۴ راهکار برای ساماندهی صنعت خودرو؛ از خصوصی سازی تا کاهش پله ای تعرفه واردات

اندیشکده کسب وکار شریف برای بهبود شرایط رقابت و زمینه سازی حذف سیاست قیمت گذاری دستوری خودرو و با اصل قراردادن حمایت از حقوق مصرف کننده نهایی، راه حل های عملیاتی پیشنهاد کرده که خلاصه آن به شرح زیر است:

۱- درخصوص افزایش رقابت در صنعت خودروسازی کشور پیشنهاد شده که دولت سهام شرکت های تابعه خود، حداقل در یکی از دو قطب خودروسازی کشور (ایران خودرو و سایپا) را به صورت کامل به بخش خصوصی واگذار کند و به هیچ نحو در حق رأی و حق جریان نقدی آن نفوذی نداشته باشد. با این اقدام، خودروسازی دست کم از تک قطبی به دو قطبی تبدیل خواهد شد و فضای رقابتی به سمت بیشتر شدن منافع مصرف کنندگان نهایی سوق پیدا خواهد کرد.

۲- برای افزایش رقابت پیشنهاد شده در بازه ای ١ ساله، تعرفه خودرو های وارداتی به صورت پله ای و از ۸۶ درصد کنونی به میانگین کشور های منطقه (یعنی حدود ۵ درصد) برسد. این اقدام از آن رو دارای اهمیت است که می توان از ظرفیت منابع ارزی موجود نزد مردم برای واردات خودرو استفاده کرد. طبق آمار موجود، میزان منابع ارزی نزد مردم بین ۲۵ تا ۳۰ میلیارد دلار برآورد می شود. (آمار با توجه به بازه تهیه گزارش یعنی سال ۱۴۰۰ بیان شده است.)

۳- در خصوص قیمت گذاری، گفته شده که پس از ایجاد فضای رقابتی در صنعت خودروسازی، قیمت گذاری دستوری خودرو به طور کامل حذف شود.

۴- با افزایش رقابت و تسهیل ورود خودرو ها به کشور، خودروسازان باید قدرت رقابت پذیری و استاندارد های خود را به سطح خودروسازان جهانی نزدیک کنند. نهاد تنظیم گر نیز باید با ارائه تنفس در سال های ابتدایی، به تدریج استاندارد های سخت گیرانه تر و مطابق استاندارد های جهانی را برای خودرو های تولید داخل الزامی کند. برای این کار، جزئیات زیر پیشنهاد می شود:

* تمهید امکان تامین مالی با مشارکت های مردمی از روش های نوین و موثر.
* امکان واردات بدون انتقال ارز برای ایرانیان مقیم خارج از کشور به همراه مشوق های تعرفه ای.
* اصلاح قوانین مالکیت مدیریت (حاکمیت شرکتی) خودروسازان و مدیریت تعارض منافع در آنان.
* استفاده از ابزار های مالی مانند تامین مالی زنجیره ای برای رفع بخشی از مشکلات تامین سرمایه در گردش قطعه سازان.
* شفافیت قرارداد های تامین خودروسازان در سامانه ای دولتی و انتشار آن برای عموم در مقاطع خاص که می تواند منجر به رفع فساد های احتمالی شود.
* استفاده از ابزار های مدرن و شفاف از قبیل بورس کالا برای عمق بخشی به بازار خودرو، تسهیل خرید خودرو و جلوگیری از رانت و فساد.