بورس اوراق بهادار تهران در حالی امروز پا به نخستین روز کاری فصل پاییز مي گذارد که در صحنه جهانی معامله گران بدترین افت قیمت ها را از سال 2008 تجربه کرده اند.

در حالی که در تهران تعطیلی سه روز آخر هفته و شهادت امام جعفر صادق(ع) قدرت هرگونه عكس العملي را از معامله گران سلب كرده است؛ در صحنه جهانی بهای فلزات رنگین و طلا سقوط كرد تا باردیگر ریسک عدم انطباق تعطیلی بورس تهران و بورس های بین المللی معامله گران را از فرصت واکنش دور نگه دارد.اکثر کارشناسان به ویژه در حوزه معاملات آتی سکه خواهان همسان سازی تعطیلی معاملات در ایران و کشورهای دیگر هستند.

از دیدگاه این معامله گران انتقال معاملات آتی سکه و سهام به حوزه معاملات آنلاین و گسترش دامنه معاملات به روزهاي پنج شنبه و جمعه مي تواند در کاهش ریسک سرمايه گذاران موثر باشد. در بازارهای جهانی بانک مرکزی آمریکا چهارشنبه شب اعلام کرد که ۴۰۰ میلیارد دلار را برای جابه جايي بدهي هاي کوتاه مدت با اوراق قرضه بلند مدت اختصاص خواهد داد. این برنامه که با عنوان «اقدام طوفانی» مطرح شده است، همچنین بانک ها را موظف مي کند تا برخی از ذخایر در اختیار خود را به گردش درآورند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، به رغم این تمهیدات، سرمایه گذاران تردید جدی دارند که اقدامات یاد شده بتواند تاثیرگذار باشند. در این میان انتشار آمار فعالیت اقتصادی در چین آخرین انگیزه ها را از معامله گران گرفت. آمار شاخص خريد در چین که ضعیف ترین آمار در 49 ماه اخیر بود، زمینه افت بهای فلزات را فراهم کرد.

چین 37درصد مس جهان را در مقابل 11درصد سهم آمریکاي شمالی و 19 درصد اروپا مصرف مي کند؛ اين امر به کاهش خیره کننده بهاي مس انجامید تا مس به 7هزار و 290 دلار در هر تن سقوط کند. بهای آلومينیوم، سرب و روی نیز به ترتیب 2هزار و 170دلار، روی یک هزار و 194دلار و سرب به میزان 2هزار و 50دلار گزارش شده است.بهای بیلت فولادی بورس لندن نیز که در هفته های گذشته همواره شاهد نرخ بیشتر بهای خرید نقدی نسبت به قرارداد سه ماه آینده بود، تحت تاثیر وحشت معامله گران به حدود 575دلار عقب نشست تا قیمت فروش نقدی از سه ماهه آتی کمتر باشد.

همزمان با این تحولات، یونان که با بحران عظیم بدهی ها روبه رو است، روز پنج شنبه شاهد اعتصاب سراسری در اعتراض به سیاست های ریاضت طلبانه دولت برای کاهش هزینه ها بود. یونان در حال حاضر با 150 درصد بدهی نسبت به توليد ناخالص داخلي روبه رو است و اتحادیه اروپا پرداخت کمک های مالی به یونان را منوط به اتخاذ سیاست های ریاضت طلبانه در زمینه کاهش هزینه های دولتی و افزایش درآمدهای این کشور کرده است.

این امر در کنار کاهش رتبه اعتباری ایتالیا سومین قدرت اقتصادی اروپا و هشتمین قدرت اقتصادی جهان از سوی موسسه رتبه بندی استاندارد اند پورز اقتصاد این کشور را یک گام دیگر به سقوط نزدیکتر کرده تا وحشت در حوزه یورو به اوج برسد.

کاهش شدید ارزش یورو در برابر دلار، احتمال کاهش رشد تولید صنعتی چین در ماه سپتامبر و نیز افق ناامیدکننده اقتصاد ایالات متحده، تازه ترین عوامل کاهش شدید قیمت مواد خام بودند كه مانع از بازگشت قیمت ها شده اند. در نشست کمیته سیاست گذاری بانک مرکزی آمریکا، بن برنانکه رییس این نهاد نتوانست اعتماد به آینده را به سرمایه گذاران و مصرف کنندگان بازگرداند و در سخنان خود افقی نگران کننده از وضعیت اقتصاد آمریکا ترسیم کرد.

برای اکثر کارشناسان وضعیت کنونی اقتصاد جهانی که همزمان موجب كاهش بهای فلزات رنگین و طلا به همراه نفت شده، ناشناخته است. از این دیدگاه بحران کنونی را باید پایانی بر برخی فرضیات مورد قبول بازارهای مالی دانست؛ براين اساس تنوع بخشی و ایجاد سبد دارايی ها که درگذشته به عنوان یک عامل مقابله با ریسک توصیه شده بود، در عمل کارآیی خود را از دست داده است.

در همین حال اما تداوم کاهش بهای مواد خام مي تواند زمینه ساز بهبود نسبی اقتصاد در دراز مدت شود؛ هر چند که بهای نفت به عنوان ماده خام اصلی افت قابل ملاحظه اي را تجربه نکرده و بعد از 2 دلار افت با ثبات نسبی همراه شد.
در کنار وضعیت بازارهای جهانی معامله گران در مسائل سیاسی شاهد سخنراني ریاست جمهوری در جلسه سازمان ملل بودند. ريیس جمهوری در مصاحبه های حاشیه اي این دیدار به تشریح برخی از اصول سیاست خارجی دولت خود پرداخت.

ريیس جمهور گفت که دولت آمریکا رابطه خود را به طور یکجانبه با ایران قطع کرد؛ در حالی که دلیلی برای تنش وجود ندارد و در شرایط عادلانه و احترام آمیز آماده تعامل و گفت وگو هستیم.در همین حال در حوزه سیاسی دامنه موضوع اختلاس بانكي در حال گسترش به حوزه سیاسی است و روز چهارشنبه بحث استیضاح وزیر امور اقتصادی و دارایی هم در مجلس مطرح شد. در اين شرايط تغییر در مديريت برخی از حوزه های بانکی و وزارت امور اقتصادی و دارایی از جمله خصوصی سازی دور از ذهن نیست.

موضوع اختلاس سه هزار میلیارد تومانی در همین حال مي تواند تغییراتی را در میان شرکت های بورسی از جمله بانک صادرات به همراه آورد.

در همین حال بورس اوراق بهادار با انتشار پر تعداد گزارش های شفاف سازی مواجه است. کارشناسان بازار افزایش گزارش های شفاف سازی را نشانه اي از بازگشت نگرانی به بازار ارزیابی مي کنند. در گذشته نیز افزایش شفاف سازی ها نشانه اي از احتمال کاهش فعالیت معامله گران و خروج سرمایه گذاران از بورس بوده است.

برخی از کارشناسان توقف یا بازگشایی نمادها را نه در حوزه نظارت که در حوزه عملیات و فعالیت شرکت بورس ارزیابی مي کنند.

از دیدگاه اين عده در حال حاضر جایگاه و اختیارات شرکت بورس و فرابورس به عنوان راهبر عملیاتی بازار همچنان نامشخص است. از سوي ديگر با آغاز فصل پاییز نزدیک به 30نماد بورس متوقف هستند، اين در حالي است كه پیش از این کاهش توقف نمادها با هدف کاهش آسیب پذیری صندوق های سرمایه گذاری از اهداف مسوولان اعلام شده بود.در همين حال، با رسیدن بازار به نیمه سال 90 هنوز جای یک عرضه هاي اصل 44در بازار خالی است و بورس اوراق بهادار تا کنون به جز گشایش نماد دو بانک پاسارگاد و انصار عرضه دیگری را در سال 90 تجربه نکرده است.
در بازار چه خبر بود؟
بورس اوراق بهادار روز چهارشنبه با آرامشی نسبی و رشد 114واحدی شاخص به کار خود پایان داد.در شرایطی که تعطیلی روز شنبه نیز نگرانی در مورد وضعیت بازار های جهانی را تشدید کرده بود اما بازار با اعتماد نسبی به کار خود پایان داد.در همین حال کارشناسان بازار در شرایطی که با افت بهای فلزات و احتمال واکنش بازار نسبت به آن مواجه هستند در کفه مقابل شاهد تاثیرپذیری برخی شرکت ها از این کاهش قیمت ها هستند. از این دیدگاه افت قيمت فلزات به نفع مصرف کنندگان از جمله گروه خودرويی، تجهیزات و برقی تمام مي شود.

در بازار روز چهارشنبه در گروه خودرویی، معامله گران شاهد سخنان ريیس شورای رقابت در مورد لزوم خروج رنا از ترکیب سهامداری یکی از دو شرکت پرتفولیوي خود (ايران خودرو و سايپا) بودند.
در گروه غذایی، وضعیت شرکت های قند و شکر و افزایش واردات، مشکلاتی را برای شرکت هاي این گروه پدید آورده است. عدم پرداخت تسهیلات یارانه ای به صنعت قند و شکر در حالی اتفاق افتاده که به رغم اینکه به اندازه کافی موجودی شکر در کشور وجود داشت، تعرفه واردات شکر خام از 21 تیرماه از 20 درصد به صفر رسیده است.

دبیر انجمن قند و شکر در همين راستا با بیان اینکه بازار شکر در ایران اشباع شده است، گفت: نمی توانیم شکر تولیدی کارخانه ها را در داخل عرضه کنیم و این مساله باعث ضرر چغندر کاران نیز خواهد شد.

دانایی با بیان اینکه در سال 88 قیمت های جهانی افزایش یافت، گفت: این مساله باعث شد تا بدهی کارخانه های شکر به کشاورزان تسویه شود و تولید شکر برای امسال یک میلیون و 900 هزار تن پیش بینی شود اما هم اکنون با صفر شدن تعرفه، دوباره تولید شکر با مشکل روبه رو شده است.

در گروه مخابرات، مخبر کمیسیون صنایع و معادن اعلام کرد: مجلس در ماه آینده در خصوص ساماندهی وضعیت اپراتور سوم تلفن همراه کشور تصمیم گیری می کند.
در این گروه، مدیر عامل شرکت مخابرات ایران با بیان اینکه هیچ تصمیمی برای افزایش تعرفه تلفن همراه و ثابت نداریم، گفت: پیشنهاد ما به دولت این بود که تنها در صورتی که بخواهد کد بین شهری را حذف کند باید ما به التفاوت هزینه آن را پرداخت کند.

فيضي در مورد افزایش پهنای باند اینترنتی نیز گفت: این شرکت طرح افزایش سه تا چهار برابری پهنای باند برای تسهیل در شبکه اینترنت را آماده کرده و حداقل تا پایان مهر امسال در همه استان ها اجرایی مي شود.

وي همچنين گفت: عرضه سیم کارت تلفن همراه دائمی با پیش شماره 0910 توسط این شرکت با قیمت یک میلیون و 200 هزار ریالی آغاز شده که چهار درصد مالیات دولتی به آن افزوده مي شود.
در گروه انفورماتیک، شرکت تازه وارد همکاران سیستم در فرابورس روز چهارشنبه تعادل نسبی را برای دقایقی تجربه کرد که دوباره با صف خرید همراه شد.
در گروه فلزی، انتشار اولین گزارش ها در مورد ذوب آهن اصفهان توام با درج این نماد احتمال عرضه این نماد طي دو هفته آینده را افزایش داده است.

اين شركت با سرمايه 8/7هزار ميليارد ريالي به عنوان هشتمين شركت در بازار دوم درج شد.
ذوب آهن اصفهان به دلیل برخورداری از زیان انباشته راهی فرابورس شده است. در گروه پتروشیمی، بهای جهانی اوره با رشد قابل ملاحظه نسبت به سال گذشته به 515 دلار در هر تن رسیده است.

در گروه بانکی، بانک سینا شاهد عرضه 5 میلیون و 719 هزار و 651 سهم یک هزار ریالی حق استفاده نشده برای پذیره نویسی عمومی خواهد بود. در گروه بانکی، مدیربازار یابی و بین الملل کارگزاری بانک پاسارگاد با اعلام عرضه سهام شرکت میدکو در اواسط مهرماه در بازار سرمایه اظهاركرد: پذیرش و ورود این شرکت به فرابورس ایران منجر به رشد ارزش ذاتی گروه مالی پاسارگاد خواهد شد.

به گفته اصغرزاده، گروه مالی بانک پاسارگاد معمولا عرضه اولیه ندارد، بنابراين ورود سهام میدکو در بازار فرابورس به صورت گشایش نماد صورت خواهد گرفت. در گروه بانکی، نقل و انتقال سهامداران خصوصی بانک کارآفرین به خريداران حقوقي جديد روز چهارشنبه هم ادامه یافت.
در گروه برقی، افت بهای مس امیدواری هايی را براي شركت هاي مصرف كننده در اين گروه ایجاد کرده است.

در مجموع بازار روز چهارشنبه بازاری مثبت بود که البته امکان تکرار آن با توجه به افت جهانی قیمت فلزات برای روز یکشنبه کم رنگ است. در بازار روز چهارشنبه 87میلیارد تومان سهام در بازار معامله شد که 21درصد آن را معاملات بانک کارآفرین تشکیل داد. با این کارنامه بازار در شهریور ماه با رشد 9/6 درصدي به كار خود خاتمه داد.