گسترش صنعت؛ مریم سلطانزاده- همین امر، شائبه تبلیغاتی بودن این موضوع را ایجاد کرده است، اما همه ماجرا این نیست. اجرایی نشدن قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان خودرو، اثربخش نبودن  قانون ارتقای کیفی خودرو نشان می دهد مجلس در عمل به دلایلی همچون اشتغال یا حمایت از تولید داخل حامی خودروسازان وطنی است و فقط در سخنرانی ها و در نهایت تحقیق و تفحص ها از خودروسازان انتقاد می کند. حال همزمان با سال پایانی مجلس از تحقیق و تفحص سخن گفته می شود و گاه طرح فراخوان از مشتریان خودرو را برای اعلام نظر در مورد کیفیت خودروهای داخلی مطرح می کنند. «گسترش صنعت» برای روشن شدن این موضوع ها با چند نماینده مجلس در رابطه با این تحقیق و تفحص صحبت کرده است.

عملکرد خودروسازان  شفاف نیست

نادر قاضی پور، یکی از اعضای کمیسیون صنایع و معادن خود را طراح اصلی این دوره بحث تحقیق و تفحص از خودروسازان معرفی کرد و گفت: این بحث درباره واگذاری سایپا و همچنین تصادفی که شب اربعین در ایران خودرو رخ داد، مطرح شد و خودروسازان باید جواب قانع کننده ای به نمایندگان مجلس ارائه کنند. او البته توضیح نمی دهد موضوع سایپا در شورای رقابت با حضور سه نماینده مجلس پیگیری و نتیجه اعلام شده است. قاضی پور همچنین نمی گوید چرا حادثه ایران خودرو شایسته یک تفحص است در حالی که موضوع های مهم تر دیگری در حوزه های مختلف وجود دارد.

وی در پاسخ به این پرسش خبرنگار «گسترش صنعت» که آیا این تحقیق احتمالی با توجه به سال پایانی مجلس تبلیغاتی است یا نه، اظهار می کند: «دوره اول نمایندگی من در مجلس است و تجربه این را ندارم که چه زمانی نمایندگان بحث تحقیق و تفص را مطرح می کنند و چه هدفی را در پیش دارند، اما خودروسازان باید برای کارهایی که خلاف است جواب بدهند. به عنوان نمونه ایران خودرو باید برای تصادفی که در این شرکت رخ داد توضیح دهد. کارگرانی که کشته شدند نان آور خانواده بودند و حامی آنها مجلس است، ما نمایندگان، تمامی کارگران را حمایت می کنیم. سایپا نیز برای بحث خصوصی سازی باید پاسخگو باشد.»قاضی پور در ادامه تحقیق را باعث شفافیت بیشتر دانست و افزود: آنها در بحث کیفیت هم خوب عمل نکرده اند. این عضو کمیسیون صنایع و معادن با اشاره به اینکه نتایج تحقیق و تفحص برای همین دوره اعلام خواهد شد، اضافه کرد: نتایج این بررسی پس از اجرای تحقیق و تفحص سه ماهه اعلام خواهد شد.

اما آیا چنین تفحصی شأن مجلس را در تفحص های مشابه پایین نمی آورد؟

در حالی که سوابق تحقیق و تفحص در مجلس نشان می دهد که نمایندگان مجلس از این ابزار نظارتی خود درباره اتفاق ها و مواردی که بسیار مهم تر بوده اند، این طرح را اجرا می کنند. به عنوان نمونه می توان تحقیق و تفحص نمایندگان مجلس از وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بازرگانی درباره واردات بی رویه کالا و روشن شدن دلایل آن، حجم و چگونگی واردات محصولات کشاورزی مطرح شد. همچنین از دیگر موارد می توان به تحقیق و تفحص نمایندگان مجلس از بانک ها و بررسی تسهیلات ارائه شده آنها و نحوه بازپرداخت آن، کفایت سرمایه و نقدینگی، طرح های زود بازده و تورم اشاره کرد.
با مطرح شدن این موضوعات و بحث هایی که پیش تر مطرح شده است، این پرسش پیش می آید که چطور ممکن است یکی از نمایندگان مجلس موضوعی مانند یک حادثه رانندگی را که از قضای روزگار در ایران خودرو اتفاق افتاده است را به عنوان موضوع تحقیق و تفحص اعلام کند!

تفحص هنوز قطعی نشده است

در این زمینه عزیز اکبریان، یکی از اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفت وگو با «گسترش صنعت» در پاسخ به این پرسش که چرا نمایندگان مجلس همواره در سال آخر و هنگام انتخابات مجلس بحث تحقیق و تفحص را مطرح می کنند؟ اظهار می کند: نمایندگان مجلس این اجازه را دارند که هر زمانی که بخواهند در امور کشور تحقیق و تفحص کنند.

وی با اشاره به اینکه تحقیق و تفحص از خودروسازان از سوی برخی نمایندگان مطرح شده اما هنوز قطعی نشده است، افزود: این طرح دومنظوره است و در تحقیق و تفحصی که از صنعت خودرو انجام می شود نکات مثبت این صنعت بیشتر مشخص خواهد شد و مشکلات خودروسازان مورد بررسی قرار خواهد گرفت. اکبریان گفت: این طرح به نفع خودروسازان است و موارد مثبت و سودمندی برای صنعت خودرو کشور دربر خواهد داشت. وی افزود: شاید یکی از موارد تحقیق و تفص از خودروسازان بحث اجرای قانون ارتقای کیفی خودرو باشد که هنوز به خوبی عملی نشده است.

اجرای طرح تحقیق و تفحص از خودروسازان

محمدرضا سجادیان یکی دیگر از اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس نیز با بیان این که صنعت خودرو کشور هنوز به هدف های تعیین شده خود نرسیده است، افزود: استراتژی توسعه صنعت خودرو در دوره های گذشته در مجلس تدوین شد و این برنامه بارها اصلاح شده است، اما خودروسازان به آن اهداف تعیین شده که در این استراتژی طرح شده بود دست نیافتند.

وی با اشاره به اینکه در این استراتژی کاهش قیمت و افزایش کیفیت خودروها در دستور کار قرار گرفته است، در صورتی که خودروسازان فقط موفق شدند از لحاظ کمی تولیدات خود را افزایش دهند، اضافه کرد: قانون ارتقای کیفیت خودرو نیز در راستای همان برنامه توسعه صنعتی خودرو شکل گرفت و قرار شد خودروسازان علاوه بر افزایش کمی محصولات از لحاظ کیفی نیز خود را ارتقا دهند. وی تصریح کرد: در دوره های گذشته مجلس، طرح تحقیق و تفحص از خودروسازان مطرح بود ولی چندین سال با وقفه مواجه شد، اما قرار است بار دیگر این طرح در مجلس اجرایی شود و نمایندگان مردم به این وظیفه نظارتی خود از صنعت خودرو جامع عمل بپوشانند. سجادیان اظهار کرد: مردم از نمایندگان خود انتظار دارند که بر کیفیت خودروها نظارت کامل داشته باشند و در کشور خودرویی با استاندارد بالا و قیمت پایین تولید شود. سجادیان البته توضیح نمی دهد اگر مردم به دنبال نظارت کامل بر خودروسازان هستند چرا قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان همچنان اجرا نشده است؟