به گزارش پول نیوز ، دکتر مرتضی کرامتی مشکینی پژوهشگر جوان مشگینشهری با پیشینه تحصیلات حوزوی و دانشگاهی در فلسفه و اخلاق بیش از یک دهه را صرف گردآوری اسناد و پژوهش میدانی کرده است. او پیش از این اثر آثار ارزشمندی چون مشکینشهر و دانشمندان در سه جلد، مفاخر و مشاهیر مشکینشهر، اسوه اخلاق با تمرکز بر زندگینامه آیتالله فیض مشکینی و دیوان تجلی حق را منتشر کرده بود. دانشنامه حاضر پس از سالها تلاش مداوم به ثمر نشست و هدف اصلی آن احیای ظرفیتهای فراموششده تاریخی و فرهنگی منطقه بوده است.
بیشتر بخوانید در سفر به مشگین شهر، به تماشای چه مکان هایی برویم؟ (+عکس)
این مجموعه در ساختار منظمی تدوین شده است. بخش نخست به تاریخ کهن مشگینشهر از دوران باستان تا صفویه اختصاص دارد و سایت باستانی شهریری با قدمتی هشت تا ده هزار ساله را به عنوان نمادی از تمدن اولیه منطقه برجسته میسازد. بخش دوم به معرفی مفاخر میپردازد و تذکره و زندگینامه بیش از ده هزار عالم دین، حکیم و شخصیت برجسته علمی، ادبی، مذهبی و سیاسی را ثبت کرده است. از سعدالدین وراوینی مترجم مرزباننامه در قرن ششم تا شیخ محمود خیاوی عارف نامی و آیتالله العظمی میرزا علیاکبر مشکینی فقیه معاصر و حتی پیوندهای تاریخی با شاه اسماعیل صفوی در این بخش به تفصیل بررسی شدهاند. بخش سوم جاذبههای طبیعی، گردشگری و اسناد تصویری را دربرمیگیرد و صدها عکس تاریخی، نقشه و سند را برای نخستین بار منتشر کرده است.
دانشنامه مشگینشهر فراتر از یک مرجع پژوهشی ابزاری قدرتمند برای هویتسازی محلی به شمار میرود. این اثر فولکلور، عاشیقها، آداب و رسوم و ناگفتههای تاریخی را با استناد به اسناد معتبر احیا میکند و غرور ملی و محلی را تقویت مینماید. آوازه این مجموعه به کشورهای همسایه مانند ترکیه، آذربایجان، عراق و روسیه نیز رسیده زیرا بسیاری از مفاخر و رویدادهای تاریخی مشگینشهر با تاریخ مشترک این مناطق پیوند عمیق دارد.
یکی از تأثیرات برجسته این دانشنامه در حوزه گردشگری فرهنگی و پایدار آشکار است. مشگینشهر پیشتر به جاذبههای طبیعی چون کوه سبلان، چشمههای آبگرم، پل معلق خاورمیانه و جنگلهای سرسبز شناخته میشد اما این کتاب لایهای عمیق تاریخی و فرهنگی به این ظرفیتها افزوده است. گردشگران اکنون میتوانند بازدید از شهریری یا آرامگاههای مفاخر را با مطالعه اسناد مرتبط غنیتر کنند و تورهای تخصصی فرهنگی طراحی نمایند. این رویکرد گردشگری فصلی را به گردشگری پایدار تبدیل میکند و فرصتهای درآمدزایی برای جوامع محلی فراهم میآورد. کارشناسان این اثر را الگویی برای سایر مناطق ایران میدانند تا هویت تاریخی را به موتور محرکه توسعه بدل سازند.
دانشنامه مشگینشهر سندی ماندگار برای نسلهای آینده است. در عصر جهانیسازی که هویتهای محلی کمرنگ میشوند این اثر یادآوری میکند که تاریخ یک منطقه بخشی جداییناپذیر از تاریخ ملی است. دکتر کرامتی مشکینی با این شاهکار پژوهشی نشان داد که پژوهشگران بومی میتوانند میراثی فاخر خلق کنند و مشگینشهر را به عنوان یکی از کانونهای مهم فرهنگی و تاریخی شمالغرب ایران تثبیت نماید.
شاهرخ – احمدزاده
آژانس خلاقیت کوانتا