علی جهانی - در دهه گذشته، بازارهای مالی در سطوح ملی و بین المللی دچار بحران های مالی فراوانی شده اند که اختصاص به یک منطقه ندارد. یکی از دلایل مهم ایجاد این بحران ها، عدم وجود اطلاعات مالی شفاف و نیز فقدان نظارت سیستمی کافی است.

دو عامل یاد شده نه تنها شناسایی مراکز مناسب برای سرمایه گذاری را دشوار می کند، بلکه عاملی است مهم در بی رغبتی فعالیت های اقتصادی سالم و عاملی که موجب می شود سرمایه ها به جای تولید و توسعه به سوی بازارهای کاذب، دلالی و سفته بازی سوق یابند.

در محیط پر تلاطم امروز، بسیاری از سرمایه گذاران بر اهمیت شفاف سازی اطلاعات در استراتژی های خود توجه دارند و ریسک های احتیاطی را در بکارگیری سرمایه های خود مدنظر قرار می-دهند. نبود اطلاعات روشن، نامطمئن بودن این اطلاعات و فقدان سیستم های نظارتی جامع و مسستمر،به مشکلی اساسی در بازارهای پولی و مالی تبدیل شده است.

"شفافیت" عبارت است از: افزایش جریان به موقع و قابل اتکای اطلاعات اقتصادی، مالی، اجتماعی و سیاسی که در دسترس همه ذی نفعان مربوط باشد.

"نظارت" عبارت است از: استقرار نظام منظم و مستمر بازرسی و کنترل روند فعالیت های مالی مطابق با استانداردهای حسابداری و قوانین حسابرسی با رویه ای سیستمی ، روشمند و دوره ای به دور از نفوذ رای و اراده فردی.

عدم شفافیت را به عنوان ممانعت عمدی از دسترسی به اطلاعات، ارائه نادرست اطلاعات یا ناتوانی بازار در کسب اطمینان از کفایت مربوط بودن و کیفیت اطلاعات تعریف می¬کنند. رفتارهای توام با پوشیدگی عمدی یا غیرعمدی، از سر ناآگاهی و غیر سیستمی، تلاشی است عمدی یا سهوی برای مخفی کردن یا مخفی ماندن بعضی از رفتارها و فعالیت ها، به این منظور که گروه یا افرادی خاص از این پوشیدگی منتفع شوند.

اگر باور داشته باشیم که دستیابی به رشد بلند مدت اقتصادی نیازمند تخصیص و تجهیز بهینه منابع در سطح ملی است که به واقع چنین است،پس لازم است دو بازار مهم پولی و مالی را تقویت و از تضعیف آن ها جداً پرهیز کنیم. رشد اقتصادی بدون کمک بازارهای پولی و مالی به ویژه بازار سرمایه ای گسترده و کارآمد به سهولت به دست نمی آید.

کارکرد منظم و مناسب بازار سرمایه و تکیه کمتر به منابع مالی بانک ها که امروزه متاسفانه در ایران تنها منبع و پشتوانه بانکی محور آن شده می تواند اجرای طرح ها و توسعه و رشد اقتصادی را موجب شده و می تواند کارآیی، سرمایه گذاری و رشد را افزایش دهد.

گذشته از آن رشد این بازار می تواند فشار و رانت خواری را از فضای بانک ها حذف و تعادلی منطقی در تجهیز منابع برای پروژه ها ایجاد کند. با این نگرش می توان نتیجه گرفت که هر چه شفافیت اطلاعات (که یکی از عوامل مهم در کارآیی بازار است) بیشتر باشد و نیز هر چه نظارت های سیستمی منظم تر استقرار یابد، به همان اندازه می تواند در تصمیم گیری تعداد زیادی از افراد جامعه، به ویژه سرمایه گذاران واقعی در بازار، موثر بوده و فضا را برای رانت خواران تنگ تر نماید و پس اندازها و سرمایه ها را به سوی فعالیتهای مولد اقتصاد سوق داده و ریسک اقتصادی فعالیت  ها را کاهش دهد.

نکته پایانی اینکه در شرایط فعلی داخلی و جهانی اگر به قوانین بین المللی و شفاف سازی و نیز نظارت های سیستمی توجه و بهای لازم داده شود و با سرعت هر چه بیشتر بر اجرایی شدن آن پافشاری گردد، شاهد بهبود سریع وضعیت اقتصادی خواهیم بود. در این صورت از اختلاس، تخلف و کژکاری نهادهای مالی مصون مانده و در صورت اتصال و ارتباط با بازارهای مالی و نظام بانکی منطقه ای و بین المللی نیز موفق تر ظاهر خواهیم شد.

بی شک در این خصوص و در تعامل با نظام مالی بین المللی، دانش و تجربه سایر کشورها مورد استفاده قرارخواهد گرفت و به روش های استانداردکشور منتقل می¬شود و بانک، شرکت ها و نهادهای مالی و تولیدی نیز نه تنها به انحراف کشیده نخواهند شد بلکه در محک تحلیل و ارزیابی اطلاعاتی و گزارش های  شفاف مالی خارج از کشورنیز قرار خواهند گرفت و در کلاس جهانی فعالیت خواهند داشت.

مدیر روابط عمومی بانک پارسیان