زیست نیوز- آب سالم یکی از نیازهای ضروری زندگی انسان و موجودات مختلف را تشکیل می دهد. اما به نظر می رسد در کشورهای توسعه یافته به آبی که برای شرب، تهیه غذا و بهداشت مورد استفاده قرار می گیرد چندان توجهی نمی شود. در مقابل، کاوش برای تامین آب شرب سالم در کشورهای در حال توسعه می تواند یک بحران روزانه محسوب شود. سالانه میلیون ها نفر از جمعیت جهان که اکثر آنها را بچه ها تشکیل می دهند، به دلیل بیماری هایی قابل پیشگیری که از عدم دسترسی به آب سالم و بهداشت مناسب حاصل می شوند، جان خود را از دست می دهند.

به اعتقاد "ساندرا پاستل" مدیر "پروژه سیاست جهانی آب" و کارشناس انجمن آب شیرین "نشنال جئوگرافیک"، کمبود آب شیرین روندی افزایشی را دنبال می کند و این مساله باید در کنفرانس توسعه پایدار سازمان ملل (ریو+20) که در برزیل برگزار خواهد شد، مورد توجه قرار بگیرد.

این مشکل در قالب کاهش سفره های آب زیرزمینی و خشک شدن رودخانه ها و دریاچه ها که مردم جهان برای آبیاری زمین های کشاورزی و تامین مواد غذایی به آنها نیازمند هستند، خود را نشان می دهد. همزمانی موضوعاتی مانند کمبود آب شیرین، امنیت غذایی و تغییرات آب و هوایی موجب افزایش نگرانی ها درباره دسترسی به منابع آب سالم شده و باید فورا به آن رسیدگی شود.

این در شرایطی است که با توجه به تلاش های گسترده دولت ها و سازمان های غیر دولتی از زمان "اجلاس زمین" در سال 1992، دسترسی به آب شرب سالم برای 1.7 میلیارد نفر از جمعیت جهان مهیا شده است. پروژه های مختلفی شامل مدرن سازی لوله کشی های آب تا جمع آوری و ذخیره آب باران در این زمینه موثر بوده اند.

اما همچنان بر اساس ارزیابی های صورت گرفته، 880 میلیون نفر از جمعیت جهان به آب سالم دائمی دسترسی ندارند. همچنین پیشرفت چندانی در زمینه بهداشت صورت نگرفته است. بر همین اساس، حدود 2.7 میلیارد نفر از جمعیت جهان فاقد امکانات بهداشتی مناسب بوده و ابعاد چالش پیش رو را بسیار بزرگ کرده اند. در شرایطی که طی 50 تا 75 سال آینده، حدود سه میلیارد نفر دیگر به جمعیت جهان افزوده می شود، سیاستگذاران باید در هر دو جبهه اقدام های گسترده ای را اجرایی کنند تا ارقام موجود کاهش یابند.

بر اساس ارزیابی های صورت گرفته، روزانه پنج هزار کودک به دلیل بیماری های قابل پیشگیری اسهالی مانند وبا و اسهال خونی جان خود را از دست می دهند. این قبیل بیماری های زمانی که از آب آلوده برای شرب و پخت و پز استفاده می شود، گسترش می یابند. از سوی دیگر، کمبود آب برای بهداشت شخصی موجب گسترش بیماری های قابل پیشگیری دیگری مانند تراخم که بیش از شش میلیون نفر از جمعیت جهان را نابینا کرده، می شود.

مشکلات ناشی از عدم دسترسی به آب سالم همچنان خانوارهای کم درآمد که در چرخه فقر و سطح آموزش پایین گرفتار شده اند را تحت تاثیر قرار می دهد. اینها افرادی هستند که بیشتر دوران زندگی خود از سلامت کامل برخوردار نبوده، از کودکان مریض مراقبت می کنند و یا پیوسته در تلاش هستند تا به طور میانگین مسافتی 6 کیلومتری را برای تهیه آب روزانه خود طی کنند. بدون شک، آنها از فرصت های آموزشی و اقتصادی چندانی برای بهبود شرایط زندگی خود برخوردار نیستند.

اما در صورت ادامه روند فعلی، رقابت برای تامین مایع حیات می تواند افزایش چشمگیری یابد. کشاورزی بخش گسترده ای از مصرف آب های شیرین جهان - در حدود 70 درصد - را به خود اختصاص داده و سهم صنایع نیز برابر با 22 درصد است. از منظر سیاسی، سهم آبخیزها و آبخوان های مرزی مورد توجه قرار نگرفته و دولت ها برای تقسیم منابع مشترک همکاری نمی کنند. از این رو، تامین آب می تواند به منبع درگیری های بین المللی در آینده مبدل شود.

با گذشت هر روز، تقاضا برای آب شیرین افزایش یافته و این به کاهش منابع آب موجود از رودخانه های بزرگ تا سفره های آب زیرزمینی منجر می شود. کاهش سفره های آب زیرزمینی از سال 1960 تاکنون دو برابر شده و این مساله امنیت آب جهانی را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.

با افزایش سطح تشنگی انسان، منابع آبی نیز به قدری سریع تخلیه می شوند که زمین دیگر قادر به جایگزینی آنها نیست. در نتیجه، ادامه این روند باعث نابودی تدریجی منابع آبی شده و هزینه آن را نه تنها طبیعت، بلکه انسان ها که به اکوسیستم ها آبی وابسته هستند، می پردازند.