این
اثر که گنجی بی مانند و گوهری یگانه از هنر ایرانیان مسلمان به شمار
می رود و همراه با متن قرآنی ترجمه و تفسیر آیات به زبان فارسی را در
بردارد، بخشی است از تفسیری بر قرآن کریم به زبان فارسی (شامل نیمی از سورة
کهف و سوره های مریم، طه، انبیاء و حج). این دستنویس ارزشمند که اصل آن
به شمارة 209 بخش خزینه امانت در کتابخانة کاخ موزه توپقاپی (استانبول)
محفوظ است، کهن ترین نسخة ترجمه دار قرآن است که تاریخی مشخص دارد و
چهارمین نسخة تاریخ دار فارسی است، سوای آنکه کتابت و نسخه آرایی آن
جلوهای کم نظیر از هنر قدسی را به نمایش می گذارد و متن آن در شمار
قدیم ترین تفاسیر فارسی قرآن است. عنوان اصلی این تفسیر معانی کتاب الله
تعالی و تفسیره المنیر است و مؤلف آن «ابونصر احمد بن محمد بن حمدان بن
محمد الحدّادی» است که در سال 484 ق در قید حیات نبوده است.
این
نسخة نفیس را عثمان بن حسین ورّاق غزنوی در سال 484 ق کتابت و تذهیب کرده
است. این نسخه که حاوی مجموعه ای از هنرهای عثمان وراق است، 283 برگ (476
صفحه) دارد و از آغاز و انجام کامل است. آغاز هر سوره با کتیبه ای مزیّن
شده که این سرسوره ها هر یک با دیگری تفاوت دارند. درون هر یک از این
کتیبه ها، نام و تعداد آیات سوره درج شده است. آیات قرآن به قلم درشت، با
جوهر سیاه و به خط کوفی شرقی/ ایرانی نوشته شده است.
عثمان وراق،
نسخة توپقاپی را به دستور سلطان ابوالمظفر ظهیرالدوله رضی الدین ابراهیم
بن مسعود بن محمود بن سبکتکین (حکـ : 451- 492 ق)، پانزدهمین پادشاه از
سلسلة غزنوی، کتابت کرده است. سفارش کتابت و تذهیب این تفسیر از سوی سلطان
ابراهیم غزنوی، گویای اهمیت و شهرت این تفسیر در آن ادوار است. نسخة
توپقاپی جلد هشتم از یک دورة چهارده جلدی است که تنها همین یک جلد از این
دوره بر جای مانده و از سیزده مجلّد دیگر آن اطلاعی در دست نیست.
نسخه برگردان
معانی کتاب الله تعالی و تفسیره المنیر در قطع رحلی و در اندازة اصل نسخه،
همراه با مقدمة تفصیلی سید محمد عمادی حائری در تحلیل متن و جنبه های هنری
این اثر، منتشر می شود. این مصحف بی نظیر، در 16 بهمن ماه در کتابخانة
مجلس شورای اسلامی، با حضور ریاست مجلس شورای اسلامی، چهره گشایی خواهد شد.

نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید.
نظر شما