ايسنا- دکتر مهرداد فتحيان افزود: ارتودنسي سن خاصي ندارد. كودكي که با کام شکري به دنيا آمده است از همان ابتدا تحت درمان ارتودنسي قرار مي گيرد.ارتودنسي براي مبتلايان به سندرم کروزن معمولا با جراحي همراه است. از سوي ديگر اين درمان براي افراد بسيار مسن هم مي تواند جوابگو باشد.

اين عضو هيات علمي دانشکده دندانپزشکي دانشگاه آزاد اسلامي در پاسخ به اين پرسش كه ارتودنسي بيشتر براي درمان چه بيماري هايي به کار مي رود، گفت: ارتودنسي درمان ناهنجاري هايي است که در رابطه با دندان ها و فک ها نسبت به قاعده جمجمه وجود دارد. درمان اين ناهنجاري ها مي تواند به صورت مجزا يا همزمان باشد. در درمان ارتودنسي دندان ها به مکان و نقطه اي حرکت داده مي شود که از لحاظ زيبايي بهترين حالت را به وجود مي آورد.

فتحيان در ادامه گفت: معاينات ارتودنسي براي كودكان آمريکايي در سن شش سالگي انجام مي گيرد. اما پيش از آن برخي انحرافات و ناهنجاري ها در فک يا دندان مي تواند درمان شود. برخي ناهنجاري هاي فکين نيز بهتر است در سن خاصي نسبت به وضعيت رشدي بيمار درمان شود. به عنوان مثال براي درمان ناهنجاري هاي فک نسبت به جمجمه بهتر است از طريق رشد وارد عمل شد و ناهنجاري را رفع کرد تا در سال هاي بعد نياز به جراحي به حداقل برسد البته برخي از ناهنجاري ها ممکن است آن قدر شديد باشد که ارتودنسي به تنهايي نتواند آن را درمان کند.

وي در پاسخ به اين پرسش كه اکنون ارتودنسي در ايران بيشتر از نظر زيبايي مورد توجه است يا درمان، اظهار كرد: ارتودنسي در گذشته در ايران فقط براي درمان ناهنجاري هاي فکي و دنداني استفاده مي شد اما در آمريکا جنبه زيبايي از اهميت ويژه اي برخوردار است و ملاک ارتودنسي، زيبايي صورت و لبخند است البته ممکن است اين وضعيت هم اکنون در ايران نيز تا حدودي به وجود آمده باشد.

فتحيان اضافه كرد: در ارتودنسي تلاش مي کنيم در ابتدا شخص را زيباتر کنيم و بر اساس زيبايي صورت، فکين و دندان ها را با آن هماهنگ درمان مي کنيم. ارتودنسي، ناحيه پايين صورت را به طور کامل تحت تاثير قرار مي دهد و نه تنها لبخند، بلکه فرم لب و ارتفاع بيني تا چانه را اصلاح مي کند. با ارتودنسي مي توان قيافه بيمار را بهتر و صورت خيلي گرد را کمي کشيده كرد و بالعکس يا لب برجسته را کمي به سمت داخل و يا لبهاي نازک را کمي به سمت بيرون متمايل کرد. در مواردي که ارتودنسي به تنهايي نتواند به نتيجه دلخواه برسد مي توان از درمان هاي جراحي نيز براي زيبايي بيشتر فک و دندان استفاده کرد. در بسياري موارد مي توان قسمت تحتاني صورت بيمار را بدون جراحي تغيير داد.

وي درباره پيشرفت ارتودنسي در سال هاي اخير ارتودنسي گفت: در30 سال گذشته در آمريکا و کانادا انقلابي در اين رشته رخ داده است و نوع حرکت دندان ها و نيروهاي مکانيکي که به دندان وارد مي شود بسيار پيشرفت کرده است. درمان ها در گذشته به جهت نوع نيروهاي وارده تخريب زاتر و زيبايي کمتر در آن مطرح بود اما اکنون نيروها فرق کرده و نتيجه کار سريعتر ظاهر مي شود. ضمن اين که درمان ها براي بيمار قابل تحمل تر است علاوه بر آن سرعت کار افزايش يافته و از لحاظ زيبايي و ثبات هم بهتر شده است.

فتحيان با اشاره به روش ارتودنسي نامرئي اظهار كرد: يکي از روشهاي جديد درمان ارتودنسي نامرئي (invisalign) است که در طي10 تا 12 سال اخير در دسترس مردم قرار گرفته است. ارتودنسي نامرئي طلق هاي شيشه اي هستند که با توجه به ناهنجاري هاي دنداني تعداد آنها فرق دارد. اين طلق ها تا دو سال پيش تنها براي برخي درمان هاي ويژه قابل استفاده بود البته هنوز درمان همه ناهنجاري ها با اين وسيله مقدور نيست.

وي افزود: اين طلق هاي بيرنگ روي دندان ها قرار مي گيرند و به زحمت مي توان آن ها را ديد. بيمار هم هر دو هفته اين طلق ها را تعويض مي کند و ارتودنتيست طلق جديدي را که با توجه به وضعيت دندان هاي بيمار به شرکت سازنده سفارش داده است، وارد دهان بيمار مي کند بنابراين حتي در صورت تغيير رنگ اين طلق ها هم با توجه به اينکه زود تعويض مي شوند روي دندان ها به چشم نمي آيند.

فتحيان تاكيد كرد: اين درمان فوق العاده راحت است و در طول درمان، کمتر کسي متوجه مي شود که طلق روي دندان هاي بيمار قرار دارد البته اين طلق ها محدوديت هايي دارد و تنها 15تا 20 درصد از افرادي که نياز به ارتودنسي دارند، مي توانند از طلق ها استفاده کنند.

وي افزود: اين درمان بسيار گران است البته به دليل برخي مشکلات، اين سرويس ها به ايران ارائه نمي شود. هرچند برخي پزشکان که شهروند آمريکا يا کانادا هستند و در ايران زندگي مي کنند مي توانند براي بيماران خود اين طلق ها را سفارش دهند.

اين عضو هيات علمي دانشکده دندانپزشکي دانشگاه آزاد اسلامي درباره يكي ديگر از روش هاي ارتودنسي گفت: در طول درمان برکت ها و سيم هايي در سمت داخلي دندان هاي بيمار قرار دارند كه مشخص نيست. در اين روش برکت ها و سيم ها از داخل روي دندان ها نصب مي شود. اين درمان هم کاملا موثر است البته زمانبرتر و گران تر از درمان هاي معمولي است اما چون نوع برکت ها با برکت هاي معمولي تفاوت دارد زبان را اذيت نمي کند و به نسوج اطراف دندان هم صدمه نمي زند تنها بيمار بايد بهداشت دهان و دندان خود را به خوبي رعايت كند.

فتحيان درباره معايب ارتودنسي اظهار كرد: ارتودنسي يک درمان است كه اگر به درستي انجام شود مشکلات و عوارض بعدي براي بيمار ايجاد نمي شود. رعايت بهداشت در ارتودنسي حرف اول را مي زند. بيمار بايد تمام دستورات پزشک را به درستي اجرا و نحوه درست مسواک زدن و نخ کشيدن دندان ها را رعايت کند.

وي افزود: برکت ها و سيم ها در دهان گير غذايي را بيشتر مي کند و اگر بيمار بهداشت دهان را به خوبي رعايت نكند، دندان ها مي پوسند. درمانگر هم در درمان ارتودنسي هم بايد اصول را رعايت کند در غير اين صورت ممکن است ريشه دندان ها کوتاه شود. زماني که جهت و فرم نيروهاي وارده به دندان درست باشد و دندان به جاي درست هدايت شود نه تنها نسوج دندان خراب نمي شود بلکه بيماري هاي نسوج دهان هم رفع مي شود و دندان ها سالم مي مانند.

اين عضو هيات علمي دانشکده دندانپزشکي دانشگاه آزاد اسلامي افزود: معمولا کساني که مشکلات فکي و دنداني دارند مشکلات لثه اي هم خواهند داشت. درمان ارتودنسي براي رفع اين مشکلات هم بسيار کمک کننده است. دنداني که کج شده به لثه و نسوج اطراف خود صدمه مي زند. اما زماني که اين دندان توسط ارتودنسي صاف مي شود نيروي وارده به فک و جويدن بهتر مي شود. بدين ترتيب نسوج اطراف دندان سالم تر مي ماند.

فتحيان در پايان گفت: ارتودنسي در هر وضعيت و شرايطي امکان پذير است و نسبت به درمان هاي ديگر دندانپزشکي کمتر تهاجمي است. ارتودنسي درمان ظريف تر و راحت تري براي بيمار است و چندان دردزا هم نيست. البته شايد در شروع کار به خاطر حرکت دندان ها بيمار احساس درد كند اما پس از چند روز اين درد هم برطرف مي شود.