زیست نیوز- خرید زمین های آفریقا، توسعه پایدار این قاره را به شدت در معرض خطر قرار داده است. طی بازه زمانی 2000 تا 2010، معاملات زمین در سراسر جهان برابر با 203 میلیون هکتار بوده که دو سوم از این رقم به قاره آفریقا اختصاص داشته است.

بر اساس گزارش هایی که از سوی "منابع و حقوق اولیه" - ائتلافی بین المللی از گروه هایی که برای افزایش مالکیت جوامع بر جنگل ها فعالیت می کنند - منتشر شده، معاملات زمین، دسترسی میلیون ها نفر از ساکنان آفریقا به زمین های این قاره را برای اجرای طرح های جنگل زایی، معدن کاوی و توسعه زمین های کشاورزی سلب کرده است.

گزارش ها نشان می دهند که مقیاس واگذاری زمین ها در قاره سیاه، هیچ گاه به این اندازه گسترده نبوده است. بر همین اساس، سه چهارم از جمعیت آفریقا و دو سوم از مناطق طبیعی این قاره در معرض خطر قرار گرفته اند. این در شرایطی است که معاملات زمین در آفریقا همچنان روند افزایشی را دنبال می کند.

"آلن جانسون سیرلیف"، رئیس جمهور لیبریا که یکی از برندگان جایزه صلح "نوبل" در سال 2011 نیز بود، یک سوم از زمین های این کشور را طی بازه زمانی 2006 تا 2011 در اختیار سرمایه گذاران خصوصی قرار داده که شامل اعطای تقریبا 650 هزار هکتار به دو شرکت بزرگ تولید کننده روغن نخل می شود. این اقدام نه تنها بر اکوسیستم های منطقه، بلکه بر زندگی یک میلیون نفر از مردم لیبریا تاثیرگذار خواهد بود.

از سوی دیگر، به گفته "دیوید دنگ" مدیر پژوهش مرکز "حقوق جامعه سودان جنوبی" در شهر "جوبا"، پس از کسب استقلال سودان جنوبی در سال گذشته میلادی، سرمایه گذاران حدود 9 درصد از زمین های این کشور را در اختیار گرفته که شامل یک چهارم از حاصلخیزترین زمین های اطراف پایتخت می شود.

به اعتقاد کارشناسان، بسیاری از معاملات صورت گرفته به مناطقی اختصاص دارد که از منظر زیست محیطی، حساسیت های بسیاری درباره آنها وجود دارد. این مناطق اکثرا در اختیار جوامع محلی بوده و مالکیت آنها تحت قوانین تصدی قدیمی قرار دارد. این قبیل مالکیت نیز به ندرت توسط دولت ها به رسمیت شناخته شده و فروش آنها به آسانی صورت می گیرد. بدون شک، این اقدام ها اثرات فاجعه باری را برای اکوسیستم های منطقه در پی خواهد داشت.

در گذشته، "کشاورزی" و "دامداری" جدی ترین تهدید برای اکوسیستم های طبیعی محسوب می شدند، اما در حال حاضر، معاملات بزرگ اکتشاف و استخراج مواد معدنی به تهدیدی بزرگتر مبدل شده اند. ممکن است مساحت منطقه معدن کاوی چندان زیاد نباشد، اما عوامل دیگر مانند جاده سازی برای دسترسی به این منطقه، موجب نابودی اکوسیستم های محلی می شوند.

معاملات بزرگ زمین از زمان بحران غذایی و نفتی جهان در سال 2007 افزایش چشمگیری داشته اند. برخی اقتصادانان این مساله را مقطعی عنوان می کردند، اما همانگونه که شاهد هستیم روند افزایشی معاملات در سراسر جهان همچنان ادامه دارد. رشد طبقه متوسط جوامع به ویژه در آسیا که اشتهای سیری ناپذیری را برای مواد غذایی، نفت و مواد معدنی موجب شده، از عوامل موثر در این زمینه است.

به اعتقاد کارشناسان، آفریقا به شدت در معرض خطر قرار دارد. تقریبا 98 درصد از جنگل های این قاره در اختیار دولت بوده، در شرایطی که این رقم در آسیا و آمریکای جنوبی به ترتیب برابر با 35 و 28 درصد است. از این رو، بسیاری از آفریقایی ها در واقع مستاجر دولت بوده و به صورت واقعی مالکیت زمین را در اختیار ندارند.