بورس آزادی اقتصادی ندارد «مریم محبی»، کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با پول نیوز با اشاره به معایب و مشکلات بورس دولتی اظهار داشت: ذات و ماهیت بازار این است که بورس می‌خواهد بازاری مبتنی بر عرضه و تقاضا باشد. بازاری مبتنی بر عرضه و تقاضا بدون هیچ مداخله‌ای که در بورس سالم قیمت‌ها در بورس این گونه مشخص می‌شود.

وی ادامه داد: عرضه‌کنندگان در بورس شرکت‌هایی هستند که سهامشان برای خریداران عرضه می‌شود. یعنی کالایی که در بورس اوراق ارائه می‌شود در واقع همان سهام شرکت‌ها است. اگر زمان عرضه اوراق در بورس هم از منظر عملکردی و هم از منظر قیمتی دستوری پذیر باشد، به روال عادی بورس ضربه خواهد زد. چرا که شرکت‌های ما خصوصی سازی شده، اما در زمان ورد به بورس مدیریت و قیمت آن توسط دولت تعیین می‎‌شود.

وی با انتقاد از قیمت دستوری افزود: دولت‌ها ابزار کنترل را دارند و اجازه نمی‌دهند که عملکرد و قیمت این شرکت‌ها به صورت آزاد باشد. ما در بورس قیمت دستوری، دامنه نوسان و هم حجم مبنا را داریم که تمامی این‌ها محدودیت ایجاد می‌کند. این محدودیت‌ها در نهایت نمی‌تواند بازار را به یک بازار کارا و مبتنی بر عرضه و تقاضا تبدیل کند.

محبی خاطرنشان کرد: از طرف تقاضا نیز محدودیت داریم. چرا که افراد اعتماد ندارند و در عین حال نگرانی و محدودیت خرید و فروش دارند که تقاضا را کم می‌کند. یکی دیگر از مواردی که تقاضا را محدود می‌کند استثنا قائل شدن بین خریداران مختلف است که در نهایت روال عادی بورس را کاملا برهم بزند.

    بیشتر بخوانید: دولت نشان داده در تسویه اوراق اعتبار دارد

وی در پاسخ به این سوال که اگر بخواهیم بورس را از دولتی بودن نجات بدهیم باید چه کاری انجام بدهیم؟ گفت: در این باره نمی‌شود اولویت مشخص کرد، اما اگر به چهار مورد رسیدگی شود می‌توان بورس را از دولتی بودن نجات داد. ما یک بنگاهی داریم که در یک صنعت و در یک اقتصاد کلان در جهان اقدام به کار اقتصادی می‌کند. این شرکت از منظر خرید و فروش، از منظر کالا از نظر انحصاری و موارد خارج از عرف و قانون محدودیت دارد.

 
محبی گفت: بنابراین شرکت اجازه عملیات آزادی اقتصادی را به واسطه قوانین حاکم بر کشور ندارد. از طرف دیگر محدودیت‌هایی را در صنعت داریم که به دلیل قوانین ناظر بر صنایع مختلف ما از جمله صنعت نفت که دولت روی آن تاثیر دارد. عملکرد این صنعت به صورت مستقیم بر روی جی دی پی کل کشور تاثیر دارد.

این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: از طرف دیگر کشور ما هم به دلیل تحریم‌های ظالمانه و به دلیل اتفاق‌های مختلفی که در حال رخ دادن است محدودیت عملکردی در سطح جهان دارد. ما در هر چهار موضوع (۱-عملکرد شرکت‌ها ۲-گروه صنایع ۳- اقتصاد کلی کشور ۴-اقتصاد کلان کشور که که ارتباط با سایر کشور‌ها است) مشکل د اریم. این چهار موضوع یکی در گرو یکی دیگر است پس باید تمامی مسائل باهم حل شود و اولویتی ندارد.

خبرنگار: مجتبی بیگلری