طراحی مجموعه فعالیت های اقتصادی برون مرزی با رویکرد توسعه منطقه آزاد ماکو

در ادبیات بین المللی مناطق آزاد اقتصادی از تعاریف اهداف انواع و حتی اسامی متعددی برخوردارند، اما با بررسی این تعاریف می توان دریافت که این مناطق از چهارچوب و قواعد کلی تبعیت می کنند اغلب مناطق یک یا چند معافیت مالی و مقرراتی را در محدوده ای از سرزمین خود اعطا می کنند تا به هدف های خاصی برسند، این اهداف می تواند شامل جذب سرمایه گذاری خارجی، تولید، صادرات کالا و خدمات باشد که طبیعتاً با تحقق این اهداف نتایجی نظیر توسعه منطقه افزایش درآمد های کشور یا افزایش اشتغال پدید خواهد آمد.

جذب سرمایه گذاری تولید و صادرات از اهداف اصلی مناطق آزاد مخصوصاً در کشور های در حال توسعه محسوب شده که بدون تحقق آن ها نمی توان منطقه آزادی را موفق دانست و با تحقق آن ها سایر اهداف نظیر اشتغال و توازن منطقه شکل خواهد گرفت در غیر این صورت ایجاد توسعه نسبی از محل واردات و خرده فروشی اقلام خارجی به منظور ایجاد اشتغال و جذب گردشگران داخلی در تضاد با مناطق آزاد موفق جهان است از آثار سوء آن از قبیل کوچک کردن بازار تولیدات ملی و واردات بی رویه گریبانگیر اقتصاد ملی خواهد شد.

محمدصادق معتمدیان به اتفاق حسین گروسی مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ماکو در دیدار با سفیر فنلاند در ایران، با اشاره به حدود یک قرن روابط دوستانه دو کشور، افزود: روابط فیمابین جمهوری اسلامی ایران و فنلاند به بالاترین سطح خود رسیده که نشان از عزم جدی دو طرف برای توسعه همکاری ها دارد.

معتمدیان همچنین با اشاره به رفتار استکباری آمریکا و خروج این کشور از برجام، خاطرنشان کرد: آمریکا برای رسیدن به منافع ظالمانه خود، تحریم های فراقانونی را بر علیه ایران اجرا کرده و اروپا را در این مسیر همراه خود ساخت؛ اما در نهایت و بیش از ایران، این کشور های همراه استکبار جهانی بودند که از این تحریم ها متضرر شدند.

استاندار آذربایجان غربی به تلاش این استان در توسعه روابط ایران با همسایگان نیز اشاره کرده و افزود: علیرغم تحریم های ظالمانه آمریکا، امروز بیشتر کشور های اروپایی روابط اقتصادی با جمهوری اسلامی ایران دارند.

معتمدیان همچنین آذربایجان غربی را یکی از استان های استراتژیک ایران معرفی کرده و یادآور شد: آذربایجان غربی موقعیتی ژئوپلتیک داشته و با سه کشور ترکیه، عراق و آذربایجان همسایه است.

وی در ادامه با اشاره به استقرار ۲۵ درصد پایانه های بین المللی ایران در آذربایجان غربی، افزود: آذربایجان غربی موقعیت ترانزیتی تاریخی در جاده ابریشم داشته و امروز یکی از کریدور های اقتصادی مهم منطقه است.

استاندار آذربایجان غربی به عبور تنها مرز زمینی ایران به اروپا از این استان نیز اشاره کرده و اظهار داشت: آذربایجان غربی به عنوان تنها استان جمهوری اسلامی ایران که دارای مرز مشترک با ترکیه بوده، مسیر دسترسی به بندر مرسین و دریای سیاه و سپس اروپا و آفریقا را هموار کرده است.

معتمدیان همچنین با اشاره به ۳ میلیارد دلار صادرات ایران از مرز های آذربایجان غربی به کشور های منطقه در یک سال گذشته، افزود: با توجه به اینکه تجارت بین الملل، پیشران توسعه اقتصاد آذربایجان غربی است، گام های بلندی در دو سال اخیر در راستای تکمیل زیرساخت ها و توسعه جاده ها و راه آهن این استان برداشته شده است.

وی در ادامه با اشاره به ظرفیت معادن آذربایجان غربی و شناسایی ۵۲ نوع ماده معدنی در این استان، تصریح کرد: بزرگترین معادن طلا و تیتانیوم منطقه در کنار معادن دیگری، چون مس، آهن، سیلیس، لیتیم و پتاس در آذربایجان غربی مستقر است.

استاندار آذربایجان غربی به سیاست دولت سیزدهم درخصوص تمرکز بر مطالعات و شناسایی معادن جدید نیز اشاره کرده و افزود: مطالعات ژئوفیزیک هوایی در جنوب آذربایجان غربی آغاز شده و احداث و تکمیل زنجیره صنایع معدنی با همکاری هلدینگ های بزرگ کشور از اولویت های این استان به شمار می رود.

معتمدیان همچنین آذربایجان غربی را یکی از قطب های کشاورزی ایران معرفی کرده و گفت: ۶.۵ میلیون تن میزان برداشت محصولات کشاورزی استان در طول یک سال بوده و آذربایجان غربی رتبه نخست تولید سیب، چغندر قند و عسل ایران را به خود اختصاص داده است.

وی در ادامه یکی از مهمترین برنامه های دولت سیزدهم را فرآوری محصولات کشاورزی و برندسازی برای صادرات به دنیا اعلام کرده و افزود: محصولات کشاورزی تولید شده در آذربایجان غربی در کنار مصرف تازه خوری، به صورت فرآوری شده و کنسانتره به کشور های مختلف دنیا صادر می شود.

صادرات ۲۳۰ میلیون دلار صادرات کالا و خدمات

در سال 1402 منطقه آزاد ماکو نزدیک به ۲۳۰ میلیون دلار صادرات کالا و خدمات داشته است که در مقابل حدود ۱۰۰ میلیون دلار واردات کالا های سرمایه ای از جمله ماشین آلات، مواد اولیه و تجهیزات برای امور تولیدی وارد شده است؛ بر طبق آمار از سال ۹۸ تا کنون نیز همواره تراز تجاری مثبت را به ثبت رسانده است. در حال حاضر نزدیک به ۲۰۰ واحد صنعتی فعال حدود ۳۰ واحد معدنی فعال داشته که بیشتر آن ها معادن فلزات، سنگ و کانی ها هستند.

سازمان منطقه آزاد ماکو نقش پررنگی در اشتغالزایی دارد، واحد های تولیدی هر روز اطلاعیه جذب نیرو منتشر می کنند که نیروی انسانی نیاز دارند و بیکاری به دلیل فعالیت های اقتصادی منطقه آزاد به حد قابل توجه ای کاهش پیدا کرده است

سرمایه گذاری از صفر تا صد بصورت الکترونیکی است

منطقه آزاد ماکو درخواست های سرمایه گذاری از صفر تا صد بصورت الکترونیکی انجام می شود و نیاز به مراجعه حضوری ندارد و این مجوز های فعالیت اقتصادی مبنای بهره مندی از مزیت های قانونی مناطق آزاد از جمله معافیت مالیاتی ورود کالارا دارد.

این گزارش می افزاید، منطقه آزاد ماکو در شمال غربی ترین نقطه ایران واقع شده که به عنوان بزرگترین منطقه آزاد ایران و جهان مطرح است و با دو کشور آذربایجان و ترکیه مرز مشترک دارد و گمرک نیز مسقر می باشد همچنین با کشور ارمنستان نیز هم مرز بوده، ولی گمرک ندارد که تبادل تجاری انجام شود. همچنین سالانه از گمرک بازرگان نزدیک به ۵ میلیارد دلار صادرات انجام می شود که بخشی مربوط به محصولات و خدمات سرزمین اصلی است که حدود ۲۳۰ میلیون دلار آن مربوط به منطقه می باشد.