منابع آب شیرین بیش از هر مورد دیگری می تواند حیات بشر را تحت تاثیر قرار دهد.

اما کاهش استفاده بی رویه از آب شیرین به ویژه در حوزه آبیاری و تعیین سیاست های بهتر توزیع و مدیریت آن می توانند در کاهش مناقشات و افزایش امنیت دسترسی به منابع آب تاثیرگذار باشند. این مساله به ویژه برای کشورهای فقیرتر جهان از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. این در شرایطی است که مقیاس چالش و بر همین اساس، مقیاس فرصت موجود بی سابقه است.

در مقیاس جهانی، سالانه 70 درصد از آب شیرین مصرفی در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد. اما در مناطق حاصلخیز کشاورزی مانند نواحی مرکزی هند، دشت های شمالی چین و نواحی مرکزی غرب آمریکا بیشتر آب مصرفی نه از طریق بارش بلکه از طریق سفره های عمیق زیرزمینی که به سرعت در حال تخلیه هستند، تامین می شود.

در شرایطی که جهان تلاش می کند تا تولید مواد غذایی را برای تامین تقاضای روزافزون جمعیت آن تا سال 2050 حداقل به میزان 70 درصد افزایش دهد، آهنگ سریع افت سطح آب سفره های زیرزمینی بسیار نگران کننده است. همانگونه که اشاره شد، بخش قابل توجهی از محصولات غذایی بوسیله منابع آب زیرزمینی که تجدیدناپذیر هستند، تولید شده که در بلند مدت روشی پایدار محسوب نمی شود.

از سوی دیگر، کمبود آب شیرین، تولید انرژی از طریق منابع تجدیدپذیر را در معرض خطر قرار داده است. به عنوان مثال، احداث مزارع انرژی خورشیدی عظیمی در غرب آمریکا برنامه ریزی شده، اما بسیاری از بهترین مناطق برای این اقدام با کمبود شدید آب به منظور خنک کردن تجهیزات این مزارع مواجه هستند.

درگیری و مناقشه برای تصاحب منابع آب شیرین نیز قدمتی تاریخی دارد. موسسه "مطالعات توسعه، محیط زیست و امنیت پاسیفیک" که ریاست آن را "پیتر گلیک" بر عهده دارد، نقشه 225 درگیری بر سر منابع آب را تهیه کرده که قدمتی پنج هزار ساله را نشان می دهد. اما امروزه با توجه به کمبود آب در بسیاری از نقاط جهان، خطر بروز درگیری هایی از این دست روندی افزایشی را دنبال می کند.

این در شرایطی است که بیشترین آسیب های کمبود منابع آب شیرین همچنان متوجه کشورهای فقیرتر جهان است. بدون شک، افزایش ناامنی آب در مناطق روستایی، بحران امنیت غذایی را وخیم تر کرده و از این رو، مهاجرت بیشتری به شهرها صورت می گیرد.

این مساله نیز چالش تامین آب لازم برای ساکنان شهرها را در پی داشته که سرانجام می تواند به درگیری و ایجاد کشورهایی با شرایطی بسیار شکننده و آسیب پذیر منجر شود. رابطه میان دسترسی به منابع آب و موفقیت اقتصادی، در آفریقا که کشاورزی آن به شدت با میزان بارش گره خورده، نمود بیشتری دارد.

به اعتقاد کارشناسان، رسیدگی به موضوع کمبود منابع آب شیرین به ویژه در حوزه آبیاری کشاورزی که بیشترین سهم مصرف را به خود اختصاص داده باید بسیار کارآمدتر شود. همچنین تقسیم منابع آب باید تحت حفاظت قرار گیرد تا عملکرد اکوسیستم ها با افزایش نیاز انسان حفظ شود. از سوی دیگر، میزان منابع آب زیرزمینی و این که با چه سرعتی در حال کاهش هستند باید به دقت مورد بررسی قرار گرفته و بر آنها نظارت شود.