زیست نیوز-طی سالیان اخیر، میزان کشتار کرگدن ها به طرز قابل توجهی افزایش یافته و بیش از هر زمان دیگری خطر انقراض این حیوان جدی شده است. اگر این اتفاق ناگوار رخ دهد، برای اولین بار از زمان آغاز جنبش حفاظت از محیط زیست در سراسر جهان خواهد بود که یکی از گونه های مهم جانوری به پایان مسیر خود بر روی سیاره زمین می رسد.

بدون شک، آمار و ارقامی که در این زمینه وجود دارند، بسیار هولناک و نگران کننده هستند. تنها طی دو هفته پایانی ماه آوریل، تعداد کرگدن هایی که برای استفاده از شاخشان در آفریقای جنوبی کشته شده اند، بیش از مجموع سالانه در یک دهه گذشته بوده است. این در شرایطی است که آهنگ کشتار کرگدن ها در آفریقای جنوبی به سرعت در حال افزایش است. بر اساس آمار رسمی، در سال 2007 تنها 13 کرگدن کشته شده اند. این رقم در سال 2008 برابر با 83 کرگدن و در سال بعد از آن برابر با 122 عدد بوده است.

در سال 2011 نیز این آمار به 448 کرگدن رسیده است. تا نوزدهم آوریل سال جاری میلادی نیز میزان کشتار کرگدن ها برابر با 191 عدد بوده و در کشوری که زیستگاه 93 درصد از کرگدن های سفید جهان محسوب می شود، این رقم بسیار نگران کننده است. به اعتقاد برخی از کارشناسان، با ادامه روند فعلی، نسل کرگدن ها تا سال 2025 به طور کامل منقرض خواهد شد.

روند چشمگیر افزایش کشتار کرگدن ها به افزایش ارزش شاخ این حیوانات که 40 هزار دلار در هر کیلو معامله می شود، مرتبط است. معاملات شاخ کرگدن حتی به نوعی از معاملات طلا نیز ارزشمندتر شده است. کاربرد شاخ کرگدن در طب سنتی چین و بخش جواهرات اصلی ترین بازارهای این محصول را شامل می شوند.

اما طی سال های اخیر، گسترش شایعاتی در ویتنام مبنی بر خاصیت شاخ کرگدن در درمان سرطان، میزان تقاضا برای آن را به شدت افزایش داده است. بر همین اساس، نسل کرگدن "جاوان" که یکی از نادرترین گونه های این جانور محسوب می شود، طی نوامبر گذشته در ویتنام منقرض شد.

افزون بر کرگدن ها، کشتار فیل ها برای استفاده از عاج شان نیز روند افزایشی را دنبال می کند. بر اساس گزارشی که اخیرا در کشور موزامبیک منتشر شد، لاشه فیل هایی که در سال 2011 یافت شده، 25 برابر بیشتر از آمار یک دهه پیش از آن بوده است. همچنین، بر اساس گزارش شبکه کنترل تجارت حیات وحش "ترافیک"، سال 2011 با فاصله بسیاری، بدترین دوران در زمینه دستگیری قاچاقچیان عاج فیل طی بیش از 20 سال گذشته بوده است. میزان عاج قاچاق در سال گذشته معادل با مرگ 2 هزار و 500 فیل برآورد شده است.

این در شرایطی است که استفاده از تجهیزات پیشرفته و کشتار در مقیاس وسیع، جنایتی سازمان یافته را علیه کرگدن ها و فیل ها شکل داده است. بر اساس گزارشی که اخیرا در رویترز منتشر شده بود، شکارچیان با استفاده از بالگرد مسلح به مسلسل های سنگین، یک خانواده 22 تایی از فیل ها را در "پارک ملی گارامابا" واقع در جمهوری دمکراتیک کنگو کشتند.

این قبیل صحنه های دلخراش در مورد کرگدن ها نیز به نوعی دیگر تکرار می شود. به گفته "ریچارد امسلی" نماینده علمی گروه کرگدن های آفریقائی در اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت، با شرایط و دوران بسیار وحشتناکی در زمینه شکار حیواناتی مانند کرگدن ها و فیل ها مواجه هستیم. حتی در برخی موارد شکارچیان با استفاده از داروهای بی حسی کرگدن ها را از پا انداخته و سپس شاخ و بخشی از صورت حیوان را در حالی که هنوز زنده است، جدا می کنند.

در نتیجه، به سرعت در حال ورود به شرایط بحرانی بوده و باید اقدام هایی همه جانبه و فوری برای بقای کرگدن ها صورت پذیرد. بر اساس ارزیابی های صورت گرفته جمعیت کرگدن های آفریقا بین 11 هزار تا 25 هزار عدد است و در صورتی که میزان کشتار همانند روند فعلی ادامه یابد، تا سال 2025 هیچ کرگدنی بر روی سیاره زمین باقی نخواهد ماند.

به اعتقاد "بن رنزبرگ" رئیس کنوانسیون تجارت بین المللی گونه های در خطر انقراض فاونا و فلورا، با توجه به سود هنگفتی که این تجارت برای شکارچیان دارد، آنها به راحتی از فعالیت های خود دست نخواهند کشید. همچنین تغییر شیوه های قدیمی شکار به گروه های سازمان دهی شده شکار غیر قانونی، طی سال های اخیر شرایط را بسیار وخیم کرده است. این گروه ها از منابع بسیار خوبی برخوردار بوده و شبکه قدرتمندی نیز در سراسر جهان دارند.

در این میان، برخی از کارشناسان حیات وحش نسبت به آینده اصلا خوش بین نبوده و معتقدند، روند کشتار کرگدن ها و اخیرا فیل ها در مراحل اولیه خود به سر می برد. مسلما برای تامین تقاضا در شرق دور، این روند شرایط بدتری را در آینده ایجاد خواهد کرد.