به گزارش پول نیوز ، اینترنت طبقاتی نوعی دسترسی به اینترنت بسته به تخصص، جایگاه اجتماعی، کار و نزدیکی به مراکز تصمیم گیری است. در این نوع دسترسی حق دسترسی به اینترنت، محدود به گروههای خاصی میشود.
در مدل اینترنت «عادی» یا «یکدست»، اصل بیطرفی شبکه برقرار است؛ به این معنا که تمام ترافیک اینترنت، بدون توجه به نوع کاربر، نوع سرویس، مقصد یا محتوای در حال انتقال، بهصورت برابر و بدون تبعیض مدیریت میشود.
در مقابل، آنچه با عنوان «اینترنت طبقاتی» توصیف میشود به وضعیتی اشاره دارد که این برابری از میان میرود و سطح دسترسی کاربران به اینترنت بر اساس معیارهایی چون شغل، جایگاه سازمانی یا نوع فعالیت متفاوت میشود. در چنین ساختاری ممکن است دسترسی به برخی محتواها، کیفیت خدمات یا مسیرهای ارتباطی برای گروههای مختلف کاربران یکسان نباشد و تجربهٔ اینترنت بهصورت طبقهبندیشده شکل بگیرد.
گروههایی مانند خبرنگاران، برنامهنویسان، شرکتهای دانشبنیان، پژوهشگران یا نزدیکان به مراکز تصمیم گیری ممکن است به اینترنت «آزاد/ویژه» دسترسی داشته باشند؛ در حالی که عموم مردم دسترسی محدود یا معمولی دارند.
در سالهای اخیر در ایران طرحهایی برای تفکیک سطح دسترسی کاربران به اینترنت در حال اجرا یا بررسی است. کیفیت، پهنای باند یا میزان دسترسی به برخی خدمات اینترنتی ممکن است برای گروههای مختلف کاربران از جمله نهادهای دولتی، سازمانها یا افراد شاغل در حوزههای مشخص بهگونهای متفاوت ارائه شود. منتقدان این سیاستها این روند را نوعی «تقسیمبندی دسترسی» یا «طبقهبندی اینترنت» توصیف کردهاند و معتقدند که این امر میتواند باعث ایجاد نابرابری میان کاربران عادی و گروههای دارای دسترسی ویژه شود.
اینترنت یکساعته؛ نماد دسترسی گزینشی
در حالی که اینترنت بینالمللی برای عموم مردم قطع بود، روایتهای متفاوتی از دسترسی محدود برخی گروهها منتشر شد. مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، گفت: «دارندگان کارت بازرگانی میتوانند روزانه حدود ۲۰ دقیقه و با حضور ناظر از اینترنت استفاده کنند»؛ زمانی که به گفته او «حتی برای انجام ابتداییترین امور تجاری نیز ناکافی است و این میزان استفاده نهایتاً برای چککردن چند ایمیل کافی است.» به گفته فعالان اقتصادی، این سازوکار نهتنها راهحلی برای بحران ارتباطی نبود، بلکه بیش از پیش مفهوم «اینترنت طبقاتی» را به نمایش گذاشت؛ جایی که تجار برای ارسال یک ایمیل ساده باید در صف بایستند و امیدوار باشند اتصالشان پیش از پایان نوبت قطع نشود.
مهرداد عباد، عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، این اقدام را مصداق روشن تبعیض دانست. او میگوید: «اگر قرار است اینترنت وصل شود، باید برای همه مردم وصل شود، نه فقط یک گروه خاص.» حسن میرصدری، رئیس کمیسیون کسبوکارهای نوین اتاق ایران نیز تأکید میکند که حتی این دسترسی محدود هم تنها در اتاق تهران فراهم شده و در سایر اتاقها اساساً اینترنتی در کار نیست. این تنها یک نمونه از آسیبهایی است که به بخش بازرگانی کشور وارد شده است. این در حالی است که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور در دیدار خود با نمایندگان تجاری در ابتدای اعتراضات مردمی بر سهولت مسیر فعالیتهای اقتصادی تجار تاکید کرده بود ولی امروز شاهد سنگاندازی در مبادلات بازرگانان هستیم.
برکناری معاون افشین به دلیل اظهارات درباره اینترنت طبقاتی
در همین زمینه افشین معاون علمی رئیس جمهور معاون خود را به این دلیل برکنار کرد که گفته بود موضوع اتصال به اینترنت بینالملل برای فعالیت شرکتهای این حوزه اهمیت دارد و از طریق رایزنی با نهادهای ذیربط در تلاش هستیم شرایط فعالیت شرکتهای حوزه اقتصاد دیجیتال را تسهیل کنیم.
حسین رفیعیان معاون ستاد اقتصاد دیجیتال معاونت علمی، رسانهها این مصداق خاص را به اینترنت طبقاتی تعبیر کرده و معاونت علمی اعلام کرد که در پی انتشار اظهاراتی غیرمسئولانه از سوی معاون ستاد اقتصاد دیجیتال این معاونت، وی از سمت خود عزل شده است.
در چنین شرایطی مهاجرانی سخنگوی دولت میگوید که تجار، بازرگانان و کسب و کارها به صورت حداقلی دسترسی به اینترنت بینالملل پیدا کردهاند و این که تجار و بازرگانان بتوانند فقط از اینترنت به شکل محدود استفاده بکنند را قاعدتا نمیشود طبقاتی گذاشت. اسم آن را میتوان رفع نیاز حداقلی تجار گذاشت.
خسارت فاجعه بار قطعی اینترنت
احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات، در تازهترین اظهارات خود، ابعاد فاجعهبار این قطعی را تشریح کرد. به گفته او، تنها در بخش هسته و پلتفرمهای اقتصاد دیجیتال، طی ۱۷ روز نخست، بیش از ۳۴ هزار میلیارد تومان خسارت و عدمالنفع ثبت شده است. عددی که بهخوبی نشان میدهد قطع اینترنت دیگر یک «ابزار موقت امنیتی» نیست، بلکه به تصمیمی با تبعات عمیق و بلندمدت تبدیل شده است.
بیشتر بخوانید:بازار سیاه فیلترشکن در زمان قطعی اینترنت/ قیمت فیلتر شکن بین 2 تا 10 میلیون تومان / فروش فیلتر شکن به صورت ساعتی و روزانه
چیتساز هشدار میدهد که وقتی فیلترینگ به یک رویه پایدار بدل میشود، در بزنگاههای بحرانی کارکرد خود را از دست میدهد. به تعبیر او، اگر محدودیتها دائمی شوند، در آینده حتی قطع کامل اینترنت هم اثر بازدارنده نخواهد داشت. منتقدان نیز از ایدههایی نظیر «اینترنت طبقاتی» یا «اینترنت سفید» سخن میگویند و این رویکردها را تبعیضآمیز و تهدیدی برای امنیت ملی دانسته و بر ضرورت وجود شبکهای بیطرف، پایدار و بدون تبعیض تأکید میکنند.
آژانس خلاقیت کوانتا