پول نیوز، سمیه علی اصغری -  طی هفته جاری کنفرانسی با عنوان "پالایشگاه، عراق 2012" در لندن برگزار خواهد شد و وزارت نفت عراق هیأت بلند پایه ای را به این کنفرانس روانه کرده است. این وزارتخانه طی نامه ای اعلام کرده است که رویداد مذکور را فرصتی مناسب برای ارائه برنامه پالایشگاه های نفت، توسعه زیرساخت های موجود در بخش پالایشگاهی و به طور کلی راهبرد توسعه صنعت و پالایش نفت عراق می داند.

در واقع عراق قصد دارد از این فرصت برای مذاکرات سازنده، افزایش همکاری های موثر و فرصت های سرمایه گذاری مشترک بهره ببرد. این کشور به طور مکرر اعلام کرده که قصد دارد چهار پالایشگاه مدرن با ظرفیت 750 هزار بشکه در روز احداث کند و بدون شک کنفرانس لندن فرصتی مناسب برای افزایش سرمایه گذاری های بخش خصوصی در این پروژه ها نیز محسوب می شود.

طی چند سال اخیر عراق قوانین مختلفی را برای افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی در پروژه های پالایشگاهی تصویب و یا اصلاح کرده است. همچنین با صرف ده ها میلیون دلار در تکمیل طراحی و مهندسی هر یک از پالایشگاه های خود پیشگام بوده اما تاکنون مقام های نفتی این کشور آنچنان که باید و شاید در جلب نظر سرمایه گذاران موفق نبوده اند.

عراق نیازمند توسعه صنعت نفت و پالایش خود بوده، اگرچه اولویت اول این کشور بازسازی، نوسازی و توسعه پالایشگاه های موجود به منظور رهایی از هزینه های سنگین تولید هر بشکه نفت خام و تولید نفت مورد نیاز برای تامین تقاضا است.ظرفیت تولید پالایشگاه های عراق در سال 2002 حدود 700 هزار بشکه بوده اما این رقم در حال حاضر نیز افزایش خاصی را تجربه نکرده است.

این در حالی است که پالایشگاه های عراق به طور متوسط با 65 تا 70 درصد از ظرفیت تولید خود و برخی اوقات به واسطه برخی مشکلات مانند شرایط منطقه یا پالایشگاه حتی کمتر از این ارقام به کار مشغول هستند. از این رو برای تامین تقاضای داخلی، در حالی که عراق یکی از صادرکنندگان فراورده های نفتی سبک در سال 2002 محسوب می شد، در سال 2003 به یک واردکننده در این زمینه مبدل شد.

در دوره زمانی 2004 تا 2011، عراق به طور متوسط سالانه 3.7 میلیون تن فراورده های نفتی سبک از قبیل LPG، نفت سفید، گازوئیل و به ویژه بنزین را وارد کرده است. مجموع واردات این کشور از سال 2003 تا 2011 بیش از 30 میلیون تن ارزیابی شده که هزینه ای چند میلیارد دلاری را در پی داشته است. این رقم به راحتی می توانست برای تامین مالی توسعه و ساخت پروژه های پالایشگاهی عراق مورد استفاده قرار بگیرد.

این در حالی است که جریان واردات روند افزایشی داشته و احتمالا برای چند سال آینده نیز ادامه خواهد داشت. بنابر ارزیابی های وزارت نفت عراق، واردات بنزین در سال 2014 می تواند به 47 هزار بشکه در روز یا 2 میلیون تن در سال افزایش یابد.

اما مشکلات واردات تنها به هزینه های سنگین آن محدود نشده و موضوع تدارکات عظیم برای واردات فراورده های نفتی از تنها مرز ورودی در جنوب عراق و تحویل و توزیع آنها در سراسر کشور نیز مطرح است. عراق نیازمند مدیریت و برنامه ریزی مستقل و باثبات در راستای اجرای این عملیات بوده که در صورت بهبود شرایط در آینده، می تواند برای صادرات محصولات نفتی از این کشور نیز مورد استفاده قرار بگیرد.

اما این پرسش مطرح است که اگر عراق قصد دارد تا پالایشگاه های خود را خصوصی کند، چرا در زمان اعطای بسیاری از حوزه ها و بخش عظیمی از ذخایر نفتی به شرکت های بین المللی این مساله لحاظ نمی شود. برای فعالان بخش خصوصی سرمایه گذاری در حوزه پالایش نفت در اکثر مواقع به دلیل حاشیه سود محدود، فعالیت دشواری محسوب می شود.

اما برای دولت یک کشور تولید کننده نفت، امتیازات بسیاری در قالب ساخت این پالایشگاه ها به منظور تضمین امنیت تامین تقاضا برای فراورده های نفتی، اشتغالزایی، بهبود زیرساخت ها و معرفی فناوری ها و مهارت های جدید که می توانند در بخش های مختلف اقتصاد گسترش پیدا کنند، وجود دارد.