به گزارش پول نیوز ، اعتراضات اخیر در کشور نیازمند تحلیل و ارزیابی دقیق است که در نهایت به تحقق مطالبات مردم و آرامش جامعه منجر شود. این در حالی است که برخی عوامل اجازه نمی دهد اعتراضات بحق مردم نتیجه بخش باشد.«پول نیوز» برای ارزیابی ریشه ها و پیامدهای اعتراضات اخیر با دکتر مجید ابهری آسیب شناس اجتماعی گفت وگو کرده که در ادامه می خوانید.
ابهری در این زمینه به «پول نیوز» گفت:کنشهای اجتماعی به ویژه خیزشهای خیابانی پدیدههایی چندوجهی و پیچیدهاند. این کنشها ریشه در ساختارهای اقتصادی، مناسبات اجتماعی، مطالبات هویتی، تجربههای زیسته و احساسات جمعی دارند. چنین حرکتهایی تنها در صورتی میتوانند به اصلاح پایدار بینجامند که درون زا، مستقل و برآمده از عقلانیت اجتماعی باقی بمانند. هر زمان که این کنشها به حمایت یا مداخله بیرونی گره بخورند ماهیت آنها دستخوش تغییر میشود و از یک مطالبه اجتماعی به ابزاری در معادلات سیاسی خارجی تبدیل میگردند.
وی ادامه داد: از منظر جامعه شناسی سیاسی هیچ قدرت خارجی بدون محاسبه منافع خود وارد حمایت از تحولات داخلی کشور دیگر نمیشود. آنچه در ادبیات رسمی برخی دولتها حمایت از مردم نامیده میشود در واقع بخشی از راهبردهای فشار، چانهزنی یا رقابت سیاسی در سطح بینالملل است. به همین دلیل این نوع حمایتها معمولاً رسانهای، گزینشی و کوتاهمدت هستند و در لحظات حساس یا به سکوت میانجامند یا جای خود را به معاملههای سیاسی میدهند. تجربه ماههای گذشته نشان داد که مواضع برخی دولتها و چهرههای سیاسی خارجی بیش از آنکه کمکی عملی به مردم باشد مصرف تبلیغاتی داشت و دستاورد مشخصی برای جامعه ایجاد نکرده است.
این آسیب شناس اجتماعی تصریح کرد:باید میان هدایت کنشهای اجتماعی و سوءاستفاده از آنها تفاوت قائل شد. هدایت عقلانی کنشها به معنای سرکوب یا نادیده گرفتن مطالبات نیست بلکه به معنای ترجمه مطالبات به زبان قابل پیگیری، کاهش هزینههای انسانی و اجتماعی، و حرکت در چارچوبهای قانونی و نهادی است. این هدایت تنها زمانی میتواند به مردم کمک کند که از درون جامعه و توسط نخبگان فکری، دانشگاهیان، کنشگران مدنی مسئول و سازوکارهای عقلانی شکل بگیرد. ورود بازیگران خارجی به این فرآیند اغلب این هدایت را مختل و مسیر حرکت را نامشخص میکند.
ابهری خاطرنشان کرد: نکته مهم دیگر خطر سادهسازی مسائل پیچیده اجتماعی است. خیزشهای مردمی نه یک پروژه کوتاهمدتاند و نه با نسخههای آماده خارجی حل میشوند. هدایت عقلانی، گفتوگو، اصلاحات تدریجی و سازمان یافتگی مدنی ابزارهایی هستند که میتوانند به مردم کمک کنند مسیر مطالبات خود را روشنتر و مؤثرتر طی کنند. در مقابل انتظار مداخله یا حمایت خارجی جامعه را از سرمایه گذاری بر توان داخلی و اصلاح سازوکارهای بومی بازمی دارد. از منظر آسیب شناسی اجتماعی خیزشها و اعتراضهای خیابانی پدیدههایی پیچیده، چندلایه و برخاسته از بسترهای خاص فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی هر جامعهاند. این حرکتها زمانی میتوانند به اصلاح پایدار منجر شوند که درونزا، مستقل و متکی بر عقلانیت جمعی باقی بمانند. هرگاه این کنشها به حمایت بیرونی گره بخورند به تدریج از مطالبات واقعی مردم فاصله میگیرند و به میدان رقابتهای سیاسی قدرتهای خارجی بدل میشوند.
آژانس خلاقیت کوانتا