پول نیوز، گروه انرژی - در حال حاضر اقتصاد شکننده جهانی با خطرات بسیاری مواجه است؛ خطر گسترش بحران بدهی های منطقه یورو، وضعیت نامشخص و مبهم رشد اقتصادی چین و خطر متوقف شدن روند بهبود شرایط اقتصادی آمریکا از جمله نگرانی های اصلی جهان را تشکیل می دهد، اما هیچکدام حادتر از افزایش غیر قابل پیش بینی قیمت نفت نیست.

قیمت نفت خام برنت که در سال 2011 میانگین کمتر از 100 دلار در هر بشکه را ثبت کرد، اخیرا تا 125 دلار در هر بشکه نیز افزایش داشته و متعاقب آن قیمت گازوئیل در بازارهای آمریکا به مرز 4 دلار در هر گالن افزایش یافته است. این روند افزایشی آسیبی جدی به اعتماد مصرف کنندگان وارد آورده و با در پیش بودن فصل تابستان و افزایش تقاضا، همچنان ادامه خواهد داشت. نتیجه نهایی روند افزایشی قیمت ها نیز، چیزی جز تشدید نگرانی ها و ترس نسبت به شرایط آینده اقتصاد جهانی نخواهد بود.

این در شرایطی است که تاکنون نفت به میزان لازم در بازارهای جهانی عرضه شده و با میزان تقاضا در آمریکا و اروپا مطابقت داشته و حتی به مراتب بیشتر از نیاز هم بوده است، اما وضعیت کنونی خاورمیانه تمامی معادلات گذشته را بر هم زده است.

می توان گفت سه دوره رکود اقتصادی طی دهه های اخیر، هر کدام به واسطه شوک های ژئوپولتیک در منطقه "خاورمیانه" (که به افزایش چشمگیر قیمت جهانی نفت منجر شده اند) شکل گرفته اند. در سال 1973 جنگ "یوم کیپور"(میان رژیم صهیونیستی و دولتهای عربی) به رکود تورمی جهانی در سال های 1974 و 1975 منجر شد. در سال 1979 شکست رژیم شاهنشاهی و پیروزی انقلاب اسلامی ایران شرایطی مشابه را در سال های 1980 تا 1982 به دنبال داشت و نهایتا حمله نظامی عراق به کویت در سال 1990، رکود را در همان سال و 1991 موجب شد.

حتی رکود جهانی اخیر بواسطه بحران مالی سال 2008 نیز با افزایش قیمت نفت، تشدید شد. در ژوئیه آن سال، قیمت نفت به 145 دلار در هر بشکه رسید و این مساله اقتصاد کشورهای وارد کننده اعم از توسعه یافته و نوظهور را با نقطه اوج رکود مواجه کرد.

اخیرا نیز تنش زایی غرب علیه ایران و تصمیم اروپا برای قطع واردات نفت از این کشور، بازارهای جهانی را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. علاوه بر این، تهدیدات نسبت به استفاده از گزینه نظامی علیه ایران، نگرانی سرمایه گذاران و فعالان حوزه نفت را دو چندان کرده زیرا این کشور یکی از صادرکنندگان بزرگ "اوپک" محسوب شده و اختلال در صادرات آن فضای حاکم بر بازارهای جهانی را به شدت متلاطم خواهد کرد.

با این وجود، جلسه آینده شش کشور شامل آمریکا، فرانسه، آلمان، انگلیس، روسیه و چین با ایران می تواند نتایج مثبتی را در پی داشته و از میزان تنش های موجود بکاهد. ایران همواره بر صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای خود تاکید داشته و ادامه مذاکرات و توقف تهدیدات غربی ها، می تواند نقش موثری را در کاهش نگرانی های موجود در بازارهای نفتی ایفا کند.

اما در صورتی که این مذاکرات به نتیجه مشخصی نرسیده و تحریم ها تشدید شوند، بار دیگر سریال تهدیدات علیه ایران پیگیری شده و بی شک قیمت نفت به میزانی خواهد رسید که کاهش هرچه بیشتر رشد اقتصاد جهانی و آمریکا را در پی خواهد داشت. در نتیجه، همانگونه که اشاره شد، هرگونه اختلال در صادرات نفت ایران تاثیر چشمگیری نه تنها در بازارهای نفتی بلکه بر اقتصاد جهانی دارد.

علاوه بر این، ناآرامی و تنش در منطقه خاورمیانه همچنان ادامه داشته و احتمال تقویت آنها نیز وجود دارد. شرایط مصر و لیبی به ثبات لازم نرسیده و احتمال افزایش تنش های سیاسی در بحرین و عربستان (بزرگترین تولید کننده فعلی نفت جهان) دور از ذهن نیست. نباید فراموش کرد که پتانسیل بروز مجدد ناآرامی در کویت و اردن نیز وجود دارد. کشورهای منطقه خاورمیانه از تولیدکنندگان اصلی نفت جهان به شمار می روند و از این رو شرایط کنونی آنها به دقت توسط فعالان بازار نفت دنبال می شود.

به
رغم شرایط ضعیف اقتصادی و کاهش تقاضا در کشورهای توسعه یافته و بازارهای
نوظهور جهان، قیمت نفت همچنان بیش از 100 دلار در هر بشکه بوده و نگرانی
های اخیر نیز به ادامه این روند کمک خواهد کرد. در این صورت چشم انداز یک
رکود اقتصادی گسترده دیگر، بیش از پیش تقویت خواهد شد.