راه اندازی یک سامانه اینترنتی جهت ثبت شکایات درباره ناآرامی های ۱۴۰۱

بدنبال بروز ناآرامی ها در سال ۱۴۰۱ و آسیب های وارده بر عده ای از شهروندان، مأمورین مجری قانون و تخریب اموال عمومی، اراده نظام جمهوری اسلامی ایران بر این تعلق گرفت که با بسیج دستگاه های ذیربط و تشکیل کارگروه های تخصصی نسبت به بررسی و تحلیل رویداد مزبور اقدام و ضمن ریشه یابی و تحلیل آن، وضعیت آسیب دیدگان را از جهات مختلف مورد بررسی قرار داده و نسبت به احقاق حقوق شهروندانی که تضییع شده اقدام نمایند.

اگرچه گزارش ارائه شده از سوی دستگاه های اجرائی، بویژه وزارت کشور، به رئیس جمهور محترم به صورت طبیعی و طبق روالی که کشور های مختلف در مواجه با اینگونه رویداد ها دارند می توانست مبنای تصمیم گیری و قضاوت رئیس جمهور قرار گیرد، اما رئیس جمهور محترم ایران به لحاظ اهمیت صیانت از حقوق شهروندان و احقاق حقوق آسیب دیدگان دست به اقدام مضاعف و قابل تقدیری می زنند و در تاریخ ۱۴۰۲/۲/۱۷ نسبت به تأسیس یک نهاد بالادستی و ملی و مستقل تحت عنوان کمیته ویژه اقدام و در تاریخ ۱۴۰۲/۳/۲۲ مسئولیت خطیر شفاف سازی حادثه، بررسی دقیق و بی طرفانه آن و جبران خسارات ناشی از تضییع حقوق شهروندان در جریان ناآرامی های مذکور را بر عهده این کمیته نهادند و این کمیته را موظف کردند با استفاده از ظرفیت همه دستگاه های کشور و مشارکت اساتید، اندیشمندان و نخبگان و دریافت گزارش ها از دستگاه های مسئول و گزارش های مردمی و همکاری اصحاب، رسانه ابعاد مختلف ناآرامی های سال گذشته را به صورت جامع و متقن بررسی نموده و نتایج آن را به طور منظم به رئیس جمهور محترم ارائه نماید.

بر این اساس، رئیس جمهور محترم در حکم ابلاغی به اعضای کمیته ویژه وظایف مهمی را در ۸ بند بشرح زیر مورد تأکید قرار دادند:
۱- بررسی جامع و متقن ابعاد مختلف ناآرامی های پاییز سال ۱۴۰۱ از طریق دریافت گزارش های دستگاه های مسئول و گزارش های مردمی و اصحاب رسانه؛
۲- بررسی شکایات دریافتی از سوی آسیب دیدگان، مصدومان حوادث یا خانواده های آن ها و پیگیری جبران خسارت شهروندانی که در جریان حوادث و ناآرامی ها دچار خسارت های مادی یا آسیب های معنوی شده اند، به نحوی که حقوق قانونی هیچ یک از شهروندان یا مأموران مسئول تضییع نگردد؛
۳- پیگیری حقوق خانواده معزز شهدا و جانباختگان در جریان حوادث و ناآرامی ها در مراجع ذیصلاح داخلی و قضایی؛
۴- بررسی ادعا های مطرح شده درباره نقض حقوق افراد در حوادث یاد شده و پیگیری آن در مراجع ذیصلاح حقوقی و قضایی، همراه با اطلاع رسانی درباره صحت یا عدم صحت این ادعاها؛
۵- پیگیری و نظارت جدی بر روند رعایت دقیق قوانین و مقررات شکلی و ماهوی در خصوص متهمان این حوادث؛
۶- ارائه مستندات متقن برای طرح در مجامع حقوق بشری و احقاق حقوق ملت ایران؛
۷- ارائه پیشنهاد جهت رفع نقایص یا خلاء های قانونی یا ارتقاء قوانین و مقررات ناظر بر آزادی تجمعات مسالمت آمیز (موضوع اصل ۲۷ قانون اساسی)؛
۸ - ارائه روایت دقیق، صحیح و منصفانه از حوادث و ناآرامی های پاییز ۱۴۰۱ مبتنی بر واقعیت ها، مستندات و شهادت شهود، بدون هرگونه جانبداری و با هدف ممانعت از تکرار مجدد آن با استفاده از ظرفیت اساتید، اندیشمندان و نخبگان کشور در قالب گزارش نوبه ای به رئیس جمهور و ملت عزیز ایران.

کمیته ویژه برای ایفای درست مأموریت های خطیر خود، پس از راه اندازی دبیرخانه و تمهید مقدمات لازم در اولین گام، سیاست و جهت گیری های کاری خود را بشرح زیر تعیین نمود.

۱- اهتمام جدی و داشتن اراده قوی برای رسیدگی و پیگیری مأموریت های محوله به کمیته؛
۲- حفظ استقلال و بی طرفی کمیته در ایفای مأموریت خود؛
۳- تلاش برای کشف حقیقت و ارائه روایت صحیح و دقیق از رویداد؛
۴- مستندسازی گزارش ها و ابتنای بررسی ها بر شواهد و مستندات قابل قبول؛
۵- پرهیز از پیش داوری و جانبداری و سوگیری و رعایت عدالت در بررسی ها و ارائه گزارش؛
- ریشه یابی و بررسی علل و عوامل بروز ناآرامی ها؛
۷- پیگیری احقاق حقوق آسیب دیدگان اعم از مردم و نیرو های مجری قانون و ارائه راهکار های دقیق و عملیاتی برای جبران خسارات؛
۸- مشخص کردن متخلفان و قانونشکنان و کسانی که به مردم و اموال عمومی و مأمورین آسیب زده اند.

کمیته ویژه در دومین گام خود، برنامه ای را تحت عنوان برنامه اقدام و نقشه راه در چندین بند تدوین نمود.

برنامه اقدام کمیته در حقیقت مجموعه ای از برنامه ها و فعالیت هایی برای اجرایی کردن دستورات هشتگانه رئیس جمهور محترم است که در دستور کار و فعالیت کمیته قرار گرفته است.

کمیته ویژه برای بررسی و پیگیری های تخصص ی و دقیق تر مسأله، نسبت به تشکیل کارگروه های تخصصی ششگانه با ترکیبی از صاحبنظران حقوقی، قضایی، دانشگاهی و کارشناسانی از مجموعه های غیردولتی و دولتی اقدام نمود تا موضوعات را به صورت کارشناسی و تخصصی مورد بررسی قرار داده و نتایج کار خود را به کمیته ویژه ارائه دهند.

این کارگروه ها عبارتند از:

۱- کارگروه بررسی و رسیدگی به شکایات؛
۲- کارگروه حقوقی؛
۳- کارگروه قضایی؛
۴- کارگروه علمی و پژوهشی؛
۵- کارگروه مصدومین و جانباختگان؛
۶- کارگروه بررسی خسارات.

کمیته ویژه جهت دسترسی آسان شهروندان، یک سامانه اینترنتی به نشانه https://specialcommittee.ir را راه اندازی نمود و از این رهگذر، امکان ثبت هرگونه شکایت و یا ارسال گزارش به کمیته را فراهم نموده است.

فرم و راهنمای تنظیم شکایت نیز در سایت قرار گرفته و هر فرد و سازمان مردم نهاد و ... این امکان را پیدا می کنند تا هرگونه نقض حقی را بدون هیچ گونه واهمه از افشای اطلاعات یا تبعات ثانویه، به اطلاع کمیته ویژه برسانند و مدارک و مستندات مرتبط با ادعای مطروحه خود را نیز جهت بررسی در سامانه بارگذاری نمایند.

کمیته ویژه این فرصت را مغتنم شمرده و به همه شهروندان اعم از مردم عادی و نیرو های مجری قانون که حق و حقوقشان نقض شده یا شاهد نقض حقی بوده اند، اعلام می دارد در صورتی که شکایتی دارند، اطلاعات و مستندات لازم را در سایت منعکس نمایند.

در پایان، رئیس و اعضای کمیته ویژه خود را متعهد می دانند که بدون هیچ‎گونه تبعیض و جهت گیری و در کمال صداقت و بی طرفی و استقلال، شکایات دریافتی را پیگیری نموده و به پشتوانه حکم صریح و شفاف رئیس جمهور محترم، در احقاق حق و اجرای عدالت از هیچ تلاشی فروگذار نکنند.