در تاریخ 15 مهر 1402 با وقوع جنگ بین رژیم صهیونیستی اسرائیل با نیرو های حماس اتفاق افتاد که همزمان با این رویداد قیمت دلار در کشور ما افزایشی بود و از 48 الی 49 هزار تومان به 53 هزار تومان افزایش داشت. این درحالیست که مواد اولیه بسیاری از صنایع از جمله صنایع غذایی و آرایشی و بهداشتی که در ایران موجود است وابستگی مستقیم با قیمت ارز داشته و از کشور های چین و هند وارد کشور می شود.

برخی از محصولات بسیار مهم مانند اسید سیتریک که در بسیاری از محصولات غذایی مانند نوشیدنی ها ، کیک و کلوچه و ... مورد استفاده است و همچنین در بسیاری از محصولات آرایشی و بهداشتی به عنوان نگهدارنده مورد استفاده است در ایران تولید می شود و خوشبختانه نیاز کشور را تا 70 درصد تامین میکند و باعث شده تا شاهد افزایش قیمتی در این نوع محصولات نباشیم.

اما در بسیاری از محصولاتی که به عنوان مواد اولیه دارویی مورد استفاده است تغییرات فاحشی را مشاهده کردیم که باعث شده بسیاری از واردکنندگان فروش مواد اولیه را متوقف کرده تا ثبات به بازار برگردد ، به طور مثال محصول پلی وینیل پیرولیدون PVPK30 در بازار ایران بسیار محدود و با قیمت های بسیار بالایی یافت می شود.

شرکت رهاورد تامین که تنها تولید کننده این محصول در ایران و خاورمیانه است ظرفیت تولید بسیار پایینی دارد و توان تامین این محصول را برای شرکت های داروسازی و شرکت های پایین دستی را ندارد. همین امر باعث شده تا این محصول از کشور هایی نظیر چین ، آلمان و آمریکا به ایران وارد شود و تولید کنندگان به منظور خرید PVP K30 می بایستی از بازرگانان واردکننده این محصول خرید خود را انجام دهند .

خوشبختانه کشور ما ایران رو به خودکفایی بوده و نیاز عمده کشور در خصوص تولید مواد اولیه در تمامی زمینه ها خصوصا مواد اولیه دارو های مختلف در حال انجام است. اما این تولیدات پاسخگوی نیاز های کشور و داروسازی های مصرف کننده این محصولات نیست و لازم است تا سرمایه گذاری های بیشتری از بخش خصوصی و همچنین بخش های دولتی برای تولید هرچه بیشتر مواد اولیه دارو شود. همچنین ایران با داشتن موقعیت ژئوپولیتیکی که دارد میتواند با وجود تحریم های ظالمانه به کشور های اطراف صادرات غیر نفتی بسیار خوبی را داشته باشد و دیگر کشور ها برای خرید مواد اولیه دارویی به سمت کشور ما بیایدند که این امر نیازمند سهیل روند تولید و اخذ مجوز از نهاد های مربوطه و سرمایه گذاری بخش های مختلف است.

همچنین جهت جلوگیری از افزایش قیمت مواد اولیه دارویی لازم است تا گمرکات کشور با کاهش حق گمرکی برای این محصولات باعث کاهش قیمت نهایی دارو در کشور شود و بازرگانان بتوانند محصولات را با قیمت تمام شده کمتری به بازار عرضه کنند. امروزه عمده مواد اولیه در ایران از کشور چین و هند می باشد که هزینه حمل ها نیز میتواند بسیار بر قیمت تمام شده محصولات تاثیر بسزایی خواهد داشت.

بعد از گذشت 10 روز از وقوع جنگ بین اسرائیل و حماس

بعد از گذشت تقریبا ده روز از وقوع جنگ بین این دو و کشته شدن تعداد زیادی از افراد بی گناه بازار ایران رو به متعادل تر شدن رفته و افت دلار را شاهد بودیم که به مرز 50 هزار تومان بازگشت. بی ثباطی دلار در این بازه زمانی باعث بهم ریختگی در بازار مواد اولیه شده است و بسیاری از تولید کنندگان و تامین کنندگان مواد اولیه در صنایع مختلف دست نگهداشته اند تا ثبات حتی جزئی بر بازار حاکم شود.

بسیاری از حلال های تولید داخل نیز مانند حلال 402 ، تولوئن ، لیمونن و ... نیز در این بازه زمانی بسیار با ثبات عملکرده اند و تغییر قیمت قابل توجهی را برای این محصولات شاهد نبودیم. این امر موجب شده تا بسیاری از صنایع از جمله صنایع چسب سازی و رنگ سازی دچار افزایش قیمت در حلال های مورد استفاده خود نباشند.

با توجه به زیرساخت های نفتی موجود در کشور ، ما میتوانیم بهترین محصولات پایه نفتی در دنیا را تولید کنیم اما به دلیل عدم سرمایه گذاری در این حوضه به صورت عمده نفت خام از کشور به کشور های دیگر نظیر چین صادر می شود و پس از انجام پالایش و تغییرات و ایجاد مواد اولیه جدید آنرا خرید کرده به کشور وارد میکنند. این موضوع باعث خروج بیش از حد ارز های دولتی از کشور می شود و باید این موضوع را نیز در نظر داشت که به دلیل تحریم ها نفت را با بیست درصد تخفیف به چین فروخته می شود.

ایجاد این جنگ بین دو طرف باعث ایجاد تنش های اقتصادی زیادی برا ما شده است و این تنش ها باعث شده تا بسیاری از فعالان حوضه تولید از خرید مواد اولیه شیمیایی و تولید محصولات نهایی اجتناب کنند. این درحالی است که با نگاه به نمودار شِکِل اسرائیل به دلار آمریکا متوجه می شوید که تغییر قیمت واحد پولی اسرائیل بسیار ناچیز بوده (0.1 دلار) و تاثیر آنچنانی براقتصاد این کشور نداشته است.