حسین پناهیان در اولین نشست خبری در سال 91 كه در محل این شركت برگزار شد، گفت: تكمیل برنامه راهبرد، استقرار زمینه های رشد و توسعه بازار، تقویت فرآیند نظارت بر عملیات بازار، فراهم كردن زمینه های مدیریت ریسك، نهادینه كردن فعالیت های پژوهشی كاربردی و تقویت زیر ساخت های فناوری اطلاعات از مهمترین برنامه ها برای بورس كالا است.

وی، ایجاد بازاری قانونمند، خود انتظام، شفاف، مرجع قیمت برای بازار در داخل كشور و منطقه با ابزارهای مالی متنوع برای پوشش ریسك فعالان بازار و تضمین تعهدات طرفین معامله را از ماموریت های بورس كالا اعلام كرد.

پناهیان اظهار داشت: ارتقای نقش بورس كالا در تامین مالی فعالیت های اقتصادی، بنگاه ها و تقویت رشد اقتصاد ملی، ایجاد زیر ساخت های مورد نیاز برای توسعه بازار، نهادسازی و توسعه فن آوری ارتباطات و اطلاعات از اهداف اصلی برنامه های راهبردی بورس كالا است.

وی، شناسایی تولیدكنندگان و كالاهای قابل معامله جدید در بورس، راه اندازی تابلوی فرعی (بازار سوم) و پیگیری تصویب مقررات و دستور العمل های لازم برای معاملات قبض انبار را از برنامه های این شركت برای استقرار زمینه های رشد و توسعه بازار دانست.

وی افزود: همچنین قرار است شناسایی ظرفیت های قوانین و مقررات موجود و بهره گیری از آنها در راستای گسترش بازار، فعال كردن معاملات نفت خام، فرآورده های آن در تعامل با شركت ملی نفت، پیگیری عرضه نفت كوره و نفت خام، طراحی و تدوین قراردادهای آتی نفت خام، پذیرش قراردادهای سلف موازی قیر در هیات پذیرش بورس كالا برای انجام معاملات ثانویه آن در این بورس نیز انجام شود.

پناهیان تعامل با نهادهای مرتبط در خصوص استانداردگذاری كالاهای قابل معامله در بورس با توجه به قواعد حاكم بر بورس و توسعه و تعمیق ابزارهای مشتقه مالی را از موارد مورد پیگری در زمینه استقرار رشد و توسعه بازار دانست.

وی تقویت فرآیند نظارت بر عملیات بازار را ایجاد واحد مستقل نظارت بر معاملات، تخصصی كردن حوزه عملیات تالار معاملات، استقرار نظام مبارزه با پولشویی در راستای دستورالعمل اجرای قانون مبارزه با پولشویی و ایجاد نظام كارآمد در حوزه پذیرش مشتری دانست.

به گفته وی، فراهم كردن زمینه های مدیریت ریسك از طریق راه اندازی صندوق تضمین و تعیین شرایط عضویت اعضا، استقرار نظام اعتبارسنجی كارگزاران و مشتریان، برنامه ریزی برای استقرار ساختار عضو محور و ایجاد واحد مدیریت ریسك میسر می شود.

پناهیان با اشاره به نهادینه كردن فعالیت های پژوهشی كاربردی گفت: این مهم از طریق انجام پژوهش های ناظر بر شناخت، تحلیل و آینده نگری بازار، بومی سازی تجربیات جهانی و پایه گذاری نظام مستندسازی جهت تبدیل آموزه های تجربی به تئوری های مبنای عمل، تدارك داده ها، اطلاعات و دانش لازم برای تصمیمات سرمایه گذاری در كشور و منطقه به عنوان یك مرجع اصلی و همچنین بهبود سیستم ها و روشها در بورس كالا و ترویج نظام رقابتی در حوزه فعالیت های بورس كالا تحقق می یابد.

وی استقرار نظام سیستم چند بانكی، ارتقا سطح خدمات سامانه عملیاتی، ارتقا نرم افزارهای معاملاتی موجود و برنامه ریزی برای معاملات بر خط برای توسعه معاملات را در جهت تقویت زیرساخت های فناوی اطلاعات دانست.


** بورس كالا در سال 90

مدیر عامل بورس كالای ایران گفت: شركت بورس كالای ایران سال 90 شاهد رشد 42 درصدی ارزش معاملات فیزیكی و رشد دو هزار و 602 درصدی ارزش معاملات قراردادهای آتی بود.

وی با بیان آن كه، برای توسعه بازار اقداماتی در نظر گرفته شده تا هم رشد هم توسعه را شاهد باشیم، اظهار داشت: با توجه به بحثی كه در ارتباط با تضمین كیفیت كالا مطرح شده است، استانداردسازی در دستور كار امسال بورس كالای ایران قرار دارد و در این راستا هم اقدامات اساسی و زیربنایی انجام گرفته است.

پناهیان با اشاره به این كه، بخش سوم برنامه های امسال، توسعه زیرساخت های اطلاعاتی و ارتباطی است كه از دارایی های اصلی و سرمایه ای هر بورسی در دنیا به شمار می رود، گفت: تقویت ابزارهای مدیریت ریسك و ابزارهای مشتقه نیز مد نظر است.

وی تصریح كرد: همچنین بازبینی قوانین و مقررات نیز در دستور كار است تا بتوانیم فضای كسب و كار را بهبود بخشیم و به رقابتی شدن فضای اقتصاد كمك كنیم، به علاوه، اقدام بعدی اصلاح ساختار سازمانی بر اساس راهبردهایی است كه برای بورس طراحی شده است.

وی بحث رشد و توسعه بازار را به دو بخش تقسیم كرد و گفت: بخش نخست در ارتباط با رشد است و بخش دیگر توسعه را شامل می شود.

پناهیان با اشاره به رشد متغیرهای موجود در بورس كالا و روند ارزش معاملات اظهار داشت: ارزش معاملات در سال 89 بالغ بر 125 هزار میلیارد ریال بوده كه این عدد در سال 90 به 302 هزار میلیارد ریال رسیده، كه نشان از رشد 141 درصدی ارزش معاملات دارد و از این میان 171 هزار میلیارد ریال متعلق به معاملات فیزیكی است.

وی ارزش معاملات را به دو بخش معاملات فیزیكی و آتی تقسیم بندی و تصریح كرد: معاملات فیزیكی به سه صورت نقد، نسیه و سلف انجام می شود كه در نهایت منجر به تحویل كالا می شود.

وی افزود: طی سال 90، نسبت به سال 89 حجم ریالی معاملات 42 درصد رشد داشته كه حدود 36 درصد متعلق به بخش فلزی و صنعتی و 55 درصد متعلق به بخش نفتی و پتروشیمی است. در این میان بخش كشاورزی هم رشد دو درصدی را تجربه كرد.

پناهیان عمده ترین تحول در بورس كالا را در بخش قراردادهای آتی دانست و گفت: حجم قراردادهای آتی سال 89 حدود 142 هزار قرارداد بود كه منجر به تسویه یا تحویل شده و این در حالی است كه در سال 90، حجم این قراردادها به بیش از 2 میلیون عدد رسیده، یعنی تقریبا یك هزار و 247 درصد رشد را در حجم قراردادها شاهد بودیم.

وی خاطر نشان كرد: ارزش ریالی معاملات قراردادهای آتی در سال 89 در بورس كالای ایران بالغ بر پنج هزار میلیارد ریال بود، این عدد در سال 90 به 132 هزار میلیارد ریال رسید كه دو هزار و 602 درصد رشد داشته است و این یعنی 27 برابر شدن حجم معاملاتی كه در این بازار است.

مدیر عامل بورس كالای ایران گفت: مشاهده این ارقام نشان می دهد كه توانمندی هایی بالایی در بازار سرمایه وجود داشته و این امكان وجود دارد كه بتوانیم تحولات عظیم تر و عمده تری را در بخش قراردادهای آتی به طور خاص و قراردادهای مشتقه و ابزارهای مالی پیاده كنیم.

وی افزود: به طور خلاصه سال 90 شاهد رشد 42 درصدی ارزش معاملات فیزیكی و رشد دو هزار و 602 درصدی ارزش معاملات قراردادهای آتی بودیم.

وی با بیان این كه، در سال گذشته هفت كالای جدید در بورس كالای ایران پذیرش شده است، گفت: عمده ترین پذیرش های بورس كالا به سمت كالاهای مشابه حركت كرده به طوری كه در سال 90 حجم پذیرش و عرضه كالاهای مشابه 33 قلم است و هم اكنون بالغ بر 182 قلم كالا در بورس كالا قابلیت معامله در بخش فیزیكی را دارند.

پناهیان اظهار داشت: از لحاظ تعداد كارگزاری ها كه نقش محوری را در توسعه بازار ایفا می كنند، تعداد كارگزاران فعال بورس كالا در سال 89 معادل 62 شركت بود كه در سال 90 به 75 شركت رسید.

وی ادامه داد: در حوزه پذیرش نیز 38 شركت داخلی و هشت شركت خارجی طی سال 90 پذیرش شدند. بنا بر این در مجموع شركت های پذیرفته شده در بورس كالا به 270 شركت رسید كه 200 شركت داخلی و 70 شركت خارجی هستند.

پناهیان، ورود سنگ آهن دانه بندی و ذغال سنگ در گروه كالاهای صنعتی، پذیرش نفت خام و نفت كوره در گروه فرآورده های نفتی در راستای عملیاتی كردن بورس نفت، پذیرش پنبه در گروه كالاها كشاورزی و شروع معامله شمش فولادی برای تكمیل زنجیره فولاد را از برنامه های رشد و توسعه بازار دانست.

وی افزود: استخراج استاندارد ملی كنستانتره مولیبدن، لوب كات و بازنگری واژه نامه استاندارد سنگ آهن با محوریت بورس كالا در راستای تفاهم نامه های موجود با سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی و تهیه استاندارد شیر خام در راستای عرضه فرآورده های دامی از استاندارد های كالای پذیرش شده در بورس كالا است.